Μοναδικές νταγκεροτυπίες της Ada Lovelace περνούν στην Εθνική Πινακοθήκη Πορτρέτων του Ηνωμένου Βασιλείου

Οι μοναδικές γνωστές φωτογραφίες της Ada Lovelace, της γυναίκας που έθεσε τα θεμέλια του προγραμματισμού υπολογιστών, αποτελούν πλέον μέρος της συλλογής της National Portrait Gallery στο Λονδίνο. Πρόκειται για τρεις εξαιρετικά σπάνιες νταγκεροτυπίες, εικόνες που δεν τεκμηριώνουν απλώς μια ιστορική μορφή, αλλά αποτυπώνουν ένα σημείο καμπής όπου η φωτογραφία, η επιστήμη και η ιστορία των υπολογιστών συναντιούνται.

Οι νταγκεροτυπίες αυτές δεν είναι απλώς πορτρέτα· είναι τεκμήρια μιας εποχής όπου η φωτογραφία μόλις διαμόρφωνε τον ρόλο της στην επιστημονική και πνευματική πρόοδο.

Δύο από τις τρεις νταγκεροτυπίες αποδίδονται στον Antoine Claudet, έναν από τους σημαντικότερους πρωτοπόρους της φωτογραφίας στο Λονδίνο, μαθητή του Louis Daguerre. Οι εικόνες χρονολογούνται γύρω στο 1843, χρονιά-ορόσημο για τη Lovelace, καθώς τότε δημοσίευσε τις σημειώσεις της πάνω στη μηχανή του Charles Babbage, γνωστή ως Analytical Engine.

Σε εκείνα τα κείμενα, η Lovelace διατύπωσε για πρώτη φορά την ιδέα ότι μια μηχανή θα μπορούσε να εκτελεί εργασίες πέρα από απλούς αριθμητικούς υπολογισμούς. Περιέγραψε αλγόριθμο για τον υπολογισμό των αριθμών Bernoulli, κάτι που σήμερα θεωρείται το πρώτο δημοσιευμένο πρόγραμμα υπολογιστή. Οι φωτογραφίες της ίδιας περιόδου αποκτούν έτσι διπλή βαρύτητα: οπτικό αποτύπωμα μιας γυναίκας τη στιγμή που η σκέψη της άλλαζε την πορεία της τεχνολογίας.

Στις νταγκεροτυπίες, η Lovelace εμφανίζεται με διαφορετικές ενδυμασίες, καθισμένη μπροστά στο ίδιο ζωγραφισμένο φόντο με φυλλωσιές. Η επιλογή του σκηνικού και η στάση του σώματος παραπέμπουν στα αυστηρά, σχεδόν τελετουργικά πορτρέτα της πρώιμης φωτογραφίας, όπου κάθε καρέ είχε βαρύτητα και κόστος. Για τον φωτογράφο, κάθε λήψη ήταν πράξη ακρίβειας· για το μοντέλο, μια συνειδητή συμμετοχή σε μια νέα μορφή καταγραφής της ταυτότητας.

Ο Claudet δεν φωτογράφισε τυχαία πρόσωπα. Στο στούντιό του στο Λονδίνο είχαν περάσει επιστήμονες όπως ο Michael Faraday και ο Charles Wheatstone. Είναι πιθανό η Lovelace να γνωρίστηκε μαζί του μέσω αυτού του κύκλου, κάτι που ενισχύει την εικόνα μιας διανοούμενης που κινούνταν ενεργά στον πυρήνα της επιστημονικής κοινότητας της εποχής της.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους δημιουργούς εικόνας έχει το γεγονός ότι η ίδια η Lovelace είχε έντονο ενδιαφέρον για τη φωτογραφία. Σε αδημοσίευτο κείμενό της σημείωνε ότι «δεν έχει ακόμη γίνει αντιληπτό πόσο σημαντικό ρόλο θα παίξει η φωτογραφία στην πρόοδο της ανθρώπινης γνώσης». Πρόκειται για μια πρόβλεψη που σήμερα μοιάζει σχεδόν αυτονόητη, αλλά τότε ήταν ριζοσπαστική.

Οι νταγκεροτυπίες είχαν εμφανιστεί πρόσφατα σε δημοπρασία της Bonhams στο Λονδίνο, με εκτιμώμενη αξία περίπου 162.000 δολάρια. Τελικά αποσύρθηκαν πριν την πώληση και αποκτήθηκαν από την Εθνική Πινακοθήκη Πορτρέτων μέσω ιδιωτικής συμφωνίας, μια διαδικασία που επιτρέπει σε δημόσιους οργανισμούς να διασώζουν έργα ιδιαίτερης πολιτιστικής σημασίας.

Στη συλλογή προστέθηκε και μια τέταρτη εικόνα: μια ανώνυμη νταγκεροτυπία που αναπαράγει ζωγραφικό πορτρέτο της Lovelace από τον Henry Wyndham Phillips, τραβηγμένη λίγο πριν τον θάνατό της το 1852, όταν η υγεία της είχε ήδη επιβαρυνθεί σοβαρά. Το σύνολο των εικόνων προσφέρει πλέον μια σπάνια, σχεδόν κινηματογραφική ακολουθία της ζωής της.

Η Ada Lovelace, κόρη του Lord Byron και της Anne Isabella Milbanke, πέθανε μόλις στα 36 της χρόνια. Παρ’ όλα αυτά, το έργο της συνεχίζει να επηρεάζει τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τους υπολογιστές, τους αλγόριθμους και την έννοια της δημιουργικής σκέψης στις μηχανές.

Για τη φωτογραφία, η είσοδος αυτών των νταγκεροτυπιών σε δημόσια συλλογή δεν είναι απλώς μια μουσειακή είδηση. Είναι μια υπενθύμιση ότι από τα πρώτα της βήματα, η φωτογραφία δεν κατέγραφε μόνο πρόσωπα, αλλά ιδέες που άλλαζαν τον κόσμο. Το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται στο πώς αυτά τα έργα θα παρουσιαστούν στο κοινό και πώς θα επανατοποθετήσουν τη Lovelace όχι μόνο ως μαθηματικό σύμβολο, αλλά και ως πρόσωπο της φωτογραφικής ιστορίας.

Απέκτησε το Luminar με έκπτωση, με τον κωδικό pttl20,
κάνε κλικ στην εικόνα

Αναζητήστε όλα τα νέα προϊόντα στο κατάστημα
Ρεπέλλα Φωτογραφικά.