Σύνοψη
- Η Agnes Burger δίνει συνέντευξη στο pttl.gr με αφορμή τη συμμετοχή της στο Athens Street Photography Festival
- Περιγράφει τη φωτογραφία δρόμου ως σχέση με την πραγματική ζωή και τη φευγαλέα στιγμή
- Εξηγεί ότι η διαίσθηση είναι βασικό κομμάτι της διαδικασίας της
- Απορρίπτει την εκτεταμένη επεξεργασία και επιμένει στην αυθεντικότητα
- Θέτει τον σεβασμό και την αξιοπρέπεια πάνω από μια δυνατή εικόνα
- Έρχεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα με επίκεντρο τη φωτογραφία δρόμου
Η Agnes Burger μιλά στο pttl.gr με αφορμή τη συμμετοχή της στο Athens Street Photography Festival, ανοίγοντας μια συζήτηση για τη διαίσθηση, την αυθεντικότητα και τη λεπτή ισορροπία της φωτογραφίας δρόμου.
Η Πολωνή φωτογράφος, που μεγάλωσε στη Δυτική Γερμανία και έχει μια διαδρομή που περνά από την υποκριτική, το σινεμά και τα συνεχή ταξίδια, κουβαλά μια έντονα βιωματική σχέση με την εικόνα. Στη φωτογραφία δρόμου βρήκε έναν τρόπο να παρατηρεί τον κόσμο χωρίς φίλτρα, δίνοντας χώρο στο φως, στη σκιά, στο απρόβλεπτο και στον άνθρωπο.
Η συνέντευξη αποκτά ξεχωριστό ενδιαφέρον, καθώς η Agnes Burger έρχεται στην Αθήνα στο πλαίσιο του Athens Street Photography Festival, ενός νέου θεσμού αφιερωμένου αποκλειστικά στη φωτογραφία δρόμου. Μέσα από τις απαντήσεις της γίνεται σαφές ότι η παρουσία της στο φεστιβάλ δεν είναι απλώς μια συμμετοχή σε ένα πρόγραμμα, αλλά μια φυσική συνέχεια της ίδιας της φωτογραφικής της στάσης: παρατήρηση, ενσυναίσθηση, σεβασμός και ένστικτο.
Βιογραφικό
Η Agnes Burger γεννήθηκε στο Λοτζ της Πολωνίας το 1978. Η οικογένειά της μετανάστευσε στη Δυτική Γερμανία το 1987.
Σπούδασε Ψυχολογία και Ιστορία της Τέχνης στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στη Σάντα Μπάρμπαρα και στη συνέχεια επέστρεψε στο Βερολίνο για να σπουδάσει Υποκριτική. Ως ηθοποιός εργάζεται τόσο μπροστά όσο και πίσω από την κάμερα, ενώ δραστηριοποιείται επίσης ως ηθοποιός φωνής και μοντέρ σε στούντιο μεταγλώττισης στη Γερμανία.
Ανέπτυξε την αγάπη της για τη φωτογραφία από πολύ νωρίς και συχνά εργάζεται ως φωτογράφος πλατό σε κινηματογραφικά γυρίσματα, δημιουργώντας ντοκιμαντέρ παρασκηνίων. Η αφοσίωσή της στη φωτογραφία δρόμου ξεκίνησε το 2019.
Ταξιδεύοντας σε πολλές πόλεις του κόσμου, συλλέγει εντυπώσεις, στιγμές και αλλόκοτα σουρεαλιστικές σκηνές από διαφορετικούς πολιτισμούς, πάντοτε με άξονα την ανθρωπιά και τη συναισθηματική ενσυναίσθηση, πλησιάζοντας τις σκηνές και τους ανθρώπους.
Όπως λέει η ίδια:
«Αγαπώ αυτές τις ήσυχες στιγμές που διαρκούν μόνο λίγο. Πάντα αναζητώ χαμένους ανθρώπους σε χαμένο χρόνο. Κάποιους ΣΙΩΠΗΛΟΥΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΕΣ.»Έχει πραγματοποιήσει εκθέσεις και σεμινάρια φωτογραφίας στη Νέα Υόρκη, το Δουβλίνο, το Παρίσι, τη Βενετία, το Αμβούργο, το Βερολίνο, το Μόναχο, την Τεχεράνη, την Πόλη του Μεξικού, τη Λισαβόνα και τώρα στην Αθήνα.
Πες μας λίγα λόγια για σένα.
Είμαι μια ταξιδιώτισσα. Είτε στα όνειρά μου είτε στην πραγματική ζωή. Παράξενο, αλλά πάντα νιώθω πως μόλις έφτασα κάπου και αμέσως είμαι έτοιμη να συνεχίσω παρακάτω. Βγάζει νόημα; Ίσως επειδή αισθάνομαι ότι ταξιδεύω από την παιδική μου ηλικία. Γεννημένη στην Πολωνία, η μητέρα μου μετανάστευσε μαζί μου στη Δυτική Γερμανία λίγο πριν την πτώση του Τείχους του Βερολίνου. Ως μικρό κορίτσι γνώρισα μια νέα ζωή, μια νέα γλώσσα. Πήγα σε δραματική σχολή, ταξίδεψα πολύ στο εξωτερικό και εμφανίστηκα σε σκηνές και ταινίες σε διάφορες πόλεις. Πάντα έτοιμη να ξεκινήσω ξανά από την αρχή. Και πάντα γεμάτη ανυπομονησία και παιδική περιέργεια για ό,τι πρόκειται να έρθει. Μια ρεαλίστρια αισιόδοξη με την τάση να μην παίρνω τον εαυτό μου υπερβολικά στα σοβαρά. Αυτό κάνει πολλά πράγματα πιο εύκολα.
Τι ήταν αυτό που σε τράβηξε αρχικά στη φωτογραφία δρόμου και τι είναι εκείνο που κρατά ζωντανό το πάθος σου γι’ αυτήν;
Αυτό που με κρατά παθιασμένη είναι και αυτό που με τράβηξε εξαρχής. Η πραγματική ζωή, που αφηγείται τις ιστορίες που αγαπάμε. Η πραγματικότητα, που μας δείχνει το ακατέργαστο πρόσωπό της. Η φευγαλέα στιγμή όπου αποκαλύπτονται τόσα πολλά, αν κοιτάξουμε και δεν αποστρέψουμε το βλέμμα. Γεμάτη εκπλήξεις που εμφανίζονται απροσδόκητα. Το φως, που μπορεί να είναι τόσο ιδιότροπο, αλλά ταυτόχρονα μαγικό και αλλόκοσμο.
Άνθρωποι που δείχνουν τον πραγματικό τους εαυτό, έστω και μόνο για μια στιγμή. Ο δρόμος έχει τους δικούς του κανόνες, που προσπαθούμε να διαβάσουμε και να νιώσουμε. Γίνεσαι ένα με αυτόν, με την κάμερα στο χέρι, αιχμαλωτίζοντας τη ζωή που, με το επόμενο κλικ, είναι ήδη διαφορετική. Λατρεύω το συναίσθημα του να είμαι ένα με τον δρόμο, ένα με τη στιγμή.
Πώς προσεγγίζεις τη λήψη αυθόρμητων στιγμών χωρίς να διαταράσσεις τη σκηνή;
Είναι κάτι διαισθητικό, κάτι που δεν μπορείς πραγματικά να βάλεις σε λόγια. Μαθαίνεις να κινείσαι σωστά. Καταλαβαίνεις πότε είναι σωστό, ως φωτογράφος, να βρίσκεσαι στο επίκεντρο και πότε είναι καλύτερο να κρατάς απόσταση. Σε κάποια γεγονότα κάνεις αισθητή την παρουσία σου, και αυτό είναι το σωστό για να αιχμαλωτίσεις σκηνές· άλλες φορές απαιτείται λεπτότητα και ελαφρότητα σαν φτερό. Όσο περισσότερο βρίσκεσαι στον δρόμο, τόσο καλύτερα ξέρεις το πώς, το τι και το γιατί.
Υπάρχει κάποια στιγμή που έχεις αποτυπώσει και εξακολουθεί μέχρι σήμερα να σε αγγίζει βαθιά;
Φυσικά, και υποψιάζομαι ότι πολλοί θα συμφωνήσουν, κάθε στιγμή είναι ιδιαίτερη. Αυτό που θυμάμαι πιο έντονα είναι η στιγμή που η φωτογραφία μου πήρε μια σουρεαλιστική και αφηρημένη μορφή, κάτι που βρίσκω συναρπαστικό και συνεχίζω να εξερευνώ. Για να ξεφύγω από τον θόρυβο, κάθισα στα σκαλιά της Γέφυρας Γαλατά στην Κωνσταντινούπολη. Ο κόσμος περνούσε δίπλα μου.
Αόρατη για όλους, καθόμουν εκεί σιωπηλή, σαν φάντασμα. Το φως άλλαζε, ρίχνοντας μια παράξενη σκιά στον τοίχο, και άρχισα να φωτογραφίζω.
Κοντά στους περαστικούς, στη μέση της δράσης, αθόρυβη και ακίνητη, προέκυψε μια περίεργη σειρά φωτογραφιών, που με οδήγησε στον κόσμο της φωτογραφίας φωτός και σκιάς. Είναι φευγαλέες στιγμές, αφού το φως αλλάζει τόσο γρήγορα, εξαφανίζεται και προχωρά.
Αλλά όταν καταφέρνω να συλλάβω αυτές τις στιγμές, με γεμίζει τεράστια χαρά.
Τι βρίσκεις πιο δύσκολο όταν φωτογραφίζεις σε δημόσιους χώρους;
Τα πάντα, βρίσκω κάθε βήμα απαιτητικό. Και προσεγγίζω τον δρόμο με τον απόλυτο σεβασμό. Και όλη μου την αγάπη.
Τι ρόλο παίζει η διαίσθηση στη διαδικασία σου και πώς την καλλιεργείς;
Τα πάντα, και μπορεί να μην είναι τίποτα. Η διαίσθηση είναι πάντα μαζί μου. Είναι σαν να εμπιστεύεσαι τον εαυτό σου, όλες σου τις αισθήσεις. Δεν σχεδιάζω τίποτα, δεν περιμένω τίποτα· με καθοδηγεί. Είναι η έκτη αίσθηση και συνεχής συνοδός. Η διαίσθηση είναι δύσκολο να εκπαιδευτεί· πρέπει απλώς να της δείχνεις ότι είναι εκεί.
Το να εμπιστεύεσαι ότι όσα φωτογραφίζεις θα αποκτήσουν τελικά νόημα και θα σε οδηγήσουν σε κάτι που σε εκφράζει.
Πώς διαχειρίζεσαι ζητήματα ηθικής, όπως η ιδιωτικότητα και η πολιτισμική ευαισθησία, όταν φωτογραφίζεις σε δημόσιους χώρους;
Δεν είμαι παρεμβατική. Υπάρχουν στιγμές όπου, ως φωτογράφος δρόμου, συνειδητά επιλέγω να μην τραβήξω μια φωτογραφία επειδή ο σεβασμός, η αξιοπρέπεια και το άτομο είναι πιο σημαντικά από μια καλή εικόνα. Αν έκανα ένα ντοκιμαντέρ, θα βυθιζόμουν πολύ πιο βαθιά στο θέμα και θα δρούσα διαφορετικά. Θα προετοιμαζόμουν, θα βυθιζόμουν στο περιβάλλον, και η εστίαση θα ήταν εντελώς διαφορετική.
Στη φωτογραφία δρόμου, παρόλο που πλησιάζω πολύ τη σκηνή, πάντα λειτουργώ σαν να είμαι μέρος της, όχι σαν παρατηρητής. Αυτό, με τη σειρά του, είναι ένα εντελώς διαφορετικό πεδίο.
Ποιοι φωτογράφοι έχουν επηρεάσει περισσότερο τη διαμόρφωση του οπτικού σου ύφους;
Αυτή η ερώτηση είναι τόσο εκτενής, το πεδίο της φωτογραφίας τόσο ευρύ. Επειδή είμαι πολύ οπτικός άνθρωπος και άντλησα τις πρώτες οπτικές μου εμπειρίες όχι μόνο από τη φωτογραφία αλλά και από το σινεμά, την τέχνη, τη μουσική, τον χορό, την ποίηση… θα μπορούσα να μιλάω για ώρες, αλλά για να μην μακρηγορώ… Thomas Hoepker, Werner Bischof, Jill Freedman, Bruce Gilden, Andy Warhol, Inge Morath, Meryl Meisler, Martin Parr. Είχα την ευκαιρία να περάσω κάποιες μέρες με τον Martin στις Βρυξέλλες και στο Δουβλίνο στα φεστιβάλ και είναι πραγματικά λυπηρό που έφυγε από τη ζωή, αλλά θα αποτελεί πάντα μια μεγάλη έμπνευση.
Πώς προσεγγίζεις την επεξεργασία των street φωτογραφιών σου, διατηρώντας την αίσθηση της αυθεντικότητας;
Καθόλου. Δεν έχω Lightroom ή Photoshop. Μάλλον είμαι λίγο παράξενη σε αυτό, αλλά η πρόκλησή μου είναι να δείχνω αυτό που πραγματικά φωτογραφίζω. Προσπαθώ να ρυθμίζω τα πάντα επιτόπου ώστε να λειτουργούν. Φυσικά, αυτό απαιτεί πολλή δοκιμή και λάθος. Αλλά όλα είναι θέμα εξάσκησης και εμπειρίας. Γνώρισε τον εξοπλισμό σου. Γίνε ένα με την κάμερα.
Δουλεύω χειροκίνητα και, παρόλο που είναι ψηφιακή κάμερα, είναι σχεδόν αναλογική. Η δική μου πρόκληση. Έχω δύο κάμερες, μία μόνο για ασπρόμαυρη και μία για έγχρωμη φωτογραφία. Δεν χρειάζεται να είναι όλα τέλεια· μου αρέσουν οι μικρές ατέλειες. Συχνά κάνουν την εικόνα πιο ενδιαφέρουσα και ανθρώπινη. Συχνά σημαίνει χαρούμενη αποτυχία, αλλά όταν η εικόνα βγαίνει από τα χέρια μου και βλέπω ότι έχει μια συγκεκριμένη ένταση, τότε είναι ένα υπέροχο αίσθημα ευτυχίας. Μείνε αληθινός και αυθεντικός σε ό,τι κάνεις.
Τι συμβουλή θα έδινες σε κάποιον που θέλει να αποκτήσει μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση στη φωτογράφιση δρόμου;
Οξυδέρκεια, συγκέντρωση σε όσα ακούς, μυρίζεις και βλέπεις εκεί έξω. Να είσαι ο εαυτός σου, εμπιστεύσου τις αισθήσεις σου και άνοιξε τον εαυτό σου. Μην κρίνεις· κάθε μέρα έχει τη δική της μελωδία, τον δικό της ρυθμό, διαφορετικό φως — καμία μέρα δεν είναι ίδια. Μείνε περίεργος, παιχνιδιάρης και αγάπα αυτό που κάνεις. Να είσαι παθιασμένος και γεμάτος ενέργεια. Μην φοβάσαι την αποτυχία και μην είσαι πολύ αυστηρός με τον εαυτό σου. Η ζωή στον δρόμο είναι συχνά απρόβλεπτη· μάθε να τη διαβάζεις.
Έχεις φωτογραφίσει ποτέ στην Ελλάδα και, αν ναι, πώς θα τη συνέκρινες με άλλες χώρες;
Αυτή είναι η πρώτη φορά μου εδώ στην Ελλάδα, εστιάζοντας στη φωτογραφία δρόμου. Και ανυπομονώ να ανακαλύψω τη μαγεία αυτής της χώρας, εμπνευσμένη από την ελληνική μυθολογία.
Τι πιστεύουμε
Η συνέντευξη της Agnes Burger ξεχωρίζει γιατί αντιμετωπίζει τη φωτογραφία δρόμου ως πράξη παρουσίας, παρατήρησης και εσωτερικής εγρήγορσης. Δεν τη βλέπει ως πεδίο εντυπωσιασμού, αλλά ως έναν χώρο όπου δοκιμάζονται η διαίσθηση, η ευαισθησία και η σχέση του φωτογράφου με τον άνθρωπο.
Με αφορμή την παρουσία της στο Athens Street Photography Festival, η κουβέντα αποκτά επιπλέον βάρος. Η Agnes Burger φέρνει μια ματιά που επιμένει στην αυθεντικότητα, στην απουσία περιττής επεξεργασίας και στην ανάγκη να υπάρχει πάντα ένα όριο σεβασμού απέναντι στο πρόσωπο που φωτογραφίζεται. Αυτό είναι και το στοιχείο που κάνει τη δική της προσέγγιση ουσιαστική
