Σύνοψη
- Πέθανε στα 80 της η Μάρσια Λούκας, μοντέρ του Star Wars.
- Η αιτία θανάτου ήταν μεταστατικός καρκίνος.
- Κέρδισε Όσκαρ μοντάζ το 1978 για το Star Wars.
- Επηρέασε καθοριστικά τη δομή και τη συναισθηματική δύναμη της ταινίας.
- Εργάστηκε επίσης σε ταινίες του Μάρτιν Σκορσέζε.
- Συνέβαλε δημιουργικά και στο Raiders of the Lost Ark.
- Υπήρξε μία από τις σημαντικές γυναίκες μοντέρ του Νέου Χόλιγουντ.
Η Marcia Lucas, η βραβευμένη με Όσκαρ μοντέρ του Star Wars και μία από τις πιο σημαντικές αλλά συχνά υποτιμημένες δημιουργικές φωνές πίσω από την ταινία, πέθανε σε ηλικία 80 ετών.
Η Λούκας πέθανε την Τετάρτη στο σπίτι της στο Ράντσο Μιράζ της Καλιφόρνια, από μεταστατικό καρκίνο, έχοντας κοντά της αγαπημένα πρόσωπα, όπως έκανε γνωστό η δικηγόρος της, Ντίντρε Βον Ροκ.
Η είδηση έχει ιδιαίτερη βαρύτητα για τον κινηματογράφο, καθώς η Μάρσια Λούκας δεν ήταν απλώς η πρώην σύζυγος του Τζορτζ Λούκας, αλλά μια καθοριστική μοντέρ της εποχής του Νέου Χόλιγουντ, με έργο που επηρέασε ταινίες-σταθμούς, από το Star Wars μέχρι δημιουργίες του Μάρτιν Σκορσέζε.
Η δημιουργική δύναμη πίσω από τον Πόλεμο των Άστρων
Η Μάρσια Λούκας θεωρήθηκε από πολλούς η «αφανής ηρωίδα» του Star Wars, καθώς η συμβολή της ξεπέρασε κατά πολύ την τεχνική επεξεργασία του υλικού. Είχε τεράστια επιρροή στη διαμόρφωση της ταινίας και στον ίδιο τον Τζορτζ Λούκας, με τον οποίο ήταν παντρεμένη από το 1969 έως το 1983.
Μία από τις πιο χαρακτηριστικές παρεμβάσεις της ήταν η επιμονή της ότι ο Όμπι-Ουάν Κενόμπι, τον οποίο υποδύθηκε ο Άλεκ Γκίνες, έπρεπε να πεθάνει στη μονομαχία με τον Νταρθ Βέιντερ και στη συνέχεια να λειτουργήσει ως πνευματικός οδηγός για τον Λουκ Σκαϊγουόκερ. Η επιλογή αυτή έγινε ένα από τα πιο εμβληματικά σημεία της ταινίας και της μυθολογίας του Star Wars.
Η συμβολή της ήταν εξίσου κρίσιμη στη μεγάλη τελική επίθεση των επαναστατών στο Άστρο του Θανάτου. Η ταινία είχε τεράστιο όγκο ακατέργαστου υλικού, με χιλιάδες μέτρα διαλόγων πιλότων, μάχες και εναλλαγές δράσης που έπρεπε να αποκτήσουν ρυθμό, ένταση και καθαρή αφήγηση. Ο Τζορτζ Λούκας είχε αναγνωρίσει τότε πόσο δύσκολο ήταν να ενσωματωθεί μια πραγματική πλοκή μέσα σε μια αερομαχία.
Το Όσκαρ και η αναγνώριση
Η Μάρσια Λούκας κέρδισε Όσκαρ μοντάζ για το Star Wars το 1978, μαζί με τους Πολ Χιρς και Ρίτσαρντ Τσου. Το βραβείο ήρθε για μια ταινία που όχι μόνο άλλαξε την ποπ κουλτούρα, αλλά έδειξε και πόσο καθοριστικό μπορεί να είναι το μοντάζ στη δημιουργία ρυθμού, συγκίνησης και αγωνίας.
Η Lucasfilm, η εταιρεία που ίδρυσε ο Τζορτζ Λούκας, εξέφρασε τη λύπη της για τον θάνατό της, ενώ ο Μαρκ Χάμιλ, ο ηθοποιός που υποδύθηκε τον Λουκ Σκαϊγουόκερ, τη χαρακτήρισε χαρισματική και καινοτόμο καλλιτέχνιδα, αλλά και έναν πραγματικά ευχάριστο άνθρωπο. Ο ίδιος είχε μιλήσει και παλαιότερα για τη σημασία της, λέγοντας ότι ήταν η ζεστασιά και η καρδιά των ταινιών.
Η οικογένειά της ανέφερε ότι η επιρροή της στον κινηματογράφο είναι ανεξίτηλη και ότι όσοι τη γνώρισαν θα θυμούνται τον τρόπο με τον οποίο έκανε τη ζωή πιο ζωντανή, πιο όμορφη, πιο διασκεδαστική και γεμάτη αγάπη. Το έργο της περιγράφηκε ως δουλειά με συναισθηματική ευφυΐα, ρυθμό και ανθρωπιά.
Από τον Τζορτζ Λούκας στον Μάρτιν Σκορσέζε
Η Μάρσια και ο Τζορτζ Λούκας γνωρίστηκαν όταν εκείνη εργαζόταν ως βοηθός μοντέρ στο ντοκιμαντέρ Journey to the Pacific, στο οποίο εκείνος συμμετείχε ως φοιτητής κινηματογράφου. Αρραβωνιάστηκαν σύντομα και στη συνέχεια η συνεργασία τους έγινε στενά συνδεδεμένη με την πρώιμη δημιουργική του πορεία.
Η Λούκας μοντάρισε τις ταινίες THX 1138 και American Graffiti πριν από το Star Wars. Για το American Graffiti κέρδισε την πρώτη της υποψηφιότητα για Όσκαρ μοντάζ, μαζί με τη μέντορά της Βέρνα Φιλντς.
Παράλληλα, ήθελε να αναγνωριστεί ως δημιουργός με δική της αξία και όχι ως κάποια που απλώς εργαζόταν για τον σύζυγό της. Γι’ αυτό συνεργάστηκε και με άλλους σκηνοθέτες, ανάμεσά τους ο Μάρτιν Σκορσέζε. Μοντάρισε το Alice Doesn’t Live Here Anymore του 1974, καθώς και τα Taxi Driver του 1976 και New York, New York του 1977, ενώ την ίδια περίοδο εργαζόταν και στο Star Wars.
Η παρέμβαση στο Raiders of the Lost Ark
Η επιρροή της Μάρσια Λούκας δεν περιορίστηκε στο Star Wars. Επηρέασε και το Raiders of the Lost Ark του 1981, επισημαίνοντας στην ανδρική δημιουργική ομάδα της ταινίας, στην οποία συμμετείχαν ο Τζορτζ Λούκας και ο σκηνοθέτης Στίβεν Σπίλμπεργκ, ότι η Μάριον, το ερωτικό ενδιαφέρον του Ιντιάνα Τζόουνς, έπρεπε να εμφανιστεί ζωντανή και καλά στο τέλος.
Στην αρχική μορφή της ταινίας, η Μάριον εξαφανιζόταν μετά την περίφημη σκηνή με το λιώσιμο των προσώπων των Ναζί. Η Λούκας επέμεινε ότι η ταινία χρειαζόταν ένα μικρό κλείσιμο για τον χαρακτήρα, ώστε η ιστορία να ολοκληρώνεται συναισθηματικά.
Το τέλος του γάμου και η Επιστροφή των Τζεντάι
Η Μάρσια Λούκας μοντάρισε το Star Wars: Return of the Jedi του 1983 μαζί με τους Σον Μπάρτον και Ντουέιν Ντάναμ. Ωστόσο, εκείνη την περίοδο ο γάμος της με τον Τζορτζ Λούκας είχε ήδη τελειώσει κρυφά. Ο χωρισμός τους κρατήθηκε μακριά από τη δημοσιότητα μέχρι να κυκλοφορήσει η ταινία, κατόπιν επιθυμίας του Τζορτζ Λούκας.
Αργότερα, η ίδια είχε πει ότι η εμμονή του Τζορτζ με τη δουλειά συνέβαλε στο τέλος του γάμου τους. Μιλώντας στον Πίτερ Μπίσκιντ για το βιβλίο Easy Riders, Raging Bull, είχε περιγράψει μια ζωή γεμάτη εξαντλητική εργασία, λέγοντας ότι ήθελε πλέον χαρά στη ζωή της και χρόνο για να σταματήσει και να «μυρίσει τα λουλούδια».
Είχε επίσης αναφέρει ότι, στα 16 χρόνια που ήταν μαζί, η μόνη φορά που ο Τζορτζ Λούκας τής έκανε κομπλιμέντο για τη δουλειά της ήταν όταν τελείωναν το Return of the Jedi, λέγοντάς της ότι τη θεωρούσε αρκετά καλή μοντέρ.
Μια γενιά γυναικών που άλλαξε το μοντάζ
Η Μάρσια Λούκας ανήκε σε μια γενιά γυναικών που κατάφεραν να βρουν σημαντική δημιουργική θέση στο Χόλιγουντ μέσα από το μοντάζ, έναν από τους λίγους ανώτερους κινηματογραφικούς ρόλους όπου οι γυναίκες μπορούσαν τότε να αποκτήσουν πραγματικό βάρος.
Δίπλα σε μορφές όπως η Ντίντι Άλεν, μοντέρ των Bonnie and Clyde και Dog Day Afternoon, η Βέρνα Φιλντς, μοντέρ των Paper Moon και Jaws, και η Θέλμα Σουνμέικερ, σταθερή συνεργάτιδα του Μάρτιν Σκορσέζε από το Raging Bull και μετά, η Λούκας βοήθησε να διαμορφωθεί η γλώσσα του αμερικανικού κινηματογράφου από τα τέλη της δεκαετίας του 1960 έως τις αρχές της δεκαετίας του 1980.
Η ζωή μετά το Χόλιγουντ
Λίγο μετά το διαζύγιό της από τον Τζορτζ Λούκας, η Μάρσια παντρεύτηκε τον Τομ Ροντρίγκες, διευθυντή παραγωγής στο Skywalker Ranch. Το ζευγάρι χώρισε το 1993.
Μετά τη δεκαετία του 1990, η Λούκας απομακρύνθηκε από το μοντάζ και την παραγωγή, αν και συνέχισε να έχει προσωπικό ενδιαφέρον για το σύμπαν του Star Wars. Σε συνέντευξή της το 2021 στον Τζ. Γ. Ρίνζλερ είχε ασκήσει έντονη κριτική στις νεότερες ταινίες, λέγοντας ότι οι ιστορίες τους ήταν κακές και ότι οι βασικοί χαρακτήρες, όπως ο Χαν Σόλο, ο Λουκ Σκαϊγουόκερ και η Πριγκίπισσα Λέια, είχαν χαθεί με τρόπο που δεν ενέκρινε.
Η Μάρσια Λούκας αφήνει πίσω της τις κόρες της, Αμάντα Λούκας και Έιμι Σόπερ, καθώς και τα εγγόνια της Φέλιξ Χαλικάινεν, Αελιάνα Χαλικάινεν και Νοξ Σόπερ.
Τι πιστεύουμε
Η Μάρσια Λούκας είναι μία από τις περιπτώσεις δημιουργών που αποδεικνύουν πόσο συχνά η ιστορία του κινηματογράφου γράφεται και στο μοντάζ, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας. Η συμβολή της στο Star Wars, αλλά και η δουλειά της σε ταινίες του Σκορσέζε και σε άλλα μεγάλα έργα, δείχνουν ότι η δύναμη μιας ταινίας δεν βρίσκεται μόνο στη σκηνοθεσία ή στο σενάριο, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο οι εικόνες αποκτούν καρδιά, ρυθμό και νόημα.
