Η SpaceX θέλει ένα εκατομμύριο δορυφόρους για ΑΙ – τι σημαίνει αυτό για τον ουρανό

Η SpaceX κατέθεσε αίτημα για την ανάπτυξη έως και ενός εκατομμυρίου δορυφόρων σε χαμηλή γήινη τροχιά, με στόχο να λειτουργήσουν ως «τροχιακά κέντρα δεδομένων» για εφαρμογές ΑΙ. Η κίνηση αλλάζει κλίμακα στο παιχνίδι της υπολογιστικής ισχύος και φέρνει την τεχνητή νοημοσύνη… στο διάστημα.

Για δημιουργούς εικόνας, αστροφωτογράφους και κινηματογραφιστές, το ερώτημα δεν είναι θεωρητικό: τι σημαίνει ένας ουρανός με ακόμη μεγαλύτερη πυκνότητα δορυφόρων, σε ύψη 500–2.000 χιλιομέτρων, εκεί όπου ήδη κινούνται χιλιάδες μονάδες του Starlink;

Για τη θέαση και τη φωτογράφιση του έναστρου ουρανού, ένα δίκτυο έως και ενός εκατομμυρίου δορυφόρων σε χαμηλή τροχιά σημαίνει πρακτική και μόνιμη αλλοίωση του οπτικού πεδίου. Οι δορυφόροι αυτοί, ειδικά τις ώρες μετά τη δύση και πριν την ανατολή, φωτίζονται έντονα από τον Ήλιο και καταγράφονται ως φωτεινές γραμμές σε μακρές εκθέσεις, επηρεάζοντας άμεσα αστροφωτογραφία, time-lapse και κινηματογραφικές λήψεις του νυχτερινού ουρανού. Ακόμη και με αλγορίθμους αφαίρεσης ιχνών, χάνεται πραγματικό σήμα από άστρα, νεφελώματα και λεπτές δομές, ενώ αυξάνεται ο χρόνος post-processing και η πιθανότητα αλλοίωσης της εικόνας. Για τη γυμνή θέαση, η συχνότερη διέλευση φωτεινών αντικειμένων μειώνει την αίσθηση «φυσικού» ουρανού και αλλοιώνει την εμπειρία παρατήρησης, ιδιαίτερα σε περιοχές που μέχρι σήμερα θεωρούνταν σκοτεινές. Σε βάθος χρόνου, ο ουρανός παύει να είναι σταθερό σκηνικό και μετατρέπεται σε δυναμικό περιβάλλον τεχνητής δραστηριότητας, με άμεσες συνέπειες τόσο για την επιστημονική παρατήρηση όσο και για τη δημιουργική φωτογραφία και κινηματογράφηση.

Το pttl.gr γίνεται media partner στο ECLIPSED, ένα ντοκιμαντέρ που αντιμετωπίζει τη φωτορύπανση όχι ως τεχνικό ζήτημα υποδομών, αλλά ως πραγματική απώλεια: πολιτισμική, γιατί αποκόπτει τον άνθρωπο από τον ουρανό, και οικολογική, γιατί επηρεάζει οργανισμούς και οικοσυστήματα που βασίζονται στο σκοτάδι για να λειτουργήσουν. Περισσότερα εδώ.

Από τα data centers στη χαμηλή τροχιά

Η λογική της SpaceX είναι απλή αλλά ακραία: η ζήτηση υπολογιστικής ισχύος από την ΑΙ αυξάνεται ταχύτερα από ό,τι μπορούν να αντέξουν τα επίγεια data centers. Η εταιρεία υποστηρίζει ότι η επεξεργασία στο διάστημα, με ηλιακή ενέργεια και χωρίς τα κόστη ψύξης και ύδρευσης της Γης, είναι πιο αποδοτική ενεργειακά.

Σύμφωνα με το αίτημα προς την Federal Communications Commission, το σύστημα θα μπορούσε να εξυπηρετεί «δισεκατομμύρια χρήστες παγκοσμίως». Χρονοδιάγραμμα δεν υπάρχει ακόμη, κάτι που αφήνει ανοιχτό το αν μιλάμε για δεκαετία ή για κάτι πιο άμεσο.

Ένα Starlink επί… εκατό

Σήμερα το δίκτυο Starlink αριθμεί σχεδόν 10.000 δορυφόρους. Ένα εκατομμύριο σημαίνει ποιοτικό άλμα και τεράστια επιβάρυνση της χαμηλής τροχιάς, ακόμη κι αν –όπως ισχυρίζεται ο Elon Musk– οι δορυφόροι θα είναι «τόσο αραιά τοποθετημένοι που δύσκολα θα φαίνονται μεταξύ τους».

Η πραγματικότητα για την παρατήρηση του ουρανού είναι πιο σύνθετη. Ήδη από το 2024, αστρονόμοι έχουν μιλήσει για παρεμβολές σε ραδιοτηλεσκόπια και αυξημένα ίχνη σε μακρές εκθέσεις, ειδικά λίγο μετά τη δύση και πριν την ανατολή.

Ο «πράσινος» ισχυρισμός και οι γκρίζες ζώνες

Η SpaceX προβάλλει τα τροχιακά data centers ως οικολογική λύση. Όμως το κόστος εκτόξευσης, η ανάγκη θωράκισης από ακτινοβολία, η θερμική διαχείριση στο κενό και ο αυξανόμενος κίνδυνος διαστημικών συγκρούσεων παραμένουν ανοιχτά ζητήματα.

Κάθε νέο αντικείμενο σε χαμηλή τροχιά αυξάνει στατιστικά την πιθανότητα σύγκρουσης, με αλυσιδωτές συνέπειες για υπάρχοντες δορυφόρους και για την ασφάλεια μελλοντικών αποστολών. Για τους δημιουργούς εικόνας, αυτό μεταφράζεται σε λιγότερο «καθαρό» ουρανό και περισσότερη δουλειά στην αφαίρεση ιχνών.

Το pttl.gr γίνεται media partner στο ECLIPSED, ένα ντοκιμαντέρ που αντιμετωπίζει τη φωτορύπανση όχι ως τεχνικό ζήτημα υποδομών, αλλά ως πραγματική απώλεια: πολιτισμική, γιατί αποκόπτει τον άνθρωπο από τον ουρανό, και οικολογική, γιατί επηρεάζει οργανισμούς και οικοσυστήματα που βασίζονται στο σκοτάδι για να λειτουργήσουν. Περισσότερα εδώ.

Kardashev, όραμα και πραγματικότητα

Στο αίτημα γίνεται λόγος για το πρώτο βήμα προς έναν πολιτισμό τύπου II στην Κλίμακα Καρντάσεφ, ικανό να εκμεταλλεύεται πλήρως την ενέργεια του Ήλιου. Είναι ένα αφήγημα μεγάλου οράματος, αλλά η εφαρμογή του περνά μέσα από πολύ γήινες συνέπειες για τον νυχτερινό ουρανό.

Το αν αυτό το σχέδιο θα προχωρήσει ως έχει, θα εξαρτηθεί από ρυθμιστικές αποφάσεις, τεχνικά εμπόδια και –όλο και περισσότερο– από την πίεση της επιστημονικής και δημιουργικής κοινότητας. Το βέβαιο είναι ότι η συζήτηση για το ποιος «κατέχει» τον ουρανό μόλις άνοιξε σε εντελώς νέα κλίμακα.

Απέκτησε το Luminar με έκπτωση, με τον κωδικό pttl20,
κάνε κλικ στην εικόνα

Αναζητήστε όλα τα νέα προϊόντα στο κατάστημα
Ρεπέλλα Φωτογραφικά.