Η φωτογραφία των Oasis έγινε πίνακας 1,92 εκατ. δολαρίων — τώρα υπάρχει αγωγή

Σύνοψη

• Ο Justin Thomas κατέθεσε αγωγή copyright στις 20 Αυγούστου 2026
• Η υπόθεση αφορά φωτογραφία των Liam και Noel Gallagher από το 1995
• Ο πίνακας της Elizabeth Peyton δημιουργήθηκε το 1996
• Ο Sotheby’s τον πώλησε τον Μάιο του 2026 για 1,92 εκατ. δολάρια
• Οι ισχυρισμοί δεν έχουν κριθεί από δικαστήριο

Ο φωτογράφος Justin Thomas κατέθεσε αγωγή υποστηρίζοντας ότι η Elizabeth Peyton μετέτρεψε χωρίς άδεια φωτογραφία του με τους Liam και Noel Gallagher σε πίνακα που πωλήθηκε από τον Sotheby’s για 1,92 εκατ. δολάρια.

Η υπόθεση Thomas v. Peyton κατατέθηκε στις 20 Αυγούστου 2026 στο ομοσπονδιακό δικαστήριο της Νότιας Περιφέρειας της Νέας Υόρκης. Ως εναγόμενοι αναφέρονται η Peyton, ο Sotheby’s, η David Zwirner Gallery και μη κατονομαζόμενα πρόσωπα. Ο Thomas ζητά να κριθεί ότι ο πίνακας Earl’s Court (Liam + Noel) αποτελεί μη εξουσιοδοτημένο παράγωγο έργο της φωτογραφίας του και αποδίδει στους άλλους εναγομένους παραβιάσεις μέσω αναπαραγωγής, προβολής και διανομής.

Πρόκειται αποκλειστικά για ισχυρισμούς της αγωγής. Το δημόσιο docket καταγράφει μέχρι στιγμής την καταγγελία και αιτήματα έκδοσης κλητεύσεων, όχι δικαστική απόφαση περί παραβίασης ούτε απάντηση των εναγομένων επί της ουσίας. Η ομοιότητα των δύο εικόνων είναι το ορατό σημείο εκκίνησης, αλλά η νομική κρίση θα εξαρτηθεί από το ποια στοιχεία της φωτογραφίας προστατεύονται και αν η χρήση τους είναι μη επιτρεπτή.

Η φωτογραφία από το Earl’s Court

Ο Thomas τράβηξε τη φωτογραφία σε afterparty στο Earl’s Court του Λονδίνου το 1995. Η εικόνα αποτυπώνει τον Liam Gallagher να φιλά στο μάγουλο τον Noel, ενώ οι δύο αδελφοί αγκαλιάζονται. Η σπάνια τρυφερή στιγμή αποκτά ιδιαίτερη ένταση επειδή έρχεται σε αντίθεση με τη δημόσια εικόνα της συγκρουσιακής σχέσης τους.

Μια ασπρόμαυρη εκδοχή της φωτογραφίας χρησιμοποιήθηκε αργότερα στο εξώφυλλο του φωτογραφικού βιβλίου του Thomas How Does It Feel? – Oasis 1995/2002. Στην αγωγή, ο δημιουργός υποστηρίζει ότι δεν γνώριζε επί σχεδόν τρεις δεκαετίες την ύπαρξη του πίνακα που είχε ζωγραφίσει η Peyton το 1996.

Πώς ο Sotheby’s έφερε τα δύο έργα στην ίδια ιστορία

Σύμφωνα με την αγωγή, ο Thomas πληροφορήθηκε τον πίνακα όταν εκπρόσωπος του Sotheby’s επικοινώνησε μαζί του τον Απρίλιο του 2026. Ο οίκος ετοίμαζε τη δημοπρασία The Now & Contemporary Evening Auction στη Νέα Υόρκη και ζήτησε άδεια για να χρησιμοποιήσει τη φωτογραφία ως συγκριτική εικόνα σε online κείμενο καταλόγου και σε έντυπη κάρτα του lot.

Ο φωτογράφος συμφώνησε σε αμοιβή 2.000 δολαρίων για ένα έτος online χρήσης και δύο εβδομάδες έντυπης χρήσης. Περίπου μία εβδομάδα αργότερα, όπως ισχυρίζεται, ο Sotheby’s αφαίρεσε τη φωτογραφία κατόπιν αιτήματος εκπροσώπου της καλλιτέχνιδας και ζήτησε μείωση της αμοιβής επειδή η χρήση είχε περιοριστεί. Ο Thomas αποδέχθηκε τελικά 1.500 δολάρια.

Η αγωγή αποδίδει στην απομάκρυνση της φωτογραφίας πρόθεση να αποκρυφθεί η προέλευση του πίνακα. Αυτή είναι ερμηνεία του ενάγοντος και όχι διαπιστωμένο γεγονός. Ο οίκος προχώρησε στη δημοπρασία χωρίς τη συγκριτική φωτογραφία και, σύμφωνα με τα δικαστικά έγγραφα και το ρεπορτάζ, το έργο πωλήθηκε για 1,92 εκατ. δολάρια μαζί με τις σχετικές χρεώσεις.

Ο πίνακας και η πορεία του στην αγορά τέχνης

Το επίσημο lot του Sotheby’s περιγράφει το Earl’s Court (Liam + Noel) ως λάδι σε board, διαστάσεων 10 × 8 ιντσών ή 25,4 × 20,3 εκατοστών, με χρονολογία 1996. Η εκτίμηση πριν από τη δημοπρασία της 14ης Μαΐου 2026 ήταν 1,5 έως 2 εκατ. δολάρια.

Το έργο είχε αποκτηθεί από την Greene Naftali το 1998 και παρέμενε έκτοτε στην ίδια ιδιωτική συλλογή. Είχε επίσης εκτεθεί στο Museum of Modern Art το 1997, στην αναδρομική Live Forever που ταξίδεψε μεταξύ άλλων στο New Museum, το Walker Art Center και τη Whitechapel Gallery, καθώς και στην έκθεση Circa 1995 της David Zwirner το 2025.

Τι ακριβώς ισχυρίζεται ο Justin Thomas

Ο Thomas δεν περιορίζει την καταγγελία του στο ότι ο πίνακας δείχνει τα ίδια πρόσωπα ή την ίδια στιγμή. Υποστηρίζει ότι αντιγράφηκαν συγκεκριμένες δημιουργικές επιλογές: η διάταξη των δύο αδελφών, οι γωνίες των προσώπων, η κλίση των κεφαλιών, οι εκφράσεις, τα μαλλιά, τα χέρια, ο φωτισμός και ακόμη η θέση του δαχτυλιδιού του Liam κοντά στον γιακά του Noel.

Κατά την πλευρά του, οι ουσιώδεις αλλαγές είναι το πιο σφιχτό crop, το πέρασμα από φωτογραφία σε ζωγραφική, η χρωματική παλέτα και η πινελιά. Η αγωγή χαρακτηρίζει το αποτέλεσμα μη εξουσιοδοτημένο παράγωγο έργο και στρέφεται ξεχωριστά κατά της διαδικτυακής και εμπορικής αναπαραγωγής του από τη γκαλερί και τον οίκο δημοπρασιών.

Γιατί η ομοιότητα δεν λύνει μόνη της την υπόθεση

Το αμερικανικό copyright δεν προστατεύει την ιδέα μιας φωτογραφίας, τα πρόσωπα των Gallagher ή το ίδιο το φιλί ως γεγονός. Μπορεί όμως να προστατεύει την ιδιαίτερη έκφραση της στιγμής: κάδρο, γωνία, χρονισμό, φωτισμό και άλλες δημιουργικές αποφάσεις του φωτογράφου. Το δικαστήριο θα πρέπει να απομονώσει τα προστατεύσιμα στοιχεία και να κρίνει αν η ομοιότητα είναι νομικά ουσιώδης.

Ενδέχεται επίσης να τεθεί ζήτημα fair use. Η αλλαγή μέσου από φωτογραφία σε ελαιογραφία ή η προσθήκη διαφορετικού ύφους δεν αρκούν αυτομάτως. Μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ στην υπόθεση Andy Warhol Foundation v. Goldsmith, κάθε επίμαχη χρήση εξετάζεται με βάση τον σκοπό, τον χαρακτήρα και το εμπορικό της πλαίσιο. Η δημιουργία του πίνακα, η μουσειακή έκθεση, η εικόνα του σε site γκαλερί και η αναπαραγωγή του για μια δημοπρασία μπορούν να αξιολογηθούν ξεχωριστά.

Το προηγούμενο με τα φωτογραφικά δικαιώματα των Oasis

Η νέα διαμάχη αφορά διαφορετική εποχή και διαφορετικούς διαδίκους, όμως συναντά ένα ήδη ευαίσθητο φωτογραφικό κεφάλαιο γύρω από το συγκρότημα. Το 2025, μεγάλα πρακτορεία προχώρησαν σε φωτογραφικό μποϊκοτάζ στην περιοδεία των Oasis αντιδρώντας σε όρους που περιόριζαν τη διάρκεια χρήσης των εικόνων τους. Εκείνη η σύγκρουση αφορούσε συμβάσεις πρόσβασης και μελλοντική χρήση νέων φωτογραφιών· η σημερινή αγωγή αφορά τον ισχυρισμό ότι ένα προϋπάρχον έργο χρησιμοποιήθηκε χωρίς άδεια.

Τι ζητά η αγωγή και τι ακολουθεί

Η υπόθεση φέρει αριθμό 1:26-cv-07120 και έχει ανατεθεί στον δικαστή John G. Koeltl. Ο Thomas ζητά αποζημίωση, λογοδοσία για κέρδη που αποδίδει στις επίμαχες χρήσεις, δικαστική απαγόρευση και άλλα ένδικα μέσα που θα κριθούν κατάλληλα. Το ακριβές εύρος οποιασδήποτε αποζημίωσης ή απαγόρευσης δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο πριν απαντήσουν οι εναγόμενοι και εξεταστούν οι ουσιαστικοί ισχυρισμοί.

Η ηλικία του πίνακα δημιουργεί επίσης πιθανές συζητήσεις για χρονικούς περιορισμούς, ενώ ο Thomas υποστηρίζει ότι ανακάλυψε το έργο μόλις το 2026. Το πότε γεννήθηκε ή μπορούσε εύλογα να ανακαλυφθεί κάθε αξίωση θα είναι ζήτημα που μπορεί να αποκτήσει σημασία αργότερα στη διαδικασία.

Τι πιστεύουμε

Η σύγκριση των εικόνων εξηγεί γιατί η αγωγή έχει ισχυρό οπτικό hook, όχι όμως και γιατί η έκβασή της είναι προδιαγεγραμμένη. Η υπόθεση θα δοκιμάσει τα όρια ανάμεσα στην καλλιτεχνική αναφορά, το παράγωγο έργο και την εμπορική χρήση μιας φωτογραφίας. Το ουσιώδες για τους φωτογράφους είναι ότι η αναγνώριση της πηγής, η άδεια και η αμοιβή παραμένουν ξεχωριστά ζητήματα — και κανένα δεν πρέπει να θεωρείται αυτονόητο επειδή το τελικό έργο χρησιμοποιεί διαφορετικό μέσο.

Συχνές ερωτήσεις

Έχει κριθεί ότι η Elizabeth Peyton παραβίασε copyright;

Όχι. Έχει κατατεθεί αγωγή με σχετικούς ισχυρισμούς, αλλά δεν υπάρχει δικαστική απόφαση επί της ουσίας.

Πότε τραβήχτηκε η φωτογραφία των Oasis;

Ο Justin Thomas την τράβηξε σε afterparty στο Earl’s Court του Λονδίνου το 1995.

Πόσο πωλήθηκε ο πίνακας;

Σύμφωνα με την αγωγή και τις σχετικές αναφορές, ο πίνακας πωλήθηκε από τον Sotheby’s τον Μάιο του 2026 για 1,92 εκατ. δολάρια μαζί με τις χρεώσεις.

Γιατί δεν αρκεί η εμφανής ομοιότητα;

Επειδή το copyright προστατεύει συγκεκριμένη δημιουργική έκφραση και όχι το ίδιο το γεγονός ή τα πρόσωπα. Το δικαστήριο πρέπει να εξετάσει ποια προστατεύσιμα στοιχεία χρησιμοποιήθηκαν και αν υπάρχει εφαρμοστέα υπεράσπιση, όπως το fair use.

Ποιοι αναφέρονται ως εναγόμενοι;

Η αγωγή στρέφεται κατά της Elizabeth Peyton, της Sotheby’s Holdings, της David Zwirner Gallery και μη κατονομαζόμενων προσώπων.