Καθαρισμός φακού και κάμερας smartphone: πώς γίνεται σωστά και με ασφάλεια

Ο καθαρισμός φακού δεν είναι θέμα «να φαίνεται ωραίος», αλλά να απομακρύνεις σκόνη, άλατα και δαχτυλιές χωρίς να αφήσεις σημάδια ή να προκαλέσεις μικρογρατζουνιές στο μπροστινό στοιχείο ή στο φίλτρο.

Για αυτό και ακολουθείς πάντα μία συγκεκριμένη σειρά (αέρας/σκόνη → καθάρισμα λιπών → τελικό φινίρισμα) και αποφεύγεις το στεγνό τρίψιμο.

Γιατί έχει σημασία για δημιουργούς εικόνας
Λεκέδες και λεπτό φιλμ/επικάλλυψη από δαχτυλιές/νερό/αλάτι θαλασσινού νερού αυξάνουν αντανακλάσεις και flare και ρίχνουν την αντίθεση. Σε βίντεο αυτό φαίνεται ως “πέπλο” και πιο άτονα χρώματα, ειδικά όταν υπάρχουν φώτα στο κάδρο.

Άρα αν βγάζεις φωτογραφίες ή βίντεο και η εικόνα δεν σου φαίνεται καλή, λίγο θολή ή περισσότερο θολή σε ένα σημείο, πρώτα ελέγξτε πόσο καθαρός είναι ο φακός της κάμερας σου, μπρος – πίσω, ή η κάμερα του κινητού.

Τι χρειάζεσαι για καθαρισμό (τα απαραίτητα)

• Φυσητήρι
• Μαλακό πινέλο για οπτικά.
• Χαρτάκια καθαρισμού φακών μίας χρήσης.
• Υγρό καθαρισμού για οπτικά ή έτοιμα wipes για φακούς.:
• Πανί μικροϊνών, πεντακάθαρο, σε σακουλάκι

Η σωστή διαδικασία, βήμα-βήμα

1. Κράτα τον φακό με την πρόσοψη ελαφρά προς τα κάτω.
2. Φύσηξε με φυσητήρι αρκετές φορές για να φύγουν κόκκοι/σκόνη (όχι με το στόμα).
3. Αν μείνει κάτι, πέρασέ το πολύ απαλά με πινέλο οπτικών π.χ. Lenspen, χωρίς πίεση.
4. Βάλε 1–2 σταγόνες υγρό χαρτάκι καθαρισμού φακών μίας χρήσης (ποτέ απευθείας στο γυαλί).
5. Σκούπισε από το κέντρο προς τα έξω με απαλές κυκλικές κινήσεις. Χρησιμοποίησε το μία φορά και μετά πέτα το στην ανακύκλωση.
6. Κάνε ένα τελικό στεγνό πέρασμα με το καθαρό πανί με μικροίνες
7. Έλεγξε υπό λοξό φως. Αν υπάρχουν “νερά”, θέλει ακόμη ένα στεγνό πέρασμα με καθαρή πλευρά του πανιού.

Τι σημαίνει στην πράξη

Το πιο επικίνδυνο είναι το στεγνό τρίψιμο ειδικά αν ο φακός έχει σκόνη. Αν πρώτα φύγουν τα σωματίδια σκόνης με την βοήθεια αέρα (φυσητήρι), μετά ο καθαρισμός δαχτυλικών αποτυπωμάτων γίνεται με ασφάλεια.

Αλάτι/θαλασσινό σπρέι και λάσπη

Σε αλάτι από την θάλασσα μην τρίβεις στεγνά. Πρώτα φυσητήρι, μετά ελαφρά νωπό tissue μίας χρήσης για να σηκώσεις τα κατάλοιπα και τέλος στεγνό φινίρισμα.

Σε λάσπη, μην την απλώνεις. Μαλάκωσε το σημείο με ελάχιστη υγρασία στο tissue και απομάκρυνε σταδιακά.

Τα 7 «μην» που γλιτώνουν ζημιές

• Μην χρησιμοποιείς χαρτί κουζίνας/χαρτομάντηλα: αφήνουν ίνες, μπορεί να χαράξουν.
• Μην φυσάς με το στόμα: υγρασία + σάλια = λεκές που κολλάει.
• Μην πιέζεις: η πίεση δεν καθαρίζει, απλώς αυξάνει τον κίνδυνο.
• Μην χρησιμοποιείς “γενικά” καθαριστικά (οινόπνευμα άγνωστης καθαρότητας, τζάμι, απολυμαντικά): μπορεί να επηρεάσουν επιστρώσεις/πλαστικά.
• Μην καθαρίζεις σε αέρα με άμμο/σκόνη: θα “δουλεύεις” αντίθετα.
• Μην αφήνεις τα πανάκια μικροινών χύμα στην τσάντα: μαζεύει σκόνη και βρωμιά και γίνεται γυαλόχαρτο.

Φίλτρο προστασίας: Απαραίτητο αλλά πότε είναι καταστροφή

Ένα ποιοτικό clear/UV φίλτρο μπορεί να “τραβήξει” την ταλαιπωρία της καθημερινότητας, ενώ προστατεύει από χτυπήματα (αν είσαι τυχερός). Επιπλέον αν κάνεις κάποιο λάθος στον καθαρισμό και κάνεις κάποια ζημιά, απλά το αλλάζεις.

Αυτό που πρέπει να προσέξεις είναι αν το φίλτρο δεν είναι καλής ποιότητας (φίλτρο από Temu στα 0.99 ευρώ), θα μειώσει οξύτητα και θα αυξήσει ανακλάσεις και flare, ειδικά σε νυχτερινά πλάνα με φώτα.

Ισχύουν τα ίδια για το πίσω κρύσταλλο του φακού;

Σε γενικές γραμμές, ναι: ισχύει η ίδια λογική (πρώτα απομάκρυνση σωματιδίων, μετά καθάρισμα λιπών). Αλλά ο πίσω φακός θέλει ακόμη μεγαλύτερη προσοχή, γιατί:

• Είναι πιο κοντά στον αισθητήρα, άρα ό,τι ξεκολλήσει/πέσει μπορεί να καταλήξει μέσα στο σώμα.
• Συνήθως έχει πιο “ανοιχτή” επιφάνεια (λιγότερη προστασία από χείλος/φίλτρο) και συχνά γύρω του υπάρχουν επαφές (contacts).
• Ένα λάθος υγρό ή υπερβολή μπορεί να ακουμπήσει λάστιχα/σφραγίσεις ή να αφήσει υπολείμματα.

Πότε το καθαρίζεις

• Όταν βλέπεις δαχτυλιά, κηλίδα ή εμφανή σημάδι.
• Όταν παρατηρείς χαμηλό contrast/flare που δεν εξηγείται και έχεις ελέγξει το μπροστινό στοιχείο.
• Μετά από αλλαγή φακού σε αλάτι/ψιλή βροχή/σκόνη, αν έχεις υποψία ότι κάτι κάθισε πίσω.

Τι να προσέξεις (εκεί γίνονται τα λάθη)

• Μην ακουμπήσεις τις επαφές με υγρό ή πανί. Αν έχουν βρωμιά, καθάρισέ τες στεγνά με καθαρό microfiber ή μπατονέτα στεγνή (όχι υγρά).
• Μην ψεκάζεις ποτέ.
• Μην φυσάς με το στόμα.
• Μην καθαρίζεις πάνω από ανοιχτό σώμα. Αν χρειαστεί, βάλε καπάκι σώματος ή γύρνα το σώμα προς τα κάτω και κάνε το γρήγορα.

“Ισχύουν τα ίδια” αλλά με μια κρίσιμη διαφορά

Στο μπροστινό στοιχείο έχεις λίγο μεγαλύτερη ανοχή γιατί συνήθως υπάρχει φίλτρο/χείλος. Στο πίσω στοιχείο, ο στόχος είναι: ελάχιστες επαφές, ελάχιστο υγρό, μέγιστη καθαριότητα στα εργαλεία.

Μύκητας (fungus) και «θάμπωμα» μέσα στο φακό

Αν βλέπεις «ιστούς», μόνιμη θαμπάδα ή κηλίδες που δεν αλλάζουν, πιθανό fungus ή εσωτερική θόλωση τότε ο φακό θέλει service, όχι περισσότερο τρίψιμο. Ειδικά η περίπτωση fungus είναι δύσκολη και μπορεί να αποβεί μοιραία για τον φακό.

Κάμερα smartphone κινητών

Στο κινητό ο «φακός» είναι μικρός, εκτεθειμένος και τον ακουμπάς συνέχεια. Ακόμη και λεπτό φιλμ από δάχτυλα μπορεί να ρίξει καθαρότητα, να θολώσει highlights και να κάνει τα νυχτερινά πλάνα να δείχνουν μαλακά, ειδικά με φωτιστικά ή βιτρίνες στο κάδρο.

Tip για δημιουργούς βίντεο με κινητό

Αυτό σημαίνει ότι αν τραβάς Reels/Shorts έξω, κάνε καθάρισμα φακών πριν από κάθε γύρισμα και μετά από κάθε αλλαγή τοποθεσίας. Είναι ο πιο γρήγορος τρόπος να γλιτώσεις «γαλακτερά» πλάνα σε backlight, χωρίς να αλλάξεις ρυθμίσεις.

Τα λάθη που γίνονται πιο συχνά στο κινητό

• Σκούπισμα με μπλούζα/τζιν: κρατάει σκόνη και μπορεί να αφήσει γραμμές.
• Απολυμαντικά μαντηλάκια χεριών: δεν είναι για οπτικά και αφήνουν φιλμ.
• Καθάρισμα όταν έχει άμμο/σκόνη πάνω στο module: πρώτα απομάκρυνση με αέρα, μετά σκούπισμα.

Πάντα ένα Mini kit καθαρισμού στην τσάντα/τσέπη

• Μικρό blower -> βρες εδώ
• LensPen με πινέλο (μόνο αν το κρατάς καθαρό/προστατευμένο)
• Πανάκια οπτικών μιας χρήσης -> βρες εδώ
• Μικρό υγρό καθαρισμού ή υγρά πανάκια -> βρες εδώ
• 2 microfiber πανάκια σε zip σακουλάκι -> βρες εδώ

Με σωστή σειρά και καθαρά εργαλεία, κρατάς φακούς καμερών και κάμερες κινητού καθαρούς εκεί που μετράει: κόντρα φως, νύχτα και έντονα highlights. Θα επανέλθουμε με οδηγό για καθαρισμό αισθητήρα και πότε είναι καλύτερα να πας σε τεχνικό.

Απέκτησε το Luminar με έκπτωση, με τον κωδικό pttl20,
κάνε κλικ στην εικόνα

Αναζητήστε όλα τα νέα προϊόντα στο κατάστημα
Ρεπέλλα Φωτογραφικά.