Το Hubble «βλέπει» αέριο να εγκαταλείπει έναν γαλαξία — η νέα εικόνα του NGC 4388

Μια νέα εικόνα από το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble αποκαλύπτει κάτι που δεν φαινόταν καθαρά σε παλαιότερη δημοσίευση: μια αχνή, γαλαζωπή ουρά αερίου να εκτείνεται από τον πυρήνα του γαλαξία NGC 4388 προς τα έξω, σαν «ουρά» που παρασύρεται μακριά από τον δίσκο.

Ο NGC 4388 βρίσκεται περίπου 60 εκατομμύρια έτη φωτός μακριά, στον αστερισμό της Παρθένου, και ανήκει στο σμήνος γαλαξιών της Παρθένου. Πρόκειται για το κοντινότερο μεγάλο σμήνος προς τον Γαλαξία μας και περιλαμβάνει πάνω από χίλια μέλη, κάτι που το κάνει ιδανικό εργαστήριο για να μελετηθεί το πώς οι γαλαξίες επηρεάζονται από το περιβάλλον τους.

Η γωνία θέασης είναι καθοριστική: ο γαλαξίας εμφανίζεται σχεδόν «από το πλάι», με έντονες σκοτεινές λωρίδες σκόνης να κρύβουν μέρος του φωτός από το κέντρο. Σε αυτή τη νέα σύνθεση δεδομένων, η εκροή αερίου από τον πυρήνα ξεχωρίζει καθαρά, δίνοντας μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα των διεργασιών που συμβαίνουν μέσα και γύρω από τον γαλαξία.

Το σμήνος «ξεγυμνώνει» τον γαλαξία

Παρότι ο διαγαλαξιακός χώρος μοιάζει κενός, μέσα σε ένα σμήνος υπάρχει ένα θερμό, αραιό αέριο — το λεγόμενο ενδοσμηνιακό μέσο. Καθώς ο NGC 4388 κινείται στο σμήνος της Παρθένου, περνά μέσα από αυτό το θερμό περιβάλλον.

Η πίεση που ασκείται πάνω στον γαλαξία λειτουργεί σαν δυνατός αντίθετος «άνεμος» και μπορεί να αποσπάσει αέριο από τον δίσκο του. Έτσι, μέρος του υλικού «σέρνεται» πίσω του καθώς συνεχίζει την πορεία του μέσα στο σμήνος, σχηματίζοντας τη χαρακτηριστική ουρά που καταγράφει το Hubble.

Γιατί το αέριο λάμπει

Το επόμενο ερώτημα είναι τι προκαλεί τη λάμψη του αερίου. Η εξήγηση δεν είναι μονοσήμαντη, αλλά τα σενάρια συγκλίνουν σε δύο βασικούς μηχανισμούς.

Το πρώτο σενάριο είναι ότι η ενέργεια προέρχεται από το κέντρο του γαλαξία: μια υπερμεγέθης μαύρη τρύπα μπορεί να τροφοδοτείται με αέριο, σχηματίζοντας έναν υπέρθερμο δίσκο που εκπέμπει ισχυρή ακτινοβολία. Αυτή η ακτινοβολία είναι ικανή να ιονίσει το κοντινό αέριο, κάνοντάς το να φωσφορίζει.

Το δεύτερο σενάριο αφορά περιοχές πιο μακριά από τον πυρήνα, όπου ο ιονισμός μπορεί να ενισχύεται από κρουστικά κύματα, καθώς το αέριο συγκρούεται, συμπιέζεται και αναταράσσεται από την αλληλεπίδραση με το περιβάλλον του σμήνους.

Νέα δεδομένα που «έβγαλαν» την ουρά στο κάδρο

Η συγκεκριμένη δημοσίευση βασίζεται σε νέα δεδομένα και σε επιπλέον μήκη κύματος, που βοηθούν να ξεχωρίσει το ιονισμένο αέριο από το υπόλοιπο φως του γαλαξία. Παράλληλα, το υλικό προέρχεται από πολλαπλά προγράμματα παρατήρησης, με στόχο να φωτιστούν καλύτερα γαλαξίες που φιλοξενούν ενεργές μαύρες τρύπες στο κέντρο τους.

Η εικόνα του NGC 4388 είναι ακόμη μία υπενθύμιση ότι οι γαλαξίες δεν εξελίσσονται απομονωμένοι: το περιβάλλον τους, ειδικά μέσα σε σμήνη, μπορεί να «ξυρίσει» το αέριο που τροφοδοτεί τον σχηματισμό άστρων και να αλλάξει την πορεία τους σε κοσμικές κλίμακες χρόνου.

Απέκτησε το Luminar με έκπτωση, με τον κωδικό pttl20,
κάνε κλικ στην εικόνα

Αναζητήστε όλα τα νέα προϊόντα στο κατάστημα
Ρεπέλλα Φωτογραφικά.