Το Hubble «πιάνει» αστρική έκρηξη και βάζει φωτιά στα νέφη

Η νέα εικόνα του Hubble Space Telescope αποτυπώνει έναν πίδακα ιονισμένου αερίου από ένα άστρο που μόλις σχηματίζεται, να διασχίζει το σκοτάδι του διαστήματος και να φωτίζει το περιβάλλον του. Τα ροζ και πράσινα «νεύρα» που κόβουν διαγώνια το κάδρο είναι τα HH 80/81, από τα πιο εντυπωσιακά αντικείμενα τύπου Herbig–Haro που έχουν παρατηρηθεί ποτέ.

Αυτό που αλλάζει εδώ δεν είναι απλώς μια ακόμη όμορφη αστρονομική εικόνα. Για πρώτη φορά, το Hubble αποκαλύπτει με τέτοια καθαρότητα τις λεπτομέρειες ενός πίδακα που εκτοξεύεται από έναν εξαιρετικά μαζικό πρωτοαστέρα, σε αποστάσεις και ταχύτητες που ξεφεύγουν από ό,τι γνωρίζαμε μέχρι σήμερα.

Τα αντικείμενα Herbig–Haro δημιουργούνται όταν πίδακες ιονισμένου αερίου, που εκτοξεύονται από νεογέννητα άστρα, συγκρούονται με παλαιότερα, πιο αργά στρώματα αερίου. Οι συγκρούσεις αυτές παράγουν κρουστικά κύματα, θερμαίνουν το υλικό και το κάνουν να λάμπει σε χαρακτηριστικά χρώματα.

Στην περίπτωση των HH 80/81, η κλίμακα είναι ακραία. Ο συνολικός πίδακας εκτείνεται σε μήκος περίπου 32 ετών φωτός, καθιστώντας τον τον μεγαλύτερο γνωστό πρωτοαστρικό εκροέα που έχει καταγραφεί. Οι μετρήσεις δείχνουν ταχύτητες άνω των 1.000 χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο, τις υψηλότερες που έχουν παρατηρηθεί ποτέ τόσο σε ραδιοφωνικά όσο και σε οπτικά μήκη κύματος για τέτοια αντικείμενα.

Ένας πρωτοαστέρας εκτός «κανόνα»

Η πηγή αυτής της κοσμικής δραστηριότητας είναι ο πρωτοαστέρας IRAS 18162-2048, με μάζα περίπου 20 φορές μεγαλύτερη από του Ήλιου. Σε αντίθεση με σχεδόν όλα τα γνωστά αντικείμενα Herbig–Haro, που τροφοδοτούνται από μικρής μάζας άστρα, εδώ έχουμε έναν νεαρό αλλά ιδιαίτερα ογκώδη αστρικό πυρήνα.

Καθώς ο πρωτοαστέρας «τρέφεται» από το υλικό γύρω του, σχηματίζεται ένας δίσκος προσαύξησης. Το ιονισμένο αέριο του δίσκου αλληλεπιδρά με ισχυρά μαγνητικά πεδία, τα οποία κατευθύνουν μέρος της ύλης προς τους πόλους και τη στέλνουν στο διάστημα με τη μορφή στενών, εξαιρετικά ενεργειακών πιδάκων.

Οι συγκρούσεις αυτών των πιδάκων με παλαιότερες εκροές δημιουργούν τις φωτεινές, «κομπιασμένες» δομές που βλέπουμε στην εικόνα. Δεν πρόκειται για στατικές μορφές, αλλά για περιοχές που αλλάζουν με τον χρόνο, μετατοπίζονται και επανασχηματίζονται.

Γιατί αυτή η εικόνα έχει βάθος χρόνου

Το ζεύγος HH 80/81 είχε φωτογραφηθεί από το Hubble και το 1995. Η σύγκριση των παλιών και νέων δεδομένων επιτρέπει στους αστρονόμους να μελετήσουν πραγματικές κινήσεις και μεταβολές στη δομή των πιδάκων, κάτι σπάνιο σε τέτοιες αποστάσεις.

Καθοριστικό ρόλο παίζει η Wide Field Camera 3, της οποίας η ευαισθησία και η ανάλυση αποκάλυψαν λεπτομέρειες που παλαιότερα χάνονταν στον θόρυβο. Το σύστημα HH 80/81 βρίσκεται περίπου 5.500 έτη φωτός μακριά, στον αστερισμό του Τοξότη, μέσα στο μοριακό νέφος L291.

Η εικόνα αυτή δεν είναι απλώς μια ακόμη «ωραία» λήψη του Hubble. Είναι ένα παράθυρο στον τρόπο με τον οποίο σχηματίζονται τα πιο μαζικά άστρα του Γαλαξία και στο πώς η βίαιη γέννησή τους διαμορφώνει το περιβάλλον γύρω τους.

Απέκτησε το Luminar με έκπτωση, με τον κωδικό pttl20,
κάνε κλικ στην εικόνα

Αναζητήστε όλα τα νέα προϊόντα στο κατάστημα
Ρεπέλλα Φωτογραφικά.