Γάζα: Τέσσερα βλήματα άρματος και πέντε νεκροί δημοσιογράφοι

Σύνοψη

• Η Independent ανασυνθέτει την επίθεση της 25ης Αυγούστου 2025 στο Nasser Hospital
• Τέσσερα βλήματα άρματος χτύπησαν το νοσοκομείο σε δύο κύματα
• Συνολικά σκοτώθηκαν 22 άνθρωποι, ανάμεσά τους πέντε δημοσιογράφοι
• Η κάμερα που ο IDF χαρακτήρισε απειλή έχει επιβεβαιωθεί ότι ανήκε στο Reuters
• Το δεύτερο κύμα έγινε επτά έως οκτώ λεπτά αργότερα, όταν είχαν φτάσει δημοσιογράφοι και διασώστες
• Τεχνική ανάλυση παραπέμπει σε ισραηλινά βλήματα άρματος 120 mm
• Ο IDF δηλώνει ότι η εξέταση της υπόθεσης συνεχίζεται, χωρίς να έχει δημοσιοποιήσει πλήρες πόρισμα
• Reuters και AP ζητούν έναν χρόνο μετά πλήρη εξήγηση και λογοδοσία

Μια εκτενής έρευνα της Independent ανασυνθέτει λεπτό προς λεπτό το ισραηλινό πλήγμα στο Nasser Hospital που σκότωσε τη Mariam Abu Dagga και άλλους τέσσερις δημοσιογράφους, φέρνοντας στο φως νέα στοιχεία για την κάμερα του Reuters, τέσσερα βλήματα άρματος και το κρίσιμο δεύτερο κύμα πυρών.

Στις 25 Αυγούστου 2025, ισραηλινές δυνάμεις έπληξαν το Nasser Hospital στη Χαν Γιουνίς, σκοτώνοντας συνολικά 22 Παλαιστίνιους. Ανάμεσά τους βρίσκονταν πέντε δημοσιογράφοι, υγειονομικοί και διασώστες. Η Independent δημοσίευσε στις 23 Αυγούστου 2026 μια λεπτομερή ανασύνθεση της επίθεσης, βασισμένη σε δεκάδες μαρτυρίες, βίντεο, οπτική και ακουστική ανάλυση, δορυφορικές εικόνες και καταθέσεις Ισραηλινών στρατιωτικών πληροφοριοδοτών.

Η έρευνα έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή δεν εξετάζει μόνο γιατί χτυπήθηκε μια κάμερα που ο ισραηλινός στρατός είχε χαρακτηρίσει απειλή, αλλά κυρίως γιατί ακολούθησε δεύτερο κύμα πυρών επτά έως οκτώ λεπτά αργότερα, όταν στο σημείο είχαν συγκεντρωθεί εμφανώς δημοσιογράφοι και διασώστες. Έναν χρόνο μετά, το Associated Press αναφέρει ότι κανείς δεν έχει λογοδοτήσει και ότι ο ισραηλινός στρατός δεν έχει δώσει χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της έρευνάς του.

Από τις 09:30 έως τις 10:17: οι τελευταίες στιγμές της Mariam

Η ανασύνθεση της Independent αρχίζει στις 09:30 το πρωί. Η 33χρονη Mariam Abu Dagga βρίσκεται σε ένα μερικώς κατεστραμμένο κτίριο απέναντι από το Nasser Hospital μαζί με τη φίλη και συγκάτοικό της, δημοσιογράφο Baraa Lafi. Οι δύο γυναίκες συζητούν μια ανταπόκριση για τον υπερπληθυσμό στο νοσοκομείο. Η Mariam εργάζεται για την Independent Arabia και συνεργάζεται επίσης με το Associated Press.

Η προσωπική ιστορία που καταγράφεται στην έρευνα αποτυπώνει παράλληλα τις συνθήκες μέσα στις οποίες εργαζόταν. Ο 14χρονος γιος της, Ghaith, είχε απομακρυνθεί στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Η μητέρα της είχε πεθάνει από καρκίνο το 2024, ο πατέρας της αντιμετώπιζε προβλήματα υγείας και η οικογένεια είχε χάσει το σπίτι της και είχε εκτοπιστεί επανειλημμένα. Τρεις ημέρες πριν από τον θάνατό της είχε στείλει μήνυμα στον αρχισυντάκτη της στην Independent Arabia, εκφράζοντας φόβο ότι θα αναγκαζόταν να μετακινηθεί ξανά χωρίς να γνωρίζει πού θα μπορούσε να πάει.

Το PTTL είχε παρουσιάσει μετά τον θάνατό της την ιστορία της Mariam Abu Dagga και τη διαδρομή της ως φωτορεπόρτερ στη Γάζα, καθώς και την αρχική κάλυψη για τους πέντε δημοσιογράφους που σκοτώθηκαν στο Nasser Hospital.

Η κάμερα του Reuters που θεωρήθηκε στρατιωτική απειλή

Στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται μια κάμερα τοποθετημένη στην εξωτερική σκάλα του τέταρτου ορόφου του Nasser. Το συγκεκριμένο σημείο ήταν γνωστό στους δημοσιογράφους: χρησιμοποιούνταν για ζωντανές συνδέσεις, για καλύτερο σήμα κινητής τηλεφωνίας και για λήψεις από τη Χαν Γιουνίς.

Ο 49χρονος εικονολήπτης του Reuters Hussam al-Masri διαχειριζόταν εκεί τη ζωντανή κάμερα του πρακτορείου. Η Independent αναφέρει ότι περίπου μιάμιση εβδομάδα πριν από την επίθεση η Mariam τον είχε φωτογραφίσει δίπλα στην κάμερα, η οποία ήταν καλυμμένη με ύφασμα για προστασία από τη ζέστη. Screenshots από ισραηλινό υλικό επιτήρησης που εξασφάλισε η εφημερίδα φέρονται επίσης να δείχνουν τη Mariam δίπλα στην ίδια κάμερα τέσσερις ημέρες πριν από το πλήγμα.

Το Reuters επιβεβαίωσε στην Independent ότι η κάμερα ήταν δική του και χρησιμοποιούνταν για ζωντανή μετάδοση από τη Χαν Γιουνίς. Το πρακτορείο δήλωσε επίσης ότι ο ισραηλινός στρατός γνώριζε ότι διέθετε συνεργάτες στο Nasser Hospital. Το AP επιβεβαιώνει επιπλέον ότι το ίδιο είχε επανειλημμένα ενημερώσει τον στρατό πως δημοσιογράφοι του εργάζονταν εκεί.

Τι είχε ανακοινώσει επίσημα ο ισραηλινός στρατός

Στην προκαταρκτική έρευνα που δημοσιοποίησε στις 26 Αυγούστου 2025, ο IDF ανέφερε ότι δυνάμεις της ταξιαρχίας Golani είχαν εντοπίσει στο Nasser Hospital κάμερα η οποία, κατά την εκτίμησή τους, είχε τοποθετηθεί από τη Hamas και μπορούσε να χρησιμοποιείται για παρακολούθηση ισραηλινών στρατευμάτων και καθοδήγηση επιθέσεων. Ο στρατός δήλωσε ότι επιχείρησε να εξουδετερώσει αυτή την απειλή.

Η ίδια ανακοίνωση ανέφερε ότι έξι από τους νεκρούς ήταν μαχητές, με τον IDF να υποστηρίζει ότι ένας είχε συμμετάσχει στην επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023. Παράλληλα, ο αρχηγός του ισραηλινού στρατού εξέφρασε λύπη για τον θάνατο αμάχων και διέταξε πλήρη διερεύνηση του περιστατικού.

Ωστόσο, το AP αποκάλυψε στην επέτειο του πλήγματος ότι Ισραηλινός στρατιώτης με γνώση των εσωτερικών συζητήσεων υποστηρίζει πως ο στρατός δεν κατάφερε να βρει αποδείξεις που να συνδέουν τη συγκεκριμένη κάμερα του Reuters με τη Hamas. Η ίδια πηγή είπε επίσης ότι κανένας από τους έξι ανθρώπους που αργότερα συνδέθηκαν δημοσίως με τη Hamas δεν αποτελούσε τον αρχικό στόχο της επίθεσης.

10:09: δύο βλήματα χτυπούν το νοσοκομείο

Στις 10:09 ο Hussam al-Masri βρίσκεται δίπλα στην κάμερα και συνομιλεί τηλεφωνικά με τη σύζυγό του. Η επικοινωνία διακόπτεται από την έκρηξη. Σύμφωνα με την ανασύνθεση της Independent, δύο βλήματα πλήττουν σχεδόν ταυτόχρονα διαφορετικά σημεία του συγκροτήματος. Το ένα χτυπά τη βόρεια πλευρά του νοσοκομείου, κοντά σε χώρο ανάπαυσης υγειονομικών και χειρουργικές εγκαταστάσεις. Το δεύτερο πλήττει την εξωτερική σκάλα του τέταρτου ορόφου, στο σημείο της κάμερας, σκοτώνοντας τον al-Masri.

Το AP αναφέρει ότι από το πρώτο κύμα σκοτώθηκαν δύο άνθρωποι. Αμέσως μετά, δημοσιογράφοι, διασώστες και εργαζόμενοι της πολιτικής άμυνας άρχισαν να κινούνται προς την κατεστραμμένη σκάλα για να βοηθήσουν και να καταγράψουν όσα είχαν συμβεί.

Η σκάλα γεμίζει με δημοσιογράφους και διασώστες

Ανάμεσα σε όσους έτρεξαν προς το σημείο ήταν η Mariam Abu Dagga, ο Moaz Abu Taha, ο Ahmed Abu Aziz, ο Mohamed Salama και ο συνεργάτης του Reuters Hatem Omar, μαζί με μέλη της Παλαιστινιακής Πολιτικής Άμυνας.

Μέσα σε λιγότερο από πέντε λεπτά, σύμφωνα με την Independent, περισσότεροι από 20 άνθρωποι βρίσκονταν στα διαφορετικά επίπεδα της σκάλας. Διασώστες με έντονα πορτοκαλί γιλέκα περισυνέλεγαν θύματα, ενώ δημοσιογράφοι κατέγραφαν την επιχείρηση με φωτογραφικές μηχανές και κινητά. Η σκηνή μεταδιδόταν και καταγραφόταν από πολλές διαφορετικές γωνίες.

Αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της ανασύνθεσης: πριν ακολουθήσει το δεύτερο κύμα, η δραστηριότητα στο σημείο δεν ήταν κρυφή. Επρόκειτο για μια μεγάλη, ορατή επιχείρηση διάσωσης και δημοσιογραφικής κάλυψης σε εξωτερική σκάλα του νοσοκομείου.

10:17: τα δύο βλήματα που δημιουργούν το μεγαλύτερο ερώτημα

Στις 10:17, επτά έως οκτώ λεπτά μετά το πρώτο κύμα, δύο νέες εκρήξεις σημειώνονται με ελάχιστη χρονική απόσταση μεταξύ τους. Το δεύτερο κύμα πλήττει ανθρώπους που είχαν συγκεντρωθεί για να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες του πρώτου.

Η Mariam Abu Dagga σκοτώνεται. Μαζί της σκοτώνονται οι δημοσιογράφοι Mohamed Salama, Ahmed Abu Aziz και Moaz Abu Taha. Με τον Hussam al-Masri, που είχε σκοτωθεί στο πρώτο χτύπημα, οι νεκροί δημοσιογράφοι φτάνουν τους πέντε. Συνολικά, ο τελικός απολογισμός της επίθεσης ανήλθε στους 22 νεκρούς. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κατέγραψε μεταξύ των θυμάτων πέντε δημοσιογράφους, γιατρό, εργαζόμενους υγείας και μέλος της Πολιτικής Άμυνας.

Το AP αναφέρει ότι το δεύτερο χτύπημα προκάλεσε τους περισσότερους θανάτους και ότι, με βάση το διαθέσιμο βίντεο και τις μαρτυρίες, κανένας από όσους βρίσκονταν στο σημείο δεν εμφανίζεται οπλισμένος. Συνολικά, σύμφωνα με το πρακτορείο, το νοσοκομείο χτυπήθηκε τέσσερις φορές με βλήματα άρματος υψηλής εκρηκτικότητας.

Γιατί γίνεται λόγος για «double tap»

Ο όρος «double tap» χρησιμοποιείται για διαδοχικό χτύπημα στο ίδιο σημείο αφού έχει μεσολαβήσει χρόνος ώστε να φτάσουν εκεί διασώστες ή άλλοι άνθρωποι. Στην περίπτωση του Nasser, το κρίσιμο διάστημα ήταν περίπου επτά έως οκτώ λεπτά.

Αυτό δεν αρκεί από μόνο του για να αποδείξει πρόθεση. Αλλά μεταφέρει το βάρος της διερεύνησης στο τι γνώριζαν όσοι ενέκριναν και εκτέλεσαν το δεύτερο κύμα: αν είχαν εικόνα του σημείου, αν αντιλήφθηκαν ότι είχε αρχίσει επιχείρηση διάσωσης και ποιος στρατιωτικός στόχος παρέμενε μετά την καταστροφή της κάμερας στο πρώτο χτύπημα.

Οι μαρτυρίες για drones πάνω από το σημείο

Η Independent αναφέρει μαρτυρίες για ισραηλινά drones και quadcopters πάνω από το νοσοκομείο μετά την πρώτη επίθεση. Ένας άνθρωπος που βρισκόταν στη σκάλα περιέγραψε ότι η παρουσία ενός quadcopter προκάλεσε μάλιστα προειδοποιήσεις να απομακρυνθούν επειδή υπήρχε φόβος νέου πλήγματος.

Η παρουσία drones έχει σημασία επειδή δημιουργεί το ερώτημα εάν υπήρχε δυνατότητα παρακολούθησης της κατάστασης ανάμεσα στα δύο κύματα. Δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι οι χειριστές ή η αλυσίδα διοίκησης είδαν και αναγνώρισαν δημοσιογράφους ή διασώστες πριν από τη δεύτερη βολή. Η Independent, ωστόσο, συνδυάζει τις μαρτυρίες αυτές με στοιχεία από στρατιωτικούς πληροφοριοδότες για τον τρόπο λειτουργίας των αρμάτων.

«Έβλεπαν τον στόχο»: τι υποστηρίζουν Ισραηλινοί πληροφοριοδότες

Δύο Ισραηλινοί έφεδροι που είχαν υπηρετήσει στη νότια Γάζα μίλησαν στην Independent υπό καθεστώς ανωνυμίας. Ο ένας, με εμπειρία σε μονάδα αρμάτων, υποστήριξε ότι η επανειλημμένη προσβολή ενός νοσοκομείου θα απαιτούσε έγκριση τουλάχιστον σε επίπεδο τάγματος ή υψηλότερα.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι το πλήρωμα άρματος βλέπει τον στόχο μέσω του σκοπευτικού όταν πυροβολεί και εξέφρασε την πεποίθηση ότι οι χειριστές θα μπορούσαν να δουν τη συγκέντρωση ανθρώπων πριν από το δεύτερο κύμα. Πρόκειται για σοβαρή μαρτυρία, όχι όμως για δημοσιοποιημένο βίντεο από το ίδιο το σκοπευτικό ούτε για επίσημη καταγραφή της αλυσίδας εντολών.

Η Independent αναφέρει ότι έθεσε τα συγκεκριμένα ευρήματα στον ισραηλινό στρατό. Ο IDF δεν απάντησε σημείο προς σημείο και δήλωσε ότι η εξέταση του περιστατικού παραμένει σε εξέλιξη στο πλαίσιο του General Staff Fact-Finding and Assessment Mechanism.

Από ένα όπλο ακριβείας σε τέσσερα βλήματα άρματος

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει ένα ακόμη στοιχείο που εμφανίζεται τόσο στην έρευνα της Independent όσο και στη νεότερη έρευνα του AP.

Στρατιωτική πηγή και πρώην Ισραηλινός αξιωματούχος με γνώση της υπόθεσης είπαν στο AP ότι υψηλόβαθμος αξιωματικός είχε αρχικά εγκρίνει χρήση όπλου ακριβείας για την καταστροφή της κάμερας. Προσπάθεια με drone φέρεται να απέτυχε για άγνωστο λόγο και στη συνέχεια εγκρίθηκε εναλλακτική μέθοδος. Παραμένει ασαφές ποιος έλαβε τελικά την απόφαση για χρήση βλημάτων άρματος.

Η Independent αναφέρει, μέσω δικής της στρατιωτικής πηγής, ότι η έγκριση για την επιχείρηση εναντίον της κάμερας είχε δοθεί περίπου τέσσερις ημέρες νωρίτερα και ότι αρχικά προβλεπόταν όπλο ακριβείας μέσω drone. Τελικά χρησιμοποιήθηκαν τέσσερα βλήματα άρματος σε δύο κύματα.

Η διαφορά δεν είναι λεπτομέρεια. Ένα πλήγμα ακριβείας εναντίον ενός συγκεκριμένου αντικειμένου και η χρήση πολλαπλών βλημάτων άρματος υψηλής εκρηκτικότητας μέσα σε λειτουργούν νοσοκομειακό συγκρότημα δημιουργούν πολύ διαφορετικούς κινδύνους για τους αμάχους.

Η τεχνική ανάλυση: 120 mm, ήχος και δορυφορικές εικόνες

Η οργάνωση Earshot ανέλυσε ήχο από τουλάχιστον πέντε διαφορετικές κάμερες που κατέγραψαν το δεύτερο κύμα. Σύμφωνα με τον ιδρυτή της Lawrence Abu Hamdan, τα δεδομένα παραπέμπουν πιθανότατα σε ισραηλινό βλήμα άρματος M329 των 120 mm. Η Earshot εκτίμησε επίσης ότι ένα από τα πυρομαχικά είχε ρυθμιστεί σε διαμόρφωση κατά προσωπικού.

Από τον χρόνο μεταξύ της βολής και της πρόσκρουσης, την τροχιά και το ηχητικό αποτύπωμα, οι αναλυτές υπολόγισαν ότι το άρμα βρισκόταν περίπου 2,5 χιλιόμετρα από το νοσοκομείο προς τον βορρά ή βορειοανατολικά. Δορυφορική εικόνα της Planet Labs από τις 25 Αυγούστου έδειχνε θέση με πολλαπλά άρματα στην αντίστοιχη περιοχή. Η δορυφορική εικόνα δεν αποδεικνύει ποιο άρμα πυροβόλησε, αλλά παρέχει γεωγραφική ένδειξη συμβατή με την ακουστική ανάλυση.

Οι ειδικοί όπλων Chris Cobb-Smith και N.R. Jenzen-Jones εξέτασαν επίσης φωτογραφίες θραυσμάτων από το σημείο και τα αναγνώρισαν ως τμήματα ισραηλινού βλήματος άρματος 120 mm. Ο Jenzen-Jones έκρινε ότι το βίντεο είναι συμβατό με πυρομαχικά υψηλής εκρηκτικότητας ή πολλαπλού σκοπού.

Η καταγγελία για «εκ των υστέρων ενοχοποίηση»

Ένα από τα πιο σοβαρά, αλλά και δυσκολότερα να επαληθευτούν ανεξάρτητα, τμήματα της έρευνας αφορά όσα φέρεται να συνέβησαν μέσα στον ισραηλινό στρατό μετά το χτύπημα.

Πληροφοριοδότης που μίλησε μέσω της ισραηλινής οργάνωσης Breaking the Silence υποστήριξε ότι σε περιστατικά με υψηλές απώλειες αμάχων ενεργοποιείται διαδικασία «retrospective incrimination» ή εκ των υστέρων ενοχοποίησης, κατά την οποία αναζητούνται μετά την επίθεση πιθανές συνδέσεις των νεκρών με ένοπλες οργανώσεις. Η Independent αναφέρει ότι ο IDF δεν απάντησε συγκεκριμένα σε αυτή την καταγγελία.

Το AP παρουσίασε ανεξάρτητα την ίδια στρατιωτική πηγή και αναφέρει ότι επιβεβαίωσε ορισμένες λεπτομέρειες της μαρτυρίας. Η Breaking the Silence δήλωσε επίσης ότι είχε διασταυρώσει την αφήγηση με δικές της πηγές. Αυτό ενισχύει τη δημοσιογραφική βαρύτητα της καταγγελίας, χωρίς να την μετατρέπει σε αποδεδειγμένη επίσημη πολιτική του ισραηλινού στρατού.

Τα προβλήματα με τη λίστα των έξι «τρομοκρατών»

Η Independent εξετάζει επίσης τα έξι ονόματα που είχε δημοσιοποιήσει ο IDF μετά την επίθεση. Ένας από αυτούς, ο Omar Abu Teim, σύμφωνα με εκπρόσωπο του κυβερνητικού γραφείου Τύπου της Hamas που μίλησε στο Reuters, δεν είχε σκοτωθεί καν στο συγκεκριμένο χτύπημα.

Ένας δεύτερος, ο Imad al-Shaer, αναγνωρίστηκε από μέλη της Πολιτικής Άμυνας ως μέλος της ομάδας διάσωσης. Η Independent ανέφερε ότι τον εντόπισε οπτικά σε πολλά βίντεο να συμμετέχει στην επιχείρηση πριν σκοτωθεί στο δεύτερο χτύπημα. Το Nasser Hospital είχε χαρακτηρίσει άλλον έναν από τους έξι ως εργαζόμενό του.

Το AP σημειώνει ότι ήδη από το 2025 είχε διαπιστώσει πως ένα από τα έξι ονόματα δεν υπήρχε στη λίστα θυμάτων του νοσοκομείου και δύο ακόμη αφορούσαν προσωπικό υγείας ή έκτακτης ανάγκης. Ο IDF δεν είχε δημοσιοποιήσει αποδεικτικό υλικό για τις υποτιθέμενες συνδέσεις των έξι με τη Hamas.

Η περίεργη εκπαίδευση των ξένων γιατρών και τι πραγματικά γνωρίζουμε

Η Independent καταγράφει και ένα περιστατικό που προκάλεσε υποψίες σε ορισμένους διεθνείς υγειονομικούς. Το πρωί της επίθεσης, ξένοι γιατροί και εθελοντές του Nasser είχαν υποχρεωθεί να φύγουν από το νοσοκομείο για εκπαίδευση σχετικά με την έμφυλη βία, περίπου 20 λεπτά μακριά. Κάποιοι περιέγραψαν τον χρόνο της εκπαίδευσης ως ασυνήθιστο, δεδομένου ότι το νοσοκομείο ήταν υπερπλήρες.

Η Καναδοπαλαιστίνια νοσηλεύτρια Amanda Nasser εξέφρασε μετά το χτύπημα την πεποίθηση ότι η απομάκρυνση των διεθνών εργαζομένων δεν ήταν τυχαία και επισήμανε ότι οι κινήσεις τους περνούσαν από διαδικασίες συντονισμού. Ωστόσο, η έρευνα δεν παρουσιάζει αποδεικτικό στοιχείο που να δείχνει ότι η εκπαίδευση οργανώθηκε για να απομακρυνθούν οι ξένοι πριν από την επίθεση. Η συγκεκριμένη σύνδεση παραμένει προσωπική υποψία μάρτυρα και δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως εξακριβωμένο γεγονός.

Τι προβλέπει το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο

Οι δημοσιογράφοι θεωρούνται άμαχοι σύμφωνα με το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο και προστατεύονται από άμεση επίθεση, εφόσον δεν συμμετέχουν άμεσα στις εχθροπραξίες. Το Διεθνές Επιτροπείο του Ερυθρού Σταυρού επισημαίνει ρητά ότι η συνηθισμένη δημοσιογραφική δραστηριότητα, όπως η φωτογράφιση, η βιντεοσκόπηση ή η κάλυψη στρατιωτικών επιχειρήσεων, δεν αποτελεί από μόνη της άμεση συμμετοχή στις εχθροπραξίες.

Τα πολιτικά νοσοκομεία απολαμβάνουν επιπρόσθετη προστασία. Σύμφωνα με το Άρθρο 19 της Τέταρτης Σύμβασης της Γενεύης, η προστασία ενός νοσοκομείου μπορεί να χαθεί μόνο εάν χρησιμοποιείται, πέρα από την ανθρωπιστική του λειτουργία, για πράξεις επιβλαβείς προς τον αντίπαλο και αφού δοθεί η προβλεπόμενη προειδοποίηση και, όπου απαιτείται, εύλογος χρόνος συμμόρφωσης. Ακόμη και η απώλεια ειδικής προστασίας δεν σημαίνει αυτομάτως ότι κάθε επίθεση στο νοσοκομείο είναι νόμιμη.

Γιατί ειδικός διεθνούς δικαίου μιλά για πιθανή έρευνα εγκλημάτων πολέμου

Η Independent έθεσε τα ευρήματά της στον Kevin Jon Heller, καθηγητή διεθνούς δικαίου στο Centre for Military Studies του University of Copenhagen.

Αφού εξέτασε το υλικό, ο Heller εκτίμησε ότι ένας εισαγγελέας θα μπορούσε εύλογα να εξετάσει πιθανή σκόπιμη επίθεση κατά αμάχων και πιθανή δυσανάλογη επίθεση, ιδιαίτερα σε σχέση με το δεύτερο κύμα. Εστίασε επίσης στην απουσία προειδοποίησης προς το νοσοκομείο και στη σχέση μεταξύ του περιορισμένου στρατιωτικού οφέλους από την καταστροφή μιας κάμερας και της προβλέψιμης ζημίας από πολλαπλά βλήματα άρματος.

Αυτό δεν αποτελεί δικαστική απόφαση ούτε απόδειξη ότι διαπράχθηκε έγκλημα πολέμου. Για την απόδοση ποινικής ευθύνης απαιτούνται μεταξύ άλλων στοιχεία για την αλυσίδα εντολών, τις πληροφορίες που είχαν οι υπεύθυνοι την κρίσιμη στιγμή, τον επιδιωκόμενο στρατιωτικό στόχο και τις προφυλάξεις που λήφθηκαν.

Μια νεότερη ισραηλινή καταγγελία για τη χρήση του Nasser

Στις 20 Αυγούστου 2026, λίγες ημέρες πριν από τη δημοσίευση της έρευνας της Independent, ο IDF και η Shin Bet ανακοίνωσαν ότι διαθέτουν πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες υπηρεσίες ασφαλείας της Hamas χρησιμοποιούν χώρους του Nasser Hospital για ανακρίσεις και βασανισμούς. Η ισραηλινή ανακοίνωση αναφέρεται συγκεκριμένα στον δεύτερο όροφο των εξωτερικών ιατρείων του συγκροτήματος.

Ο ισχυρισμός αυτός αποτελεί τη νεότερη επίσημη ισραηλινή θέση για πιθανή χρήση τμημάτων του Nasser από τη Hamas. Δεν αποτελεί όμως απάντηση στα συγκεκριμένα ερωτήματα για την επίθεση της 25ης Αυγούστου 2025: αν η κάμερα του Reuters αποτελούσε νόμιμο στρατιωτικό στόχο, γιατί χρησιμοποιήθηκαν τέσσερα βλήματα άρματος και τι γνώριζαν οι δυνάμεις πριν από το δεύτερο κύμα.

Έναν χρόνο μετά, Reuters και AP εξακολουθούν να ζητούν απαντήσεις

Στις 25 Αυγούστου 2026, ακριβώς έναν χρόνο μετά την επίθεση, η αρχισυντάκτρια του Reuters Alessandra Galloni και η Executive Editor του AP Julie Pace εξέδωσαν κοινή δήλωση ζητώντας ξανά από την ισραηλινή κυβέρνηση πλήρη εξήγηση. Τόνισαν ότι οι δημοσιογράφοι βρίσκονταν στο Nasser με επαγγελματική ιδιότητα και ότι οι πληροφορίες που έχουν λάβει μέχρι σήμερα δεν προσφέρουν τις σαφείς απαντήσεις και τη λογοδοσία που απαιτεί η σοβαρότητα της υπόθεσης.

Το AP αναφέρει ότι ο IDF δήλωσε πως τα ευρήματα της εσωτερικής εξέτασης θα διαβιβαστούν στο Military Advocate General’s Corps, το οποίο θα αποφασίσει εάν πρέπει να ανοίξει ποινική έρευνα. Δεν έχει δοθεί χρονοδιάγραμμα.

Η ευρύτερη εικόνα για τους δημοσιογράφους στη Γάζα

Το Nasser Hospital δεν μπορεί να εξεταστεί αποκομμένο από τις πρωτοφανείς απώλειες του Τύπου στον πόλεμο. Στις 25 Ιουνίου 2026, το Committee to Protect Journalists ανέφερε ότι είχε καταγράψει 209 Παλαιστίνιους δημοσιογράφους και εργαζόμενους στα μέσα ως νεκρούς από ισραηλινές δυνάμεις στη Γάζα και σε ισραηλινά κέντρα κράτησης από τις 7 Οκτωβρίου 2023. Το CPJ έχει αφαιρέσει από τις καταγραφές του περιπτώσεις για τις οποίες μεταγενέστερα στοιχεία έδειξαν συμμετοχή σε μάχες ή μη πλήρωση των δημοσιογραφικών κριτηρίων του οργανισμού.

Η απουσία ανεξάρτητης πρόσβασης ξένων δημοσιογράφων στη Γάζα έχει καταστήσει ακόμη σημαντικότερο το έργο των Παλαιστίνιων φωτορεπόρτερ, εικονοληπτών και ανταποκριτών. Όταν οι άνθρωποι που παράγουν το πρωτογενές οπτικό υλικό από έναν πόλεμο σκοτώνονται, το ζήτημα αφορά όχι μόνο την ασφάλεια του Τύπου αλλά και τη δυνατότητα της διεθνούς κοινής γνώμης να γνωρίζει τι συμβαίνει στο πεδίο.

Τι πιστεύουμε

Η έρευνα της Independent δεν κλείνει την υπόθεση· αντίθετα, δείχνει πόσα κρίσιμα στοιχεία παραμένουν χωρίς επίσημη, επαληθεύσιμη απάντηση.

Το ισχυρότερο μέρος της δεν είναι οι ανώνυμες καταγγελίες, όσο σοβαρές κι αν είναι. Είναι η σύγκλιση στοιχείων που μπορούν σε διαφορετικό βαθμό να ελεγχθούν: η επιβεβαίωση ότι η κάμερα ανήκε στο Reuters, η γνωστή παρουσία δημοσιογράφων στο Nasser, τα βίντεο της επιχείρησης διάσωσης, ο χρονισμός των δύο κυμάτων, η ανάλυση των πυρομαχικών και το γεγονός ότι ένα χρόνο αργότερα δεν έχει δοθεί δημόσια πλήρης εξήγηση.

Το πιο δύσκολο ερώτημα παραμένει εξαιρετικά απλό: τι άλλαξε στα επτά έως οκτώ λεπτά ανάμεσα στα δύο κύματα και τι γνώριζαν όσοι αποφάσισαν να πυροβολήσουν ξανά; Μέχρι να υπάρξει διαφανής διερεύνηση της αλυσίδας εντολών και του διαθέσιμου οπτικού και επιχειρησιακού υλικού, αυτό το ερώτημα θα παραμένει στο κέντρο της υπόθεσης.

Συχνές ερωτήσεις

Πόσοι άνθρωποι σκοτώθηκαν στην επίθεση στο Nasser Hospital;

Ο τελικός απολογισμός ήταν 22 νεκροί. Ανάμεσά τους βρίσκονταν πέντε δημοσιογράφοι, καθώς και εργαζόμενοι υγείας και διασώστες.

Ποιοι ήταν οι πέντε δημοσιογράφοι;

Οι πέντε ήταν η Mariam Abu Dagga, ο Hussam al-Masri, ο Mohamed Salama, ο Ahmed Abu Aziz και ο Moaz Abu Taha.

Ήταν η κάμερα που χτυπήθηκε κάμερα της Hamas;

Ο IDF δήλωσε αρχικά ότι θεωρούσε πως η κάμερα είχε τοποθετηθεί από τη Hamas. Το Reuters επιβεβαίωσε ότι η κάμερα ήταν δική του, ενώ Ισραηλινός στρατιώτης δήλωσε στο AP ότι η στρατιωτική έρευνα δεν βρήκε στοιχεία που να τη συνδέουν με τη Hamas.

Γιατί είναι τόσο σημαντικό το δεύτερο χτύπημα;

Επειδή έγινε περίπου επτά έως οκτώ λεπτά μετά το πρώτο, όταν δημοσιογράφοι και διασώστες είχαν ήδη συγκεντρωθεί στην εξωτερική σκάλα. Το αν οι ισραηλινές δυνάμεις γνώριζαν ποιοι βρίσκονταν εκεί αποτελεί κεντρικό ερώτημα της έρευνας.

Έχει αποδειχθεί ότι διαπράχθηκε έγκλημα πολέμου;

Όχι. Ειδικός διεθνούς δικαίου που εξέτασε τα στοιχεία για την Independent θεωρεί ότι υπάρχουν λόγοι για διερεύνηση πιθανών εγκλημάτων πολέμου, αλλά η διαπίστωση ποινικής ευθύνης απαιτεί αρμόδια και ανεξάρτητη έρευνα.

Excerpt

Η Independent ανασυνθέτει λεπτό προς λεπτό το πλήγμα στο Nasser Hospital που σκότωσε 22 ανθρώπους, ανάμεσά τους τη Mariam Abu Dagga και τέσσερις ακόμη δημοσιογράφους, αποκαλύπτοντας νέα στοιχεία για την κάμερα του Reuters, τα τέσσερα βλήματα άρματος και το δεύτερο κύμα πυρών.