Sponsored
Σινεμά

Πολυτεχνείο 1974: Σπάνιο φιλμ από την πρώτη επέτειο βρέθηκε σε ξεχασμένες μπομπίνες

Η Σχολή Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ έδωσε στη δημοσιότητα 9 λεπτά από το υλικό του Γιάννη Σημηριώτη.

Ο προαύλιος χώρος του Πολυτεχνείου κατά τις εκδηλώσεις μνήμης του 1974, με στεφάνια και κόσμο
Καρέ από το αρχείο του Γιάννη Σημηριώτη / Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ΕΜΠ.

Σύνοψη

  • Οι μπομπίνες του Γιάννη Σημηριώτη βρέθηκαν στο κτίριο Τοσίτσα.
  • Το αρχειακό φιλμ παρουσιάζει την πρώτη επέτειο του Πολυτεχνείου το 1974.
  • Το υλικό συντηρήθηκε και ψηφιοποιήθηκε με τη βοήθεια του Αρχείου της ΕΡΤ.
  • Η Σχολή Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ δημοσιοποίησε εννέα λεπτά εικόνων.
Περιεχόμενα
  1. Οι μπομπίνες που βρέθηκαν στην Τοσίτσα
  2. Εννέα λεπτά από την πρώτη επέτειο
  3. Πώς διασώθηκε το κινηματογραφικό υλικό
  4. Από την καταγραφή της εξέγερσης στη διατήρηση της μνήμης
  5. Τι πιστεύουμε

Ένα ξεχασμένο κινηματογραφικό φιλμ του 1974 μάς μεταφέρει στην πρώτη επέτειο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου, μέσα από εικόνες που διασώθηκαν από τις μπομπίνες του Γιάννη Σημηριώτη.

Λίγες ημέρες πριν από τη 17η Νοεμβρίου 2026, η Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου δημοσιοποίησε εννέα λεπτά από το ιστορικό υλικό. Στο φιλμ βλέπουμε τον χώρο του Πολυτεχνείου γεμάτο στεφάνια, ανθρώπους να τραγουδούν, συγγενείς θυμάτων να μιλούν και πλήθη να συμμετέχουν στις εκδηλώσεις μνήμης.

Οι μπομπίνες που βρέθηκαν στην Τοσίτσα

Το κινηματογραφικό υλικό βρέθηκε στο υπόγειο του κτιρίου Τοσίτσα. Τις λήψεις είχε κάνει ο Γιάννης Σημηριώτης, τότε εργαζόμενος στο φωτογραφικό εργαστήριο της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ΕΜΠ. Σε μία από τις μπομπίνες υπήρχαν τα στοιχεία του ίδιου και των συνεργατών του, μαζί με σκηνές από την πρώτη επέτειο, το 1974.

Πρόκειται για διαφορετικό ντοκουμέντο από τα έγχρωμα πλάνα της εξέγερσης του Νοεμβρίου 1973. Η κάμερα εδώ καταγράφει όσα συνέβησαν έναν χρόνο μετά, όταν οι άνθρωποι επέστρεψαν στον χώρο της εξέγερσης για να τιμήσουν τους νεκρούς και την αντίσταση στη δικτατορία.

Εννέα λεπτά από την πρώτη επέτειο

Στα αποσπάσματα περιλαμβάνονται εικόνες από τον προαύλιο χώρο, την έκθεση στο κτίριο Αβέρωφ, συνεντεύξεις με συγγενείς θυμάτων και την επίσκεψη του Σπύρου Μουστακλή. Υπάρχουν ακόμη στιγμές κοινής μουσικής και τραγουδιού στα προπύλαια, αλλά και εικόνες από τις πορείες που πραγματοποιήθηκαν στην επέτειο.

Έγχρωμο καρέ ανθρώπων που συμμετέχουν στις εκδηλώσεις μνήμης του 1974
Καρέ από το κινηματογραφικό αρχείο της πρώτης επετείου. Λήψεις: Γιάννης Σημηριώτης / Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ΕΜΠ.

Η ζωντάνια των προσώπων δίνει στο φιλμ ξεχωριστό βάρος. Δεν βλέπουμε μόνο το επίσημο τελετουργικό μιας επετείου, αλλά ανθρώπους να συναντιούνται, να τραγουδούν και να μετατρέπουν τον χώρο του Πολυτεχνείου σε τόπο συλλογικής μνήμης.

Ασπρόμαυρο καρέ με συγκεντρωμένους ανθρώπους να τραγουδούν γύρω από μικρόφωνο
Στιγμή από το ομαδικό τραγούδι στα προπύλαια. Λήψεις: Γιάννης Σημηριώτης / Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ΕΜΠ.

Πώς διασώθηκε το κινηματογραφικό υλικό

Οι κινηματογραφικές μπομπίνες συντηρήθηκαν και ψηφιοποιήθηκαν με τη βοήθεια εργαζομένων στο Αρχείο της ΕΡΤ. Η επεξεργασία έγινε στο Εργαστήριο Τεκμηρίωσης της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ΕΜΠ από τους Μπάμπη Λουϊζίδη και Δημήτρη Παπαϊωάννου, ενώ η Ελευθερία Βαρουχάκη και η Αφροδίτη Οικονόμου ανέλαβαν την αναγνώριση σκηνών και προσώπων.

Η αρχική παραγωγή είχε την ευθύνη του Γιάννη Σημηριώτη, ο οποίος υπογράφει και τη φωτογραφία. Το μοντάζ έκανε ο Νίκος Κανάκης, την αφήγηση ο Δημήτρης Κόντος, τις μακέτες η Μαίη Νάσση και την εργαστηριακή εργασία ο Δημήτρης Ντάλας. Τα ονόματα αυτά διασώζονται χάρη στα στοιχεία που συνόδευαν το φιλμ.

Από την καταγραφή της εξέγερσης στη διατήρηση της μνήμης

Τα φιλμ του Πολυτεχνείου μάς θυμίζουν δύο διαφορετικές αποστολές της κάμερας: να καταγράφει την ιστορία την ώρα που συμβαίνει και να διατηρεί ζωντανό τον τρόπο με τον οποίο τη θυμούνται οι άνθρωποι. Στην πρώτη περίπτωση ανήκει το κινηματογραφικό ντοκουμέντο της εισβολής του τανκ το 1973. Στη δεύτερη, το φιλμ του Σημηριώτη από τις εκδηλώσεις μνήμης έναν χρόνο αργότερα.

Τι πιστεύουμε

Αυτές οι εικόνες αξίζουν να τις δει κανείς ολόκληρες. Έχουν κάτι που δεν χωρά σε μία στατική φωτογραφία: τα βλέμματα, την κίνηση μέσα στο πλήθος, τη φωνή και το τραγούδι. Η κάμερα δεν κάνει αναδρομή από απόσταση. Βρίσκεται ανάμεσα σε ανθρώπους που ακόμη ζουν πολύ κοντά στα γεγονότα.

Για όσους φωτογραφίζουμε ή κινηματογραφούμε, η ιστορία των μπομπινών είναι και μια υπενθύμιση για την ευθύνη της διατήρησης. Μια λήψη έχει αξία όχι μόνο όταν γίνεται, αλλά και όταν τεκμηριώνεται, συντηρείται και μπορεί να ξαναβρεθεί ύστερα από δεκαετίες.

Κάθε 17 Νοεμβρίου τιμούμε τους ανθρώπους που αντιστάθηκαν στη δικτατορία και όσους έχασαν τη ζωή τους από τη βίαιη καταστολή της. Το φιλμ του 1974 δείχνει πόσο νωρίς αυτή η μνήμη έγινε συλλογική υπόθεση — και γιατί δεν πρέπει να σβήσει.

✎Σχόλια

Άφησε ένα σχόλιο