Σύνοψη
- Νέο είδος πιθήκου αναγνωρίστηκε επίσημα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό.
- Η ανακάλυψη βασίστηκε σε πολυετείς έρευνες και γενετικές αναλύσεις.
- Το είδος ξεχωρίζει για τα πορτοκαλοκρεμ χαρακτηριστικά γύρω από το στόμα.
- Οι επιστήμονες προτείνουν να χαρακτηριστεί απειλούμενο.
Ένα άγνωστο μέχρι σήμερα είδος πιθήκου αναγνωρίστηκε επίσημα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, έπειτα από σχεδόν δύο δεκαετίες ερευνών.
Η ανακάλυψη αφορά τον Colobus congoensis, γνωστό τοπικά ως Likweli, έναν μικρό πίθηκο με κατάμαυρο τρίχωμα και χαρακτηριστικές πορτοκαλοκρεμ αποχρώσεις γύρω από το στόμα και τη μύτη. Αν και είχε φωτογραφηθεί για πρώτη φορά το 2008, οι επιστήμονες χρειάστηκαν χρόνια επιτόπιων παρατηρήσεων και γενετικών αναλύσεων για να επιβεβαιώσουν ότι πρόκειται για ένα εντελώς νέο είδος.
Η αναγνώριση του νέου είδους θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για την πρωτευοντολογία, καθώς είναι μόλις το πέμπτο νέο είδος αφρικανικού πιθήκου που περιγράφεται επιστημονικά τα τελευταία 75 χρόνια. Παράλληλα, υπογραμμίζει πόσα ακόμη παραμένουν άγνωστα στα απομονωμένα τροπικά δάση της λεκάνης του Κονγκό.
Μια ανακάλυψη που ξεκίνησε από μία θολή φωτογραφία
Η πρώτη ένδειξη εμφανίστηκε το 2008, όταν ερευνητές φωτογράφισαν έναν ασυνήθιστο πίθηκο ψηλά στην κόμη των δέντρων του σημερινού Εθνικού Πάρκου Lomami. Η εικόνα δεν ήταν αρκετή για ασφαλή ταυτοποίηση και το ζώο παρέμεινε μυστήριο για χρόνια.
Μια νέα παρατήρηση το 2018 οδήγησε σε συστηματική αποστολή πεδίου, κατά την οποία συγκεντρώθηκαν φωτογραφίες, ηχογραφήσεις, δείγματα και γενετικό υλικό που τελικά επιβεβαίωσαν ότι πρόκειται για ξεχωριστό εξελικτικό κλάδο.
Τα χαρακτηριστικά του Likweli
Ο νέος πίθηκος είναι μικρότερος από άλλα είδη colobus και ξεχωρίζει για:
- το κατάμαυρο τρίχωμα,
- τις έντονες πορτοκαλοκρεμ αποχρώσεις γύρω από το στόμα,
- τη λευκή περιοχή στο πίσω μέρος του σώματος,
- τις βαθιές κραυγές και τους χαρακτηριστικούς ήχους που θυμίζουν ροχαλητό ή ρουθούνισμα.
Οι γενετικές αναλύσεις έδειξαν ότι το είδος αποσχίστηκε από τον πλησιέστερο συγγενή του πριν από περίπου 3,4 έως 5,8 εκατομμύρια χρόνια.
Περιορισμένη εξάπλωση και ανησυχία για το μέλλον
Μέχρι σήμερα ο Colobus congoensis έχει καταγραφεί μόνο σε περιορισμένη περιοχή περίπου 1.700 τετραγωνικών χιλιομέτρων ανάμεσα στους ποταμούς Lomami και Lualaba.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η περιορισμένη εξάπλωση, σε συνδυασμό με την αποψίλωση των δασών και το κυνήγι, καθιστούν το είδος ιδιαίτερα ευάλωτο και προτείνουν να αξιολογηθεί ως απειλούμενο.
Τι πιστεύουμε
Η ανακάλυψη του Colobus congoensis υπενθυμίζει ότι ακόμη και σήμερα υπάρχουν μεγάλα κενά στη γνώση μας για τη βιοποικιλότητα του πλανήτη. Παράλληλα, αναδεικνύει τη σημασία της μακροχρόνιας επιστημονικής έρευνας και της προστασίας των τελευταίων μεγάλων τροπικών δασών.
Συχνές ερωτήσεις
Πώς ονομάζεται το νέο είδος;
Η επιστημονική του ονομασία είναι Colobus congoensis, ενώ οι τοπικές κοινότητες το αποκαλούν Likweli.
Γιατί θεωρείται τόσο σημαντική η ανακάλυψη;
Είναι μόλις το πέμπτο νέο είδος αφρικανικού πιθήκου που περιγράφεται επιστημονικά τα τελευταία 75 χρόνια.
Πού ζει;
Ζει στα τροπικά δάση του Εθνικού Πάρκου Lomami, στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό.
Γιατί ανησυχούν οι επιστήμονες;
Το είδος έχει πολύ περιορισμένη γεωγραφική εξάπλωση και απειλείται από την απώλεια ενδιαιτημάτων και το κυνήγι.
