Σύνοψη
- Το Curiosity εντόπισε ανοιχτόχρωμη περιοχή με πολυγωνικές δομές στον Άρη
- Οι δομές θυμίζουν γιγάντια κηρήθρα ή μοτίβα αποξηραμένης λάσπης
- Στην περιοχή υπάρχουν σκοτεινά πετρώματα άγνωστης προέλευσης
- Η NASA εξετάζει αν ορισμένα από αυτά μπορεί να είναι μετεωρίτες
- Το rover θα κινηθεί προς πιο σκοτεινή και τραχιά γεωλογική ζώνη
Το Curiosity της NASA εξερευνά μια περιοχή του Άρη με εντυπωσιακές πολυγωνικές δομές και σκοτεινά πετρώματα άγνωστης προέλευσης.
Το rover Curiosity βρέθηκε σε μια ανοιχτόχρωμη γεωλογική ενότητα στον κρατήρα Gale, η οποία από τροχιακές εικόνες έμοιαζε ομαλή, όμως από κοντά αποδείχθηκε ότι καλύπτεται από ανάγλυφες πολυγωνικές δομές, σαν την επιφάνεια μιας τεράστιας αρειανής κηρήθρας.
Η ανακάλυψη έχει σημασία γιατί οι δομές αυτές, μαζί με τα διάσπαρτα σκοτεινά πετρώματα στην περιοχή, μπορούν να δώσουν νέα στοιχεία για τη γεωλογική ιστορία του Άρη, τις διεργασίες διάβρωσης και την προέλευση υλικών που βρίσκονται σήμερα στην επιφάνεια.
Το Curiosity στην «χώρα των πολυγώνων»
Σύμφωνα με την ενημέρωση της ομάδας της αποστολής Mars Science Laboratory, ο σχεδιασμός για τα sols 4934 έως 4940 περιλάμβανε δύο κύκλους εργασιών.
Στον πρώτο κύκλο, το Curiosity βρισκόταν μέσα σε μια ανοιχτόχρωμη περιοχή που από την τροχιά φαινόταν σχετικά λεία. Όταν όμως το rover έφτασε εκεί, η ομάδα είδε ότι το έδαφος ήταν γεμάτο με πολυγωνικές ράχες, οι οποίες σχημάτιζαν ένα δίκτυο που θυμίζει αποξηραμένη λάσπη ή κηρήθρα.
Καθώς το rover προχώρησε βαθύτερα στην περιοχή, οι πολυγωνικές ράχες φάνηκαν πιο διαβρωμένες. Αυτό υποδηλώνει ότι το Curiosity περνά από ζώνες με διαφορετικό βαθμό διατήρησης των ίδιων ή παρόμοιων γεωλογικών σχηματισμών.
Ο γρίφος των σκοτεινών πετρωμάτων
Ανάμεσα στις πολυγωνικές δομές υπάρχουν σκοτεινόχρωμα πετρώματα, από μέγεθος μικρών χαλικιών έως μεγαλύτερων λίθων. Η προέλευσή τους παραμένει ανοιχτό ερώτημα για την επιστημονική ομάδα.
Μια πιθανότητα είναι ότι πρόκειται για τμήματα αρειανού υλικού που αποκολλήθηκαν από υψηλότερα γεωλογικά στρώματα και μετακινήθηκαν στην περιοχή. Μια δεύτερη είναι να εκτοξεύτηκαν εκεί από μακρινές προσκρούσεις έξω από τον κρατήρα Gale. Μια τρίτη, πιο ενδιαφέρουσα περίπτωση, είναι να πρόκειται για μετεωρίτες που έφτασαν στον Άρη από το διάστημα.
Η NASA σημειώνει ότι προηγούμενες εξετάσεις σε σκοτεινά πετρώματα τύπου «float» είχαν δείξει παρουσία νικελίου, στοιχείο που είναι συνηθισμένο σε μετεωρίτες αλλά λιγότερο συχνό σε αρειανά πετρώματα. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι όλα τα σκοτεινά χαλίκια και οι λίθοι της περιοχής είναι μετεωριτικής προέλευσης.
Τα όργανα που χρησιμοποιεί η NASA
Το πρόγραμμα παρατηρήσεων περιλάμβανε μετρήσεις με τα όργανα APXS και MAHLI, τόσο στις ράχες των πολυγώνων όσο και στα κέντρα τους. Με αυτόν τον τρόπο η ομάδα μπορεί να συγκρίνει τη σύσταση και την υφή διαφορετικών σημείων της ίδιας γεωλογικής δομής.
Το ChemCam χρησιμοποιήθηκε επίσης για μετρήσεις LIBS σε δύο διαφορετικές ράχες πολυγώνων και σε ένα κέντρο πολυγώνου. Παράλληλα, πραγματοποιήθηκαν εικόνες RMI στο μικρό ύψωμα «Miraflores» και στη μεσαία γεωμορφή «Cordillera».
Στο πρόγραμμα μπήκε και παθητική μέτρηση ανακλαστικότητας με το ChemCam σε ένα από τα σκοτεινά πετρώματα, ενώ οι περιβαλλοντικές δραστηριότητες περιλάμβαναν αναζήτηση για dust devils με τη Navcam και μετρήσεις ατμοσφαιρικής αδιαφάνειας.
Το σκοτεινό πέτρωμα «Cortadera»
Στον επόμενο κύκλο σχεδιασμού, μετά από νέα μετακίνηση προς το άνω όριο της ανοιχτόχρωμης πολυγωνικής ενότητας, το Curiosity προγραμμάτισε νέες μετρήσεις με APXS και MAHLI σε άλλη ράχη πολυγώνου και σε ένα από τα σκοτεινά πετρώματα, με την ονομασία «Cortadera».
Το ίδιο πέτρωμα αποτέλεσε στόχο και για μετρήσεις LIBS με το ChemCam, μαζί με μία ακόμη ράχη πολυγώνου. Η Mastcam, από την πλευρά της, προγραμματίστηκε να καταγράψει μωσαϊκά της «Cordillera», γειτονικών αυλακώσεων, τμήματος του καναλιού «Valle Grande», καθώς και τεκμηρίωση των στόχων LIBS και του στόχου βαθμονόμησης της κάμερας.
Η επόμενη περιοχή στην πορεία του rover
Η ομάδα αναφέρει ότι την επόμενη εβδομάδα το Curiosity αναμένεται να περάσει σε μια άλλη ζώνη υλικών, η οποία στις τροχιακές εικόνες φαίνεται πιο σκοτεινή και από τη θέση του rover δείχνει πιο τραχιά.
Αυτή η μετάβαση είναι σημαντική, καθώς επιτρέπει στην αποστολή να συγκρίνει γειτονικές γεωλογικές ενότητες με διαφορετική υφή και απόχρωση, κάτι που μπορεί να βοηθήσει στην κατανόηση της στρωματογραφίας και της γεωλογικής εξέλιξης της περιοχής.
Τι πιστεύουμε
Η νέα στάση του Curiosity δείχνει γιατί η εξερεύνηση από την επιφάνεια παραμένει αναντικατάστατη. Μια περιοχή που από την τροχιά έμοιαζε απλή και ομαλή αποδείχθηκε πολύ πιο σύνθετη από κοντά, με δομές και πετρώματα που ανοίγουν νέα ερωτήματα για το παρελθόν του Άρη.
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι οι πολυγωνικές δομές που είδε το Curiosity;
Είναι ανάγλυφες γεωλογικές δομές που σχηματίζουν πολυγωνικά μοτίβα στην επιφάνεια, θυμίζοντας αποξηραμένη λάσπη ή κηρήθρα.
Πού βρίσκεται το Curiosity;
Το Curiosity εξερευνά τον κρατήρα Gale στον Άρη, κινούμενο σε περιοχές κοντά στο όρος Sharp.
Γιατί ενδιαφέρουν τα σκοτεινά πετρώματα;
Η προέλευσή τους δεν είναι ακόμη ξεκάθαρη. Μπορεί να είναι αρειανά πετρώματα, υλικό από προσκρούσεις ή ακόμη και μετεωρίτες.
Ποια όργανα χρησιμοποιήθηκαν στις μετρήσεις;
Η NASA χρησιμοποίησε όργανα όπως τα APXS, MAHLI, ChemCam, Mastcam και Navcam για χημικές, οπτικές και περιβαλλοντικές παρατηρήσεις.
Ποιο είναι το επόμενο βήμα της αποστολής;
Το Curiosity αναμένεται να περάσει σε μια πιο σκοτεινή και τραχιά γεωλογική ζώνη, ώστε να συνεχίσει τη σύγκριση διαφορετικών υλικών στην περιοχή.
