Δύο φωτογραφίες, ένα δικαστήριο, 10.000 δολάρια: μάθημα για δημιουργούς

Μερικές φορές η «κλοπή» εικόνας δεν τελειώνει με ένα κατέβασμα από το σάιτ, αλλά με δικαστική απόφαση και πραγματικό κόστος. Ένας Ιάπωνας φωτογράφος φαγητού κέρδισε αποζημίωση όταν καναδική εταιρεία χρησιμοποίησε δύο φωτογραφίες του χωρίς άδεια.

Ο Shoichi Matsumoto εντόπισε τις εικόνες του σε ιστοσελίδα καναδικής πλατφόρμας διανομών και πήγε τη υπόθεση στο Ομοσπονδιακό Δικαστήριο του Καναδά. Η απόφαση δίνει καθαρό σήμα σε φωτογράφους, παραγωγούς και επαγγελματίες που ζουν από άδειες χρήσης: η «δωρεάν» επαναχρησιμοποίηση μπορεί να γίνει ακριβή.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, η εταιρεία δεν κατέθεσε υπεράσπιση και το δικαστήριο εξέδωσε απόφαση ερήμην υπέρ του φωτογράφου, επιδικάζοντας συνολικά 10.000 καναδικά δολάρια ως αποζημιώσεις, ενώ επιπλέον επιδικάστηκαν δικαστικά έξοδα.

Πρακτικό βήμα για σήμερα: κάνε ένα γρήγορο ανάστροφο ψάξιμο εικόνας στις 20–30 πιο «δυνατές» φωτογραφίες σου και κράτα στιγμιότυπα όπου εμφανίζονται. Αν δεις χρήση χωρίς άδεια, μάζεψε αποδείξεις (ημερομηνία, σελίδα, εταιρεία) πριν στείλεις οποιαδήποτε απαίτηση.

Η υπόθεση ξεκινά απλά: ο Matsumoto λέει ότι βρήκε δύο φωτογραφίες φαγητού του να χρησιμοποιούνται σε σελίδες που σχετίζονταν με καταστήματα στην πόλη Oshawa, στον Καναδά, για υπηρεσίες διανομής. Δεν μιλάμε για «έμπνευση» ή παρόμοια εικόνα, αλλά για την ίδια τη φωτογραφία.

Πριν φτάσει στο δικαστήριο, έστειλε επιστολή απαίτησης ζητώντας να αφαιρεθούν οι εικόνες και να αντιμετωπιστεί το θέμα ως παραβίαση πνευματικών δικαιωμάτων. Όταν δεν πήρε απάντηση, η υπόθεση προχώρησε δικαστικά (η αγωγή αναφέρεται ότι κατατέθηκε τον Ιούνιο του 2024).

Το κρίσιμο σημείο για κάθε επαγγελματία είναι το «ερήμην». Όταν ο αντίδικος δεν εμφανιστεί με υπεράσπιση και δεν φέρει στοιχεία, το δικαστήριο μπορεί να προχωρήσει σε απόφαση με βάση όσα έχουν τεκμηριωθεί από τον ενάγοντα.

Η δικαστής Angela Furlanetto έκρινε ότι υπήρξε παραβίαση πνευματικών δικαιωμάτων. Για καθεμία από τις δύο φωτογραφίες επιδικάστηκαν 3.000 καναδικά δολάρια ως αποζημίωση, ποσό που –όπως σημειώνεται– αντιστοιχούσε περίπου στο μισό από αυτό που ο φωτογράφος υποστήριξε ότι χρεώνει συνήθως για αντίστοιχες άδειες χρήσης ή παραγωγή.

Εκτός από τις βασικές αποζημιώσεις, επιδικάστηκαν και 2.000 καναδικά δολάρια ως τιμωρητική αποζημίωση, με σκεπτικό ότι ο σκοπός είναι να καταδικαστεί η συμπεριφορά και να αποτραπούν παρόμοιες πρακτικές.

Και εδώ έρχεται το πρακτικό κομμάτι που αφορά άμεσα όσους δουλεύουν επαγγελματικά με εικόνα: η αποζημίωση δεν «βγήκε από το πουθενά». Ο φωτογράφος περιέγραψε τι χρεώνει στην αγορά για τέτοια χρήση και το δικαστήριο πήρε θέση, αντί να περιοριστεί σε μια συμβολική αποζημίωση.

Το δεύτερο μάθημα είναι η καθαρή ιδιοκτησία δικαιωμάτων. Στην ίδια υπόθεση υπήρξε και δεύτερος ισχυρισμός από Ιάπωνα δημιουργό περιεχομένου (Shen Chen) για 11 φωτογραφίες, αλλά απορρίφθηκε επειδή το δικαστήριο έκρινε ότι δεν είχε ο ίδιος την απαιτούμενη νομική ιδιότητα: τα δικαιώματα ανήκαν στην εταιρεία του (Just One Cookbook) και όχι προσωπικά σε εκείνον.

Αν δουλεύεις μέσω εταιρείας ή συνεργάζεσαι με ομάδα, αυτό μεταφράζεται σε κάτι πολύ απλό: στα συμφωνητικά, στα τιμολόγια και στα αρχεία παράδοσης πρέπει να είναι ξεκάθαρο ποιος είναι ο δικαιούχος των πνευματικών δικαιωμάτων και ποιος έχει δικαίωμα να κινηθεί νομικά.

Επίσης, μην υποτιμάς το «μονοπάτι» της τεκμηρίωσης. Στιγμιότυπα οθόνης, αποθήκευση της σελίδας, ημερομηνίες, και αρχεία που δείχνουν ότι εσύ δημιούργησες πρώτος το υλικό (πρωτότυπα, μεταδεδομένα, δημοσιεύσεις) μπορούν να κάνουν τη διαφορά όταν η άλλη πλευρά σιωπά.

Τέλος, η υπόθεση δείχνει ότι ακόμα και δύο εικόνες αρκούν για να στηθεί σοβαρή αξίωση, ειδικά όταν η χρήση είναι εμπορική και συνδέεται με υπηρεσία που κερδίζει χρήματα. Αν παρακολουθείς συστηματικά πού εμφανίζονται οι φωτογραφίες σου, αυξάνεις θεαματικά τις πιθανότητες είτε να πάρεις άδεια χρήσης εκ των υστέρων, είτε να αποτρέψεις επανάληψη.

Απέκτησε το Luminar με έκπτωση, με τον κωδικό pttl20,
κάνε κλικ στην εικόνα

Αναζητήστε όλα τα νέα προϊόντα στο κατάστημα
Ρεπέλλα Φωτογραφικά.