• Το διάσημο πλάνο απογείωσης του Apollo 17 δεν τραβήχτηκε από άνθρωπο στη Σελήνη, αλλά από τηλεχειριζόμενη κάμερα πάνω στο Lunar Roving Vehicle.
• Την κάμερα χειριζόταν από το Χιούστον ο Ed Fendell, ο οποίος έπρεπε να δώσει την εντολή νωρίτερα λόγω της καθυστέρησης του σήματος Γης-Σελήνης.
Το διάσημο πλάνο της απογείωσης του Apollo 17 από τη Σελήνη δεν κρύβει κάποιο μυστήριο, αλλά μία από τις πιο εντυπωσιακές τεχνικές λύσεις του προγράμματος Apollo.
Για χρόνια, η συγκεκριμένη λήψη έγινε αφορμή για παρεξηγήσεις, επειδή η κάμερα φαίνεται να ακολουθεί τη σεληνάκατο την ώρα που εγκαταλείπει την επιφάνεια. Το ερώτημα ήταν απλό: ποιος κατέγραψε αυτό το πλάνο, αφού δεν υπήρχε τρίτος άνθρωπος στη Σελήνη;
Η απάντηση είναι ότι δεν υπήρχε κανένας άνθρωπος πίσω από την κάμερα. Το πλάνο καταγράφηκε από την τηλεοπτική κάμερα που ήταν τοποθετημένη πάνω στο Lunar Roving Vehicle και την οποία χειριζόταν από το Χιούστον ο Ed Fendell.
[ads1]
Ο άνθρωπος πίσω από τον χειρισμό
Ο Ed Fendell ήταν ο χειριστής που έδινε τις εντολές από τη Γη για την κίνηση της κάμερας. Αυτό είναι και το σημείο που εξηγεί γιατί το πλάνο του Apollo 17 παραμένει τόσο εντυπωσιακό μέχρι σήμερα. Δεν υπήρχε εικονολήπτης στη Σελήνη, αλλά ένας άνθρωπος στο Χιούστον που έπρεπε να πετύχει τον σωστό χρονισμό από απόσταση.
Η δυσκολία ήταν ακόμη μεγαλύτερη λόγω της καθυστέρησης του σήματος ανάμεσα στη Γη και τη Σελήνη. Ο Fendell δεν μπορούσε να αντιδράσει τη στιγμή που έβλεπε την απογείωση, αλλά έπρεπε να προβλέψει πότε θα συμβεί και να δώσει την εντολή νωρίτερα. Στην πράξη, έπρεπε να στείλει την εντολή για την κίνηση της κάμερας περίπου 2,5 δευτερόλεπτα πριν από το πραγματικό lift-off, ώστε η κάμερα να στραφεί την κατάλληλη στιγμή.
Τι ήταν το σύστημα της κάμερας
Η λήψη έγινε μέσω του τηλεχειριζόμενου συστήματος κάμερας που ήταν τοποθετημένο στο Lunar Roving Vehicle. Η NASA είχε σχεδιάσει αυτή τη δυνατότητα ώστε η κάμερα να μπορεί να δεχθεί εντολές από τη Γη και να εκτελέσει κινήσεις την ώρα της απογείωσης.
Αυτό σημαίνει ότι το ιστορικό πλάνο του Apollo 17 δεν ήταν αποτέλεσμα τύχης. Ήταν αποτέλεσμα σχεδιασμού, δοκιμών και πολύ ακριβούς εκτέλεσης. Η κάμερα έπρεπε να έχει το σωστό κάδρο, να βρίσκεται στη σωστή θέση και να κινηθεί τη σωστή στιγμή, χωρίς κανέναν χειριστή δίπλα της.
Η θέση του Rover δεν ήταν τυχαία
Κρίσιμο ρόλο έπαιξε και η θέση του ίδιου του σεληνιακού οχήματος. Οι Eugene Cernan και Harrison Schmitt στάθμευσαν το Lunar Roving Vehicle σε συγκεκριμένο σημείο, περίπου 145 μέτρα μακριά από τη σεληνάκατο Challenger, ώστε η κάμερα να έχει το κατάλληλο οπτικό πεδίο για την απογείωση.
Αυτή η λεπτομέρεια έχει μεγάλη σημασία, γιατί δείχνει ότι το πλάνο είχε προετοιμαστεί πολύ πριν από τη στιγμή της αναχώρησης. Δεν αρκούσε μόνο ο τηλεχειρισμός από τη Γη. Έπρεπε και το Rover να έχει τοποθετηθεί σε θέση που να επιτρέπει καθαρό κάδρο και σωστή παρακολούθηση της ανόδου.
[ads2]
Γιατί το Apollo 17 ήταν η πιο πετυχημένη προσπάθεια
Η απόπειρα κινηματογράφησης της απογείωσης δεν έγινε για πρώτη φορά στο Apollo 17. Είχαν προηγηθεί αντίστοιχες προσπάθειες και στις Apollo 15 και Apollo 16, όμως με μικρότερη επιτυχία.
Στο Apollo 15, ο μηχανισμός κλίσης της κάμερας παρουσίασε βλάβη, κάτι που περιόρισε σοβαρά την προσπάθεια παρακολούθησης της σεληνακάτου. Στο Apollo 16 η διαδικασία λειτούργησε καλύτερα, αλλά ο χρονισμός δεν ήταν απόλυτα ιδανικός. Το Apollo 17 ήταν εκείνο που έδωσε το πιο ολοκληρωμένο και «καθαρό» αποτέλεσμα, γι’ αυτό και το πλάνο του είναι το πιο διάσημο.
Ακριβώς γι’ αυτό το βίντεο έχει αποκτήσει τόσο εμβληματική θέση στην ιστορία της διαστημικής εξερεύνησης. Δεν είναι απλώς μία ακόμη καταγραφή απογείωσης, αλλά η πιο επιτυχημένη εκτέλεση μιας δύσκολης τεχνικής ιδέας που είχε δοκιμαστεί ήδη σε προηγούμενες αποστολές.
Γιατί δεν υπάρχει κανένα μυστήριο
Η θεωρία ότι κάποιος αστροναύτης έμεινε πίσω για να τραβήξει τη λήψη δεν έχει βάση. Όλο το νόημα του πλάνου βρίσκεται ακριβώς στο ότι δεν χρειαζόταν ανθρώπινη παρουσία δίπλα στην κάμερα. Η NASA είχε ήδη αναπτύξει το απαραίτητο σύστημα τηλεχειρισμού και είχε οργανώσει την τοποθέτηση του Rover έτσι ώστε να πετύχει αυτό το αποτέλεσμα.
Όσο καλύτερα εξετάζει κανείς τις τεχνικές λεπτομέρειες, τόσο πιο καθαρό γίνεται ότι το βίντεο δεν είναι «ανεξήγητο». Το εντυπωσιακό στοιχείο δεν είναι κάποια υποτιθέμενη κρυφή παρουσία, αλλά το πόσο καλά λειτούργησε ο συνδυασμός μηχανικής, προγραμματισμού και χειρισμού από τη Γη.
Τι πιστεύουμε
Η πραγματική ιστορία πίσω από το διάσημο lift-off του Apollo 17 είναι πιο ενδιαφέρουσα από κάθε θεωρία. Το πλάνο έγινε δυνατό επειδή ο Ed Fendell χειρίστηκε από το Χιούστον την κάμερα του Rover με σωστό υπολογισμό της καθυστέρησης του σήματος, ενώ το όχημα είχε ήδη τοποθετηθεί στο σωστό σημείο από τους αστροναύτες. Αυτό είναι που κάνει τη λήψη τόσο σημαντική: δεν είναι μυστήριο, αλλά τεχνολογικό επίτευγμα.
