Σύνοψη
- Το Forma είναι φορητό οπτικό σκόπευτρο βάρους 30 γραμμαρίων.
- Χρησιμοποιεί εναλλάξιμες κάρτες για διαφορετικούς φακούς και φορμά.
- Σχεδιάστηκε για γρήγορη αναζήτηση σύνθεσης πριν στηθεί η κάμερα.
- Η χρηματοδότησή του ξεκίνησε στο Kickstarter από 55 καναδικά δολάρια.
Μπορεί ένα σκόπευτρο 30 γραμμαρίων να σε βοηθήσει να βρεις τη φωτογραφία πριν καν βγάλεις την κάμερα από την τσάντα; Αυτό επιχειρεί το Forma, με εναλλάξιμα κάδρα για διαφορετικούς φακούς και φορμά.
Ο Καναδός φωτογράφος Peter Modzelewski δημιούργησε το Forma μέσα από το ανεξάρτητο εγχείρημά του Oramod, ύστερα από περισσότερο από έναν χρόνο σχεδιασμού και δοκιμών. Η χρηματοδότησή του ξεκίνησε στο Kickstarter στις 10 Νοεμβρίου 2026.
Πώς βλέπεις το κάδρο χωρίς να κοιτάς μέσα από την κάμερα
Το Forma αξιοποιεί τη διόφθαλμη σύντηξη: το ένα μάτι παρακολουθεί απευθείας τη σκηνή και το άλλο βλέπει τις φωτεινές γραμμές καδραρίσματος επάνω σε σκοτεινό φόντο. Ο εγκέφαλος συνδυάζει τις δύο εικόνες και οι γραμμές φαίνονται σαν να αιωρούνται πάνω στο πραγματικό τοπίο. Δεν πρόκειται για ηλεκτρονική επαυξημένη πραγματικότητα ούτε για προεπισκόπηση της εικόνας του αισθητήρα.
Η ιδέα προέρχεται από το Voigtländer Kontur του 1951. Η ουσιαστική διαφορά είναι ότι στο Forma οι κάρτες με τις γραμμές του κάδρου αλλάζουν: κατασκευάζονται με κοπή laser για τον επιλεγμένο φακό και το φωτογραφικό φορμά, από φιλμ 35mm μέχρι μεσαίο, μεγάλο και πανοραμικό φορμά. Ο σχεδιασμός υποστηρίζει οπτικά πεδία έως εκείνο φακού 24mm σε 35mm.
Κάρτες, φωτισμός και στερέωση στην κάμερα
Οι εναλλάξιμες κάρτες επιτρέπουν να συγκρίνεις συνθέσεις και γωνίες θέασης χωρίς να αλλάζεις φακό στην κάμερα. Οι γραμμές μπορούν να φωτιστούν σε χαμηλό φωτισμό, ενώ προαιρετικά χρωματιστά φίλτρα αλλάζουν το χρώμα τους για να ξεχωρίζουν καλύτερα στο περιβάλλον. Το σώμα κατασκευάζεται με 3D printing από σύνθετο υλικό ενισχυμένο με ίνες άνθρακα και ζυγίζει περίπου 30 γραμμάρια.
Μπορείς να φοράς το Forma με κορδόνι στον λαιμό για αναζήτηση κάδρων ή να το στερεώσεις στο πέδιλο της μηχανής με σύστημα γρήγορης απασφάλισης. Στη δεύτερη περίπτωση λειτουργεί ως οδηγός σύνθεσης, χωρίς να χρειάζεται η κάμερα να έχει ενσωματωμένο σκόπευτρο. Δεν υποκαθιστά όμως την επιβεβαίωση εστίασης ή έκθεσης.
Γιατί ενδιαφέρει ιδιαίτερα όσους δουλεύουν με μεγάλο φορμά
Όποιος χρησιμοποιεί μηχανή 4×5, 5×7 ή πανοραμική γνωρίζει ότι το στήσιμο σε τρίποδο και η μετακίνησή της δεν είναι υπόθεση μερικών δευτερολέπτων. Με ένα ξεχωριστό μικρό σκόπευτρο μπορεί να αποφασίσει πρώτα από πού θέλει να φωτογραφίσει και αν αξίζει να στήσει ολόκληρη τη μηχανή. Ο δημιουργός ανέπτυξε την ιδέα ακριβώς επειδή η χρήση μιας 5×7 έκανε αυτή την ανάγκη πιο πιεστική.
Χρήση υπάρχει και στη φωτογραφία δρόμου ή με compact χωρίς οπτικό σκόπευτρο, όπως η σειρά Ricoh GR. Πρόκειται για διαφορετική προσέγγιση από το εξωτερικό σκόπευτρο SmallRig 28mm για θέαση από τη μέση: το Forma προορίζεται κυρίως για γρήγορη αναζήτηση κάδρου σε πολλά φορμά, ενώ το SmallRig δίνει συγκεκριμένο οπτικό πεδίο και οδηγούς εστιακών αποστάσεων.
Από το ξύλινο πρωτότυπο στη χρηματοδότηση
Το πρώτο πρωτότυπο ήταν απλώς ένα ξύλινο πλαίσιο με σημάδια για την απόσταση από το μάτι. Δεν αποδείχθηκε πρακτικό, επειδή ήταν δύσκολο να βλέπει κανείς καθαρά ταυτόχρονα το πλαίσιο και το τοπίο. Ο Modzelewski πέρασε στη συνέχεια από σχεδιασμό CAD, εκτύπωση εξαρτημάτων και πολλές οπτικές δοκιμές ώσπου να καταλήξει στο σημερινό σύστημα.
Ο δημιουργός έστειλε προπαραγωγικές μονάδες σε φωτογράφους από διαφορετικές χώρες, μεταξύ των οποίων οι Kazutoshi Yoshimura και Lee Pengelly. Οι πρώτες εντυπώσεις που δημοσιοποιήθηκαν είναι θετικές, χωρίς αυτό να ισοδυναμεί με ανεξάρτητη συγκριτική δοκιμή για κάθε συνδυασμό φακού και φορμά.
Περισσότερα εδώ.
Τιμή και διαθεσιμότητα
Η καμπάνια Kickstarter ξεκίνησε στις 10 Νοεμβρίου 2026 και έχει πετύχει τον αρχικό στόχο χρηματοδότησης. Οι πρώτες προσφορές ξεκινούν από 55 καναδικά δολάρια για κιτ με μία προσαρμοσμένη κάρτα. Η αποστολή στους υποστηρικτές αναφέρεται ότι αναμένεται να αρχίσει τον Δεκέμβριο 2026. Πρόκειται για συνεισφορά σε crowdfunding και όχι για επιβεβαιωμένη τιμή κανονικής λιανικής. Δεν εντοπίστηκε επίσημη ευρωπαϊκή τιμή.
Τι πιστεύουμε
Υπάρχει κάτι πολύ ωραίο στην ιδέα να ψάχνεις το κάδρο χωρίς να κουβαλάς συνεχώς την κάμερα στο μάτι. Ειδικά όταν δουλεύεις με μεγάλο φορμά, κάθε αλλαγή θέσης έχει κόστος σε χρόνο και κόπο. Το Forma μπορεί να σου δώσει την ελευθερία να περπατήσεις, να δοκιμάσεις γωνίες και να αποφασίσεις πού αξίζει να στηθεί το τρίποδο.
Μας αρέσει επίσης ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν άσκηση φωτογραφικής ματιάς. Αν έχεις συνηθίσει να δουλεύεις με έναν συγκεκριμένο φακό, οι αντίστοιχες γραμμές σε βοηθούν να αναγνωρίζεις πιο γρήγορα τι θα χωρέσει στο κάδρο. Δεν χρειάζεται πάντα να τραβήξεις φωτογραφία για να εξασκηθείς στη σύνθεση.
Το σημείο που θέλει προσοχή είναι η ακρίβεια σε κοντινές αποστάσεις και η σωστή επιλογή κάρτας για κάθε συνδυασμό φορμά και φακού. Η διαφορά θέσης ανάμεσα στο σκόπευτρο και τον φακό μπορεί να επηρεάσει τη σύνθεση, οπότε δεν θα το αντιμετωπίζαμε σαν απόλυτη εγγύηση του τελικού κάδρου. Ως εργαλείο scouting όμως, η λογική του μας φαίνεται ιδιαίτερα ελκυστική.
