Σύνοψη
- Η Κομισιόν εξέδωσε προκαταρκτική διαπίστωση παράβασης του DSA
- Στο στόχαστρο βρίσκονται το infinite scroll και το autoplay
- Εξετάζονται οι επιπτώσεις των προσωποποιημένων προτάσεων στους χρήστες
- Η Meta δηλώνει ότι έχει ήδη εφαρμόσει μέτρα προστασίας
- Το πιθανό πρόστιμο μπορεί να φτάσει έως το 6% του παγκόσμιου τζίρου
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί ότι βασικές λειτουργίες του Facebook και του Instagram ενθαρρύνουν την καταναγκαστική χρήση, θέτοντας τη Meta αντιμέτωπη με αλλαγές στις πλατφόρμες και πιθανό βαρύ πρόστιμο.
Η Κομισιόν ανακοίνωσε στις 10 Ιουλίου 2026 την προκαταρκτική διαπίστωση ότι ο σχεδιασμός του Instagram και του Facebook παραβιάζει τον Νόμο για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο επίκεντρο βρίσκονται λειτουργίες όπως το ατελείωτο scrolling, η αυτόματη αναπαραγωγή βίντεο και τα ιδιαίτερα προσωποποιημένα συστήματα προτάσεων.
Η υπόθεση έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή η Επιτροπή δεν εξετάζει μόνο το περιεχόμενο που εμφανίζεται στα κοινωνικά δίκτυα, αλλά τον ίδιο τον τρόπο με τον οποίο έχουν σχεδιαστεί. Οι ευρωπαϊκές αρχές εκτιμούν ότι ορισμένοι από αυτούς τους μηχανισμούς μπορούν να εκμεταλλεύονται τις ευάλωτες πλευρές των χρηστών, με αυξημένο κίνδυνο για παιδιά, εφήβους και ευάλωτους ενήλικες.
Οι λειτουργίες που εξετάζει η Κομισιόν
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει ότι λειτουργίες όπως το infinite scroll και το autoplay περιορίζουν τα φυσικά σημεία στα οποία ένας χρήστης θα μπορούσε να σταματήσει τη χρήση μιας εφαρμογής.
Παράλληλα, τα συστήματα προτάσεων επιλέγουν συνεχώς νέο και εξατομικευμένο περιεχόμενο, με στόχο τη διατήρηση της προσοχής. Σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές αρχές, ο συνδυασμός αυτών των λειτουργιών μπορεί να οδηγεί τον χρήστη σε μια κατάσταση σχεδόν αυτόματης περιήγησης, ενισχύοντας ανθυγιεινές συνήθειες και καταναγκαστικές συμπεριφορές.
Η Κομισιόν θεωρεί επίσης ότι η Meta δεν αξιολόγησε και δεν περιόρισε επαρκώς τους πιθανούς κινδύνους για τη σωματική και ψυχική ευεξία των χρηστών.
Τι αλλαγές μπορεί να ζητήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση
Μεταξύ των πιθανών παρεμβάσεων περιλαμβάνονται η απενεργοποίηση του autoplay και του infinite scroll ως προεπιλεγμένων λειτουργιών, η εισαγωγή αποτελεσματικότερων διαλειμμάτων χρήσης και η τροποποίηση των συστημάτων προτάσεων.
Οι ευρωπαϊκές αρχές εξετάζουν ακόμη κατά πόσο τα εργαλεία διαχείρισης χρόνου και οι γονικοί έλεγχοι της Meta είναι πραγματικά αποτελεσματικοί, καθώς ορισμένες υφιστάμενες επιλογές θεωρούνται εύκολο να αγνοηθούν ή να παρακαμφθούν.
Σε περίπτωση οριστικής απόφασης, οι αλλαγές θα μπορούσαν να επηρεάσουν σημαντικά την καθημερινή εμπειρία χρήσης του Facebook και του Instagram στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η απάντηση της Meta
Η Meta διαφωνεί με τις προκαταρκτικές διαπιστώσεις, υποστηρίζοντας ότι δεν λαμβάνουν επαρκώς υπόψη τα μέτρα που έχει ήδη εφαρμόσει.
Η εταιρεία επικαλείται, μεταξύ άλλων, τους προστατευμένους λογαριασμούς για εφήβους, τις δυνατότητες γονικού ελέγχου και τα εργαλεία περιορισμού του χρόνου χρήσης. Τονίζει επίσης ότι έχει προχωρήσει σε σειρά αλλαγών με στόχο μια ασφαλέστερη εμπειρία για τους νεότερους χρήστες.
Η διαδικασία δεν έχει ολοκληρωθεί και η Meta έχει τη δυνατότητα να εξετάσει τα στοιχεία της Επιτροπής και να απαντήσει στις κατηγορίες πριν εκδοθεί οριστική απόφαση.
Το πρόστιμο που απειλεί τη Meta
Εφόσον επιβεβαιωθεί η παράβαση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να επιβάλει πρόστιμο που φτάνει έως το 6% του συνολικού παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών της εταιρείας.
Η έρευνα αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης διαδικασίας που ξεκίνησε το 2024 και εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο το Facebook και το Instagram διαχειρίζονται τους κινδύνους για τους ανηλίκους. Σε ξεχωριστή προκαταρκτική διαπίστωση, η Κομισιόν είχε κατηγορήσει τη Meta ότι δεν λαμβάνει επαρκή μέτρα για να εμποδίζει παιδιά κάτω των 13 ετών να χρησιμοποιούν τις πλατφόρμες της.
Τι πιστεύουμε
Η ευρωπαϊκή παρέμβαση αγγίζει τον πυρήνα του επιχειρηματικού μοντέλου των κοινωνικών δικτύων: τη διαρκή διεκδίκηση της προσοχής του χρήστη. Αν η υπόθεση οδηγήσει σε ουσιαστικές αλλαγές και όχι μόνο σε νέα προειδοποιητικά εργαλεία, μπορεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται οι μεγαλύτερες ψηφιακές πλατφόρμες.
Συχνές ερωτήσεις
Έχει ήδη επιβληθεί πρόστιμο στη Meta;
Όχι. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει παρουσιάσει προκαταρκτικές διαπιστώσεις και η Meta έχει δικαίωμα να απαντήσει πριν ληφθεί οριστική απόφαση.
Ποιες λειτουργίες θεωρούνται προβληματικές;
Στο επίκεντρο βρίσκονται το ατελείωτο scrolling, η αυτόματη αναπαραγωγή βίντεο και τα ιδιαίτερα προσωποποιημένα συστήματα προτάσεων περιεχομένου.
Θα καταργηθεί το infinite scroll από το Instagram;
Δεν έχει ληφθεί τέτοια οριστική απόφαση. Η Κομισιόν μπορεί, ωστόσο, να απαιτήσει αλλαγές στον τρόπο ενεργοποίησης ή λειτουργίας του.
Πόσο μεγάλο μπορεί να είναι το πρόστιμο;
Η ανώτατη κύρωση βάσει του DSA μπορεί να φτάσει έως το 6% του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών της εταιρείας.
Γιατί η υπόθεση αφορά ιδιαίτερα τους ανηλίκους;
Οι ευρωπαϊκές αρχές θεωρούν ότι τα παιδιά και οι έφηβοι είναι περισσότερο ευάλωτοι σε μηχανισμούς που ενθαρρύνουν την παρατεταμένη ή καταναγκαστική χρήση.
