• Πέντε πορτρέτα εμβληματικών προσωπικοτήτων ανοίγουν το 28ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης.
• Ξεχωρίζουν τα Broken English για τη Μαριάν Φέιθφουλ και Kim Novak’s Vertigo για την Κιμ Νόβακ.
• Το Reality is Not Enough ακολουθεί τον Ίρβιν Ουέλς σε ένα ψυχεδελικό ταξίδι αυτογνωσίας.
• Αποκατεστημένα αρχεία φέρνουν στο φως τα Robert Wilson and the Civil Wars και Nova ’78.
Το 28ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης (5-15 Μαρτίου 2026) ανοίγει τα χαρτιά του με πέντε ταινίες-πορτρέτα που φωτίζουν εμβληματικές μορφές της μουσικής, της λογοτεχνίας, του θεάτρου και του κινηματογράφου.
Από τη Μαριάν Φέιθφουλ και την Κιμ Νόβακ μέχρι τον Ίρβιν Ουέλς, τον Ρόμπερτ Ουίλσον και τον Ουίλιαμ Σ. Μπάροουζ, οι πρώτες ανακοινώσεις δείχνουν ότι το φετινό πρόγραμμα επενδύει σε έργα που εξερευνούν τη δημιουργική διαδικασία, τη μνήμη και την πολιτισμική κληρονομιά μέσα από σπάνιο υλικό και προσωπικές εξομολογήσεις.
[ads1]
Οι Ίεν Φορσάιθ και Τζέιν Πόλαρντ υπογράφουν το Broken English, ένα τρυφερό αλλά σύνθετο πορτρέτο της Μαριάν Φέιθφουλ, που έφυγε πέρυσι από τη ζωή. Η ταινία χαρτογραφεί περισσότερες από έξι δεκαετίες καλλιτεχνικής διαδρομής, παρακολουθώντας πώς η Φέιθφουλ επαναπροσδιόριζε αδιάκοπα την ταυτότητά της, αρνούμενη κάθε εύκολη κατηγοριοποίηση.
Με «οδηγούς» την Τίλντα Σουίντον και τον Τζορτζ ΜακΚέι, το φιλμ κινείται ανάμεσα στο ντοκιμαντέρ και τη μυθοπλασία, στήνοντας έναν ιδιότυπο χώρο μνήμης, το «Υπουργείο της Μη Λήθης». Ανάμεσα σε αναμνήσεις και σκηνικές αναπαραστάσεις, ξεχωρίζει η τελευταία ηχογράφηση της Φέιθφουλ στο στούντιο με τον Νικ Κέιβ και τον Ουόρεν Έλις, μια στιγμή που λειτουργεί ως συγκινητικό αντίο αλλά και ως καλλιτεχνική διαθήκη.
Το Kim Novak’s Vertigo του Αλεξάντρ Ο. Φιλίπ στρέφει τον φακό σε μια από τις πιο αινιγματικές φιγούρες του κλασικού Χόλιγουντ. Η Κιμ Νόβακ ανοίγει το σπίτι της και μοιράζεται προσωπικά αντικείμενα, έργα ζωγραφικής και κοστούμια από τις ταινίες της, επιστρέφοντας στον ρόλο που τη σημάδεψε στον Δεσμώτη του ιλίγγου του Άλφρεντ Χίτσκοκ.
Το ντοκιμαντέρ δεν μένει μόνο στον μύθο της σταρ. Καταγράφει την απόφασή της να απομακρυνθεί από το σινεμά και να αφιερωθεί στη ζωγραφική, σκιαγραφώντας την πορεία μιας γυναίκας που επέλεξε την απόσυρση χωρίς να χάσει τη θέση της στη συλλογική μνήμη του κινηματογράφου.
Ο Πολ Σουνγκ, στο Reality is Not Enough, ακολουθεί τον Ίρβιν Ουέλς σε περιοδεία στον Καναδά για την προώθηση του νέου του βιβλίου. Ο συγγραφέας του Trainspotting δοκιμάζει DMT σε ειδικό θεραπευτικό κέντρο, επιχειρώντας μια ακόμη εξερεύνηση των ορίων της συνείδησης, σε μια ταινία που μετατρέπεται σε ψυχεδελικό, καλειδοσκοπικό ταξίδι στο εσωτερικό ενός ανήσυχου δημιουργού.
[ads2]
Παράλληλα, το πορτρέτο λειτουργεί και ως καθρέφτης της βρετανικής κοινωνίας των τελευταίων τεσσάρων δεκαετιών, μέσα από αναγνώσεις αποσπασμάτων των έργων του από προσωπικότητες όπως ο Νικ Κέιβ και ο Λίαμ Νίσον. Η ταινία εξετάζει όχι μόνο τον συγγραφέα αλλά και τους μηχανισμούς της καλλιτεχνικής πράξης, θέτοντας στο προσκήνιο την πολιτική διάσταση της δημιουργίας.
Το Robert Wilson and the Civil Wars του Χάουαρντ Μπρούκνερ, γυρισμένο το 1984, προβάλλεται σε αποκατεστημένη κόπια. Η κάμερα παρακολουθεί τον Ρόμπερτ Ουίλσον στην προσπάθειά του να ανεβάσει μια δωδεκάωρη όπερα για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1984, καταγράφοντας μια ιλιγγιώδη διαδικασία σύλληψης και υλοποίησης.
Η ταινία έμεινε για χρόνια στην αφάνεια, καθώς μέρος του υλικού χάθηκε στον τυφώνα Σάντι το 2012. Ο Άαρον Μπρούκνερ αφιέρωσε δώδεκα χρόνια στην αποκατάσταση της κόπιας, επαναφέροντας στο φως ένα κρίσιμο ντοκουμέντο για τη σκηνική δημιουργία και τη μέθοδο του Ουίλσον.
[ads1]
Τέλος, το Nova ’78 των Άαρον Μπρούκνερ και Ροντρίγκο Αρέιας αξιοποιεί αποκατεστημένο υλικό του Χάουαρντ Μπρούκνερ από το θρυλικό Συνέδριο Nova στη Νέα Υόρκη. Το τριήμερο γεγονός, αφιερωμένο στην επιστροφή του Ουίλιαμ Σ. Μπάροουζ στις ΗΠΑ, συγκέντρωσε μορφές όπως η Πάτι Σμιθ, ο Φρανκ Ζάπα, η Λόρι Άντερσον, ο Φίλιπ Γκλας, ο Άλεν Γκίνσμπεργκ, ο Μερς Κάνινγχαμ και ο Τζον Κέιτζ.
Γυρισμένο σε φιλμ 16mm και για χρόνια θεωρούμενο χαμένο, το υλικό λειτουργεί ως πολιτισμική χρονοκάψουλα της αντικουλτούρας της δεκαετίας του 1970, αλλά και ως αφετηρία για το καλτ έργο Burroughs: The Movie. Η ταινία αποτυπώνει αυθόρμητες συναντήσεις και παρασκηνιακές στιγμές, αναδεικνύοντας τη ζωντανή ενέργεια μιας σκηνής που επηρέασε καθοριστικά τη σύγχρονη τέχνη.
Οι πρώτες αυτές επιλογές σκιαγραφούν ένα φεστιβάλ που επενδύει στη μνήμη, την αποκατάσταση και τη βαθιά παρατήρηση της δημιουργικής πράξης. Το πώς θα συνομιλήσουν αυτές οι ταινίες με το υπόλοιπο πρόγραμμα είναι κάτι που θα φανεί το επόμενο διάστημα, καθώς οι ανακοινώσεις συνεχίζονται.
