Η τεράστια κυανοτυπία που χρειάστηκε μια ολόκληρη γέφυρα

Σύνοψη

• Η κυανοτυπία έχει μήκος περίπου 131 μέτρα και επιφάνεια 3.200 τετραγωνικά πόδια
• Περίπου 100 εθελοντές συμμετείχαν στην προετοιμασία και την παραγωγή
• Περισσότεροι από 80 άνθρωποι ξάπλωσαν στο ύφασμα μαζί με προσωπικά αντικείμενα
• Κάθε τμήμα εκτέθηκε στον ήλιο για περίπου δέκα λεπτά
• Η ομάδα αναμένεται να ξεπεράσει συνολικά τις 100 ώρες εργασίας
• Το έργο δεν έχει πιστοποιηθεί επίσημα ως παγκόσμιο ρεκόρ

Μια κυανοτυπία μήκους περίπου 131 μέτρων δημιουργήθηκε με το φως του ήλιου, φωτοευαίσθητες χημικές ουσίες και τη συμμετοχή δεκάδων ανθρώπων.

Οι καλλιτέχνες Bobby Phillips και Meg Roach, μαζί με περίπου 100 εθελοντές, κάλυψαν την Blue Bridge στο Grand Rapids του Μίσιγκαν με ένα τεράστιο κομμάτι φωτοευαίσθητου υφάσματος, δημιουργώντας μια κυανοτυπία μήκους περίπου 430 ποδιών, δηλαδή 131 μέτρων. Περισσότεροι από 80 άνθρωποι ξάπλωσαν πάνω στο ύφασμα μαζί με αντικείμενα από την παιδική τους ηλικία και παρέμειναν ακίνητοι για περίπου δέκα λεπτά, ώστε το φως του ήλιου να αποτυπώσει τις σιλουέτες τους.

Το έργο ξεχωρίζει όχι μόνο για το μέγεθός του, αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο επαναφέρει στο προσκήνιο μία ιστορική φωτογραφική τεχνική χωρίς κάμερα. Η επιφάνειά του υπολογίζεται σε περίπου 3.200 τετραγωνικά πόδια, ξεπερνώντας σε έκταση την κυανοτυπία που κατέχει σήμερα το σχετικό ρεκόρ Guinness, αν και οι δημιουργοί δεν κατάφεραν να συγκεντρώσουν το ποσό που απαιτείται για την επίσημη πιστοποίηση.

Τι είναι η κυανοτυπία

Η κυανοτυπία είναι μια φωτογραφική διαδικασία που δεν χρειάζεται φωτογραφική μηχανή ή φακό. Βασίζεται σε μια φωτοευαίσθητη χημική επίστρωση, η οποία εφαρμόζεται σε χαρτί, ύφασμα ή άλλη κατάλληλη επιφάνεια.

Στη συγκεκριμένη τεχνική χρησιμοποιούνται κιτρικός αμμωνιούχος σίδηρος και σιδηροκυανιούχο κάλιο. Όταν το υλικό εκτεθεί στην υπεριώδη ακτινοβολία, οι ακάλυπτες περιοχές αντιδρούν στο φως, ενώ τα σημεία που βρίσκονται κάτω από αντικείμενα ή ανθρώπινα σώματα παραμένουν προστατευμένα. Μετά το ξέπλυμα, η εικόνα αποκτά το χαρακτηριστικό βαθύ μπλε χρώμα της κυανοτυπίας, με λευκές ή ανοιχτόχρωμες σιλουέτες.

Πώς έγινε η έκθεση στον ήλιο

Η ομάδα άπλωσε περίπου 430 πόδια προετοιμασμένου υφάσματος πάνω στην πεζογέφυρα κατά το θερινό ηλιοστάσιο. Περισσότεροι από 80 συμμετέχοντες τοποθετήθηκαν επάνω του, κρατώντας προσωπικά αντικείμενα που συνδέονταν με την παιδική τους ηλικία.

Οι άνθρωποι και τα αντικείμενα λειτούργησαν ουσιαστικά ως «αρνητικά», εμποδίζοντας το ηλιακό φως να φτάσει στην ευαίσθητη επιφάνεια. Με αυτόν τον τρόπο, το ύφασμα κατέγραψε απευθείας τα περιγράμματά τους, χωρίς αισθητήρα, φιλμ ή φωτογραφική μηχανή.

Το δύσκολο πρόβλημα της ομοιόμορφης έκθεσης

Σε ένα έργο τέτοιου μήκους, ακόμη και λίγα λεπτά διαφοράς στην έκθεση θα μπορούσαν να δημιουργήσουν αισθητές μεταβολές στη φωτεινότητα και στο μπλε χρώμα.

Για να μην εκτεθεί η αρχή του υφάσματος περισσότερο από το τελευταίο τμήμα, η ομάδα το ξετύλιξε σταδιακά σε ενότητες. Στη συνέχεια το τύλιξε ξανά με αντίστοιχο χρονισμό, ώστε κάθε κομμάτι να παραμείνει στον ήλιο για περίπου δέκα λεπτά.

Η προετοιμασία του τεράστιου υφάσματος

Πριν μεταφερθεί στη γέφυρα, το ύφασμα έπρεπε να καλυφθεί με το φωτοευαίσθητο διάλυμα. Η ομάδα το κρέμασε από την οροφή και εργάστηκε σε τμήματα μήκους περίπου 45 ποδιών, ψεκάζοντας τις χημικές ουσίες με πιστόλι βαφής.

Τα επιμέρους τμήματα ράφτηκαν στη συνέχεια μεταξύ τους και τυλίχθηκαν, ώστε να προστατευτούν από το φως μέχρι τη στιγμή της έκθεσης. Μόνο αυτή η φάση διήρκεσε δύο ημέρες, με την εργασία να συνεχίζεται έως τις δύο τα ξημερώματα.

Γιατί το ξέπλυμα είναι κρίσιμο

Η έκθεση στον ήλιο δεν ολοκληρώνει από μόνη της την κυανοτυπία. Το ύφασμα πρέπει να ξεπλυθεί, ώστε να απομακρυνθούν τα χημικά που δεν αντέδρασαν και να εμφανιστεί σωστά η τελική εικόνα.

Για το συγκεκριμένο έργο, η ομάδα σχεδιάζει να περάσει και τα 430 πόδια υφάσματος από μεγάλες δεξαμενές με διάλυμα υπεροξειδίου του υδρογόνου. Η διαδικασία απαιτεί συνεχή γέμισμα και άδειασμα των δοχείων, γεγονός που την καθιστά ένα από τα δυσκολότερα στάδια ολόκληρης της παραγωγής. Οι δημιουργοί εκτιμούν ότι μέχρι την ολοκλήρωση θα έχουν αφιερωθεί συνολικά περισσότερες από 100 ώρες εργασίας.

Η σύγκριση με το ρεκόρ Guinness

Η κυανοτυπία έχει διαστάσεις περίπου 430 επί 7,5 πόδια, με συνολική έκταση κοντά στα 3.200 τετραγωνικά πόδια.

Το επίσημο ρεκόρ Guinness για τη μεγαλύτερη κυανοτυπία ανήκει στον Έλληνα Στέφανο Τσακίρη, ο οποίος δημιούργησε το 2017 έργο έκτασης 276,64 τετραγωνικών μέτρων. Η νέα δημιουργία φαίνεται να ξεπερνά αυτή την επιφάνεια, όμως δεν μπορεί να αναγνωριστεί επίσημα χωρίς τη διαδικασία επαλήθευσης. Σύμφωνα με τους διοργανωτές, το εκτιμώμενο κόστος πιστοποίησης έφτανε τα 20.000 δολάρια, ποσό που δεν κατάφεραν να συγκεντρώσουν.

Πώς μπορεί να εκτεθεί ένα έργο 131 μέτρων

Η παρουσίαση της τελικής κυανοτυπίας αποτελεί ένα ακόμη πρακτικό πρόβλημα, καθώς ελάχιστοι χώροι μπορούν να φιλοξενήσουν ένα συνεχόμενο έργο μήκους 131 μέτρων.

Οι δημιουργοί εξετάζουν διαφορετικές λύσεις, όπως τη διαμόρφωση του υφάσματος σε σπειροειδή διαδρομή, μέσα από την οποία θα περπατούν οι επισκέπτες, ή την ανάρτησή του από την οροφή με μορφή καταρράκτη. Στόχος τους είναι να βρεθεί κατάλληλος χώρος για την παρουσίασή του στο ArtPrize 2027 στο Grand Rapids.

Ένα κοινοτικό φωτογραφικό έργο

Για τους δημιουργούς, η πιθανότητα κατάρριψης ενός ρεκόρ δεν ήταν ο μοναδικός στόχος. Το έργο σχεδιάστηκε ως μια συλλογική εμπειρία, στην οποία μπορούσαν να συμμετάσχουν άνθρωποι χωρίς προηγούμενη γνώση της κυανοτυπίας.

Η παραγωγή υποστηρίχθηκε από πρόγραμμα χρηματοδότησης δημόσιων καλλιτεχνικών εγκαταστάσεων και κοινοτικών εκδηλώσεων στο Grand Rapids, ενώ στην καταγραφή της διαδικασίας συμμετείχε και φωτογράφος drone.

Τι πιστεύουμε

Η συγκεκριμένη κυανοτυπία δείχνει με τον πιο άμεσο τρόπο ότι η φωτογραφία δεν αρχίζει και δεν τελειώνει στη φωτογραφική μηχανή. Η ακριβής προετοιμασία των χημικών, ο έλεγχος της έκθεσης, η κίνηση του υφάσματος και η συνεργασία δεκάδων ανθρώπων μετατρέπουν μια ιστορική τεχνική σε ένα σύγχρονο, μεγάλης κλίμακας φωτογραφικό έργο.

Συχνές ερωτήσεις

Χρησιμοποιήθηκε φωτογραφική μηχανή;

Όχι. Η εικόνα δημιουργήθηκε με την τεχνική της κυανοτυπίας, μέσω της άμεσης έκθεσης φωτοευαίσθητου υφάσματος στο ηλιακό φως.

Πώς αποτυπώθηκαν οι άνθρωποι στο ύφασμα;

Περισσότεροι από 80 άνθρωποι ξάπλωσαν πάνω στο φωτοευαίσθητο ύφασμα για περίπου δέκα λεπτά. Τα σώματά τους εμπόδισαν το φως να φτάσει στην επιφάνεια, αφήνοντας ανοιχτόχρωμες σιλουέτες.

Ποιες χημικές ουσίες χρησιμοποιούνται στην κυανοτυπία;

Η φωτοευαίσθητη επίστρωση δημιουργείται με κιτρικό αμμωνιούχο σίδηρο και σιδηροκυανιούχο κάλιο.

Πόσο μεγάλη είναι η κυανοτυπία;

Έχει μήκος περίπου 430 πόδια, δηλαδή 131 μέτρα, ύψος περίπου 7,5 πόδια και συνολική επιφάνεια κοντά στα 3.200 τετραγωνικά πόδια.

Κατέρριψε επίσημα το παγκόσμιο ρεκόρ;

Όχι ακόμη. Παρότι η επιφάνειά της φαίνεται μεγαλύτερη από εκείνη του ισχύοντος ρεκόρ, δεν έχει πραγματοποιηθεί επίσημη πιστοποίηση από το Guinness World Records.