Σύνοψη
- Το f-stop και το T-stop δεν είναι το ίδιο.
- Το πρώτο περιγράφει τη γεωμετρία του διαφράγματος, ενώ το δεύτερο την πραγματική μετάδοση φωτός.
Στους κινηματογραφικούς φακούς, το T1.5 δεν είναι απλώς διαφορετικός τρόπος να γράψουμε το f/1.4: η ένδειξη αφορά την πραγματική μετάδοση φωτός μέσα από τον φακό.
Η διαφορά αποκτά πρακτική σημασία όταν αλλάζουμε φακούς, γυρίζουμε την ίδια σκηνή από διαφορετικές γωνίες ή πρέπει να επαναλάβουμε την έκθεση σε διαφορετικές λήψεις και ημέρες.
Τι μετρά το f-stop και τι μετρά το T-stop
Το f-stop, ή f-number, είναι γεωμετρικός λόγος: συνδέει την εστιακή απόσταση του φακού με τη διάμετρο της κόρης εισόδου. Δεν μετρά από μόνο του πόσο από το φως που εισέρχεται στον φακό θα φτάσει τελικά στον αισθητήρα.
Το T-stop λαμβάνει υπόψη τις πραγματικές απώλειες φωτός μέσα στο οπτικό σύστημα. Η Sony το ορίζει ως μέτρηση της πραγματικής ποσότητας φωτός που περνά από τον φακό και φτάνει στον αισθητήρα. Αν ένας φακός είναι f/2.0 και έχει μετάδοση 75%, το παράδειγμα της Sony δίνει T2.3. Γι’ αυτό δύο φακοί με το ίδιο f-stop μπορούν να έχουν διαφορετικό T-stop.
Γιατί το T-stop έχει σημασία στο γύρισμα
Στον κινηματογράφο η συνέπεια της έκθεσης είναι συχνά πιο σημαντική από το να γνωρίζουμε μόνο τη γεωμετρική τιμή του διαφράγματος. Όταν ένας φακός αντικαθίσταται από άλλον, το T-stop δίνει στον κινηματογραφιστή μια πιο άμεση ένδειξη για το πόσο φως θα φτάσει πραγματικά στον αισθητήρα με τις υπόλοιπες ρυθμίσεις ίδιες.
Αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο σε παραγωγές με πολλαπλές γωνίες, διαφορετικές ημέρες γυρίσματος και σετ φακών που πρέπει να δίνουν προβλέψιμη έκθεση. Η ίδια η Sony σημειώνει ότι αυτή η πραγματική τιμή σύγκρισης είναι ο λόγος που το T-stop έχει μεγαλύτερη αξία για τους filmmakers απ’ ό,τι στις περισσότερες φωτογραφικές εφαρμογές.
Ένα πραγματικό παράδειγμα: T3.1 ενώ το διάφραγμα είναι f/2.8
Ο Sony FE C 16-35mm T3.1 G είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα της διαφοράς. Η Sony αναφέρει μέγιστη φωτεινότητα T3.1 και, παράλληλα, γεωμετρικό διάφραγμα f/2.8. Το f/2.8 περιγράφει τη γεωμετρία του ανοίγματος, ενώ το T3.1 αποτυπώνει τη μετάδοση αφού συνυπολογιστούν οι απώλειες μέσα στον φακό.
Άρα το T3.1 δεν σημαίνει ότι ο φακός “κλείνει” μηχανικά στο f/3.1. Είναι διαφορετικό μέγεθος μέτρησης, σχεδιασμένο ώστε να περιγράφει με μεγαλύτερη ακρίβεια την έκθεση που θα προκύψει στην κάμερα.
T-stop και βάθος πεδίου δεν είναι το ίδιο πράγμα
Το T-stop είναι εργαλείο έκθεσης, όχι μέτρηση του βάθους πεδίου. Για το πόσο ρηχό ή βαθύ θα είναι το πεδίο εστίασης παραμένουν κρίσιμα η γεωμετρική τιμή του διαφράγματος, η εστιακή απόσταση, η απόσταση εστίασης και το φορμά λήψης.
Επομένως ένα χαμηλό T-stop δεν αρκεί από μόνο του για να περιγράψει το bokeh, την οξύτητα, το focus breathing ή τον συνολικό χαρακτήρα ενός cine φακού.
Τι πιστεύουμε
Το T-stop είναι από εκείνες τις ενδείξεις που φαίνονται μικρή λεπτομέρεια μέχρι να χρειαστεί να διατηρήσεις ακριβώς την ίδια έκθεση αλλάζοντας φακούς στο γύρισμα. Για φωτογραφική χρήση το f-stop παραμένει συνήθως αρκετό, αλλά σε ένα οργανωμένο cinema workflow η πραγματική μετάδοση φωτός κάνει τη διαφορά πιο προβλέψιμη.
Συχνές ερωτήσεις
Το T1.5 είναι το ίδιο με f/1.5;
Όχι. Το f/1.5 είναι γεωμετρική τιμή, ενώ το T1.5 εκφράζει πραγματική μετάδοση φωτός. Σε πραγματικούς φακούς το αριθμητικό T-stop είναι συνήθως ελαφρώς μεγαλύτερο από το αντίστοιχο f-stop, επειδή υπάρχει κάποια απώλεια φωτός μέσα στο οπτικό σύστημα.
Μπορώ να μετατρέψω ακριβώς ένα f-stop σε T-stop;
Μόνο αν γνωρίζουμε τη μετάδοση του συγκεκριμένου φακού. Η σχέση που δίνει η Sony είναι T = f-number / √μετάδοση, επομένως η ακριβής τιμή απαιτεί πραγματικό ή αξιόπιστα μετρημένο ποσοστό μετάδοσης.
Γιατί οι φωτογραφικοί φακοί γράφουν κυρίως f-stop;
Στη φωτογραφία οι μικρές διαφορές μετάδοσης συνήθως αντισταθμίζονται από τη φωτομέτρηση της κάμερας. Η Sony σημειώνει ότι το T-stop χρησιμοποιείται λιγότερο στις περισσότερες φωτογραφικές εφαρμογές, ενώ είναι πιο χρήσιμο σε κινηματογραφικές παραγωγές όπου χρειάζεται επαναληψιμότητα.
Το T-stop καθορίζει το bokeh;
Όχι άμεσα. Το T-stop αφορά το φως που φτάνει στον αισθητήρα, ενώ το bokeh και το βάθος πεδίου εξαρτώνται από τη γεωμετρία του διαφράγματος και τη συνολική οπτική σχεδίαση του φακού.
