Σύνοψη
- Ο Σταύρος Ξαρχάκος τιμήθηκε στο 67ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.
- Δεν παραβρέθηκε λόγω αδιαθεσίας και θα παραλάβει τον τιμητικό Χρυσό Αλέξανδρο στην Αθήνα.
- Η βραδιά περιλάμβανε αφιέρωμα στο κινηματογραφικό έργο του και προβολή του Ρεμπέτικου.
Ο Σταύρος Ξαρχάκος τιμήθηκε στο 67ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης για τη μουσική που έδωσε χαρακτήρα σε μερικές από τις πιο αναγνωρίσιμες στιγμές του ελληνικού σινεμά.
Η εκδήλωση έγινε το Σάββατο 7 Νοεμβρίου 2026, στην κατάμεστη αίθουσα του Ολύμπιον. Ο συνθέτης, μαέστρος και ενορχηστρωτής δεν μπόρεσε να παρευρεθεί λόγω αδιαθεσίας και ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ, Ορέστης Ανδρεαδάκης, ανακοίνωσε ότι ο τιμητικός Χρυσός Αλέξανδρος θα του παραδοθεί στην Αθήνα.
Μια τιμητική βραδιά με τον δημιουργό απόντα
Ο Ξαρχάκος έστειλε προσωπικό μήνυμα ευχαριστιών, εκφράζοντας τη συγκίνησή του για την αναγνώριση και τη λύπη του που δεν μπόρεσε να μοιραστεί τη βραδιά με το κοινό. Οι θεατές τον τίμησαν με παρατεταμένο χειροκρότημα, ενώ το Φεστιβάλ πρόβαλε σύντομο βίντεο με χαρακτηριστικά μουσικά αποσπάσματα από κινηματογραφικές δουλειές του.
Στη σκηνή μίλησαν ο Ορέστης Ανδρεαδάκης και η Θέμις Μπαζάκα, ηθοποιός και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Φεστιβάλ. Η Μπαζάκα θυμήθηκε τη δοκιμασία τραγουδιού που είχε κάνει μπροστά στον Ξαρχάκο όταν ετοιμαζόταν για την ταινία Ρεμπέτικο, καθώς και το πώς εκείνη η συνάντηση συνδέθηκε με το ξεκίνημά της στον κινηματογράφο.
Το «Ρεμπέτικο» και η μουσική ως κινηματογραφική αφήγηση
Η βραδιά ολοκληρώθηκε με την προβολή του Ρεμπέτικου (1983) του Κώστα Φέρρη. Για την ταινία, ο Ξαρχάκος συνέθεσε καινούργια τραγούδια που ακούγονται σαν να προέρχονται από την παλιά ρεμπέτικη παράδοση. Η μουσική του είχε βραβευτεί στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, όπως και η Μπαζάκα για τον Β΄ Γυναικείο Ρόλο.
Ο Ανδρεαδάκης υπενθύμισε ότι η πρώτη κινηματογραφική δουλειά του Ξαρχάκου ήταν το τραγούδι «Τα δάκρυά μου είναι καυτά» για την ταινία Το ταξίδι (1962) του Ντίνου Δημόπουλου, όταν ο συνθέτης ήταν 23 ετών. Στάθηκε επίσης στον τρόπο με τον οποίο ο δημιουργός συνδύασε στοιχεία από την τζαζ, τα μπλουζ και την κλασική μουσική, υπηρετώντας τις ανάγκες της εικόνας.
Η τιμητική εκδήλωση εντάχθηκε στο πρόγραμμα του 67ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, που πραγματοποιείται από τις 5 έως τις 15 Νοεμβρίου με προβολές, αφιερώματα και συναντήσεις δημιουργών.
Τι πιστεύουμε
Όταν θυμόμαστε μια κινηματογραφική σκηνή, συχνά μας επιστρέφει πρώτα η μελωδία της. Αυτό είναι ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της δουλειάς του Ξαρχάκου: η μουσική δεν συνοδεύει απλώς τους ηθοποιούς, αλλά δίνει στην ταινία τόπο, εποχή και συναίσθημα.
Το Ρεμπέτικο είναι ένα πολύ καλό παράδειγμα για όσους φτιάχνουμε ταινίες. Τα τραγούδια γράφτηκαν για την παραγωγή, όμως ακούγονται σαν να υπήρχαν ήδη στον κόσμο που βλέπουμε στην οθόνη. Αυτό το αίσθημα αυθεντικότητας δεν προκύπτει από ένα φίλτρο ή από μια εντυπωσιακή μουσική επένδυση. Χρειάζεται κατανόηση της ιστορίας και πραγματική συνεργασία της μουσικής με τη σκηνοθεσία.
Γι’ αυτό έχει αξία η επιλογή του Φεστιβάλ να συνδέσει τη βραδιά με την προβολή της ταινίας: η προσφορά ενός κινηματογραφικού συνθέτη ακούγεται καλύτερα εκεί όπου γεννήθηκε, μέσα στην ίδια την αφήγηση.
