Σύνοψη
- Ο Άγγελος Παπαδημητρίου παρέλαβε τον τιμητικό Χρυσό Αλέξανδρο στο 67ο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης.
- Η απονομή προηγήθηκε της πρεμιέρας του «Άγγελος στα πέριξ» του Φρέντυ Βιανέλλη.
- Ο σκηνοθέτης μίλησε για περίπου 15 μεγάλα μονοπλάνα και ελάχιστο πρόσθετο φωτισμό.
- Ο καλλιτέχνης μοιράστηκε προσωπικές σκέψεις για την ταινία και τη συνεργασία.
Ο Άγγελος Παπαδημητρίου τιμήθηκε με τον Χρυσό Αλέξανδρο στο 67ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, σε μια βραδιά που συνδέθηκε με την πρεμιέρα μιας ασυνήθιστα γυρισμένης ταινίας με πρωταγωνιστή τον ίδιο.
Η απονομή έγινε το Σάββατο 14 Νοεμβρίου 2026, στην αίθουσα Τζον Κασσαβέτης, πριν από την προβολή του «Άγγελος στα πέριξ» (Angel Downtown) του Φρέντυ Βιανέλλη. Το βραβείο απένειμε ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ, Ορέστης Ανδρεαδάκης, τιμώντας τη συνολική προσφορά του ηθοποιού και εικαστικού στον κινηματογράφο και τον ελληνικό πολιτισμό.
Μια βράβευση με χιούμορ και προσωπικές αναφορές
Ο Παπαδημητρίου αφιέρωσε τη βραδιά στην Αρετή Αδαμοπούλου, συνδέοντας την τιμητική διάκριση με την πρόσφατη αναγόρευσή του σε επίτιμο διδάκτορα της Σχολής Καλών Τεχνών Ιωαννίνων. Με το χαρακτηριστικό του χιούμορ δήλωσε πως πάντα ήξερε ότι ήταν καλός και τώρα χαίρεται που «το μάθατε» και οι υπόλοιποι.
Πριν από την τελετή παρουσιάστηκαν αποσπάσματα από το «Μετέωρο και Σκιά» του Τάκη Σπετσιώτη και από τα «Dodo» και «Ξενία» του Πάνου Χ. Κούτρα. Η διαδρομή του Παπαδημητρίου εκτείνεται από την υποκριτική και το τραγούδι έως τη ζωγραφική, τη γλυπτική και τις εικαστικές εγκαταστάσεις. Το 1993 εκπροσώπησε την Ελλάδα στην Μπιενάλε της Βενετίας.
Η διάκριση εντάχθηκε σε ένα Φεστιβάλ με έντονη παρουσία του ελληνικού κινηματογράφου: το πρόγραμμα περιλάμβανε την ταινία «Angel Downtown» ανάμεσα στις ελληνικές πρεμιέρες, ενώ λίγες ημέρες νωρίτερα ο Νίκος Γραμματικός είχε παραλάβει επίσης τιμητικό Χρυσό Αλέξανδρο.
«Άγγελος στα πέριξ»: μια ταινία που βρήκε τη μορφή της στα γυρίσματα
Ο Φρέντυ Βιανέλλης, φίλος του Παπαδημητρίου επί πενήντα χρόνια, εξήγησε ότι η ταινία ξεκίνησε χωρίς ολοκληρωμένο σενάριο. Υπήρχαν βασικές σκηνές και κάθε επόμενη προέκυπτε από την προηγούμενη, με τον πρωταγωνιστή να συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωσή τους. Τα γυρίσματα άρχισαν το 2024 και η ταινία ολοκληρώθηκε το 2026.
Στη συζήτηση μετά την προβολή, ο σκηνοθέτης αναφέρθηκε ιδιαίτερα στον διευθυντή φωτογραφίας Δημήτρη Ταμβακάκη. Όπως είπε, κάθε σκηνή διαρκούσε περίπου 7–8 λεπτά και γυριζόταν σε ένα πλάνο, με αποτέλεσμα η ταινία να αποτελείται, κατά την περιγραφή του, από περίπου 15 μονοπλάνα. Ο Ταμβακάκης περιέγραψε πως ο σκηνοθέτης τον καθοδηγούσε ακόμη και με διακριτικά αγγίγματα, δείχνοντας προς τα πού να κινηθεί η κάμερα.
Ακόμη μια επιλογή με ενδιαφέρον για τους κινηματογραφιστές είναι ο φωτισμός: σύμφωνα με τον διευθυντή φωτογραφίας, στα γυρίσματα χρησιμοποιήθηκαν σχεδόν καθόλου πρόσθετα φώτα. Η μεγάλη διάρκεια κάθε λήψης και η κινητή κάμερα απαιτούσαν λοιπόν διαφορετικό συντονισμό ανάμεσα στον σκηνοθέτη, την εικόνα και τους ηθοποιούς. Την επεξεργασία εικόνας επιμελήθηκε ο Άγγελος Μάντζιος.
Ο Παπαδημητρίου μπροστά στην κάμερα
Ο ηθοποιός εξήγησε ότι η συνεργασία τού επέτρεψε να δει μια πλευρά του εαυτού του που δεν είχε αναγνωρίσει. Παράλληλα διευκρίνισε ότι δεν πρόκειται για απλή καταγραφή των θεατρικών του εμφανίσεων: στην ταινία υποδύεται έναν χαρακτήρα, τον οποίο περιγράφει ως διαφορετικό και καλύτερο από τον ίδιο.
Στην ταινία συμμετέχει επίσης η Κάτια Λεκλέρκ Ο’Γουόλις, η οποία υποδύεται γυναίκα με προβλήματα όρασης. Ο σκηνοθέτης αναφέρθηκε και στη συμμετοχή της Σοφίας Κόκκαλη και του Έκτορα Λιάτσου, ενώ ο Παπαδημητρίου υπογράμμισε πόσο ουσιαστικό δώρο υπήρξε για τον ίδιο η κινηματογραφική ματιά του παλιού του φίλου.
Τι πιστεύουμε
Για όσους γυρίζουμε ή παρακολουθούμε πώς γυρίζονται οι ταινίες, οι λεπτομέρειες για τον τρόπο που φτιάχτηκε το «Άγγελος στα πέριξ» είναι σχεδόν εξίσου ενδιαφέρουσες με τη βράβευση. Επτά ή οκτώ λεπτά σε ένα πλάνο σημαίνει ότι δεν μπορείς εύκολα να κρύψεις τον ρυθμό, την κίνηση ή μια αδύναμη ερμηνεία πίσω από το μοντάζ. Η δουλειά της κάμερας γίνεται μέρος της ίδιας της σκηνής.
Μας αρέσει ιδιαίτερα η περιγραφή της επικοινωνίας σκηνοθέτη και διευθυντή φωτογραφίας με ένα άγγιγμα αντί για διαρκείς λεκτικές οδηγίες. Όταν ο φωτισμός είναι ελάχιστος και η δράση εξελίσσεται για τόση ώρα, χρειάζεται εμπιστοσύνη και ακριβής προετοιμασία, ακόμη κι αν οι σκηνές γεννιούνται ελεύθερα στην πορεία. Είναι μια ενδιαφέρουσα υπενθύμιση πως μια ταινία μπορεί να έχει έντονη προσωπικότητα χωρίς πολύπλοκο τεχνικό στήσιμο.
Η επιλογή του Φεστιβάλ να τιμήσει τον Παπαδημητρίου στην πρεμιέρα αυτής της ταινίας δίνει επίσης βαρύτητα σε έναν καλλιτέχνη που δεν χωρά σε μία μόνο ιδιότητα. Κι αυτό έχει σημασία για το ελληνικό σινεμά: η δημιουργία συχνά ανθίζει ακριβώς όταν η ερμηνεία, οι εικαστικές τέχνες και η κινηματογράφηση συναντιούνται.



