Σύνοψη
- Το Press Photography Archive περιλαμβάνει 90.052 αρνητικά από περίπου τη δεκαετία του 1910 έως του 1970.
- Η έκθεση αναδεικνύει απορριφθέντα καρέ, επεμβάσεις στα αρνητικά και την κουλτούρα συνεργασίας των φωτορεπόρτερ.
Ένα αρχείο 90.052 αρνητικών ανοίγει ένα παράθυρο όχι μόνο στις φωτογραφίες που δημοσιεύτηκαν, αλλά κυρίως σε όσα έμεναν έξω από τις σελίδες των εφημερίδων και στη διαδικασία με την οποία δούλευαν οι φωτορεπόρτερ της Κωνσταντινούπολης.
Η έκθεση The Republic Behind the Scenes ανοίγει σήμερα, 29 Σεπτεμβρίου 2026, στο Pera Museum και θα διαρκέσει έως τις 28 Μαρτίου 2027. Διοργανώνεται από το İstanbul Research Institute με αφορμή τα 20 χρόνια λειτουργίας του και επιμελείται από τους İdil Çetin και Ahmet Ersoy.
Ένα αρχείο 90.052 αρνητικών
Το Press Photography Archive της Suna and İnan Kıraç Foundation Photograph Collection περιλαμβάνει 90.052 αρνητικά που εκτείνονται περίπου από τη δεκαετία του 1910 έως τη δεκαετία του 1970, με το μεγαλύτερο μέρος τους να έχει τραβηχτεί στην Κωνσταντινούπολη. Η έκθεση εστιάζει κυρίως στην περίοδο από τη δεκαετία του 1920 έως τις αρχές της δεκαετίας του 1950 και σε υλικό που συνδέεται με την καθημερινή παραγωγή ειδήσεων.
Ανάμεσα στους φωτογράφους που συνδέονται με το αρχείο βρίσκονται οι Selahattin Giz και Namık Görgüç, αλλά και άλλοι σημαντικοί φωτορεπόρτερ της εποχής. Το αρχείο αποκτήθηκε από το ίδρυμα το 2011, ενώ η συντήρηση, η τοποθέτηση σε θήκες και κουτιά και η ψηφιοποίησή του ολοκληρώθηκαν το 2013. Η καταλογογράφηση συνεχίζεται καθώς προκύπτουν νέες πληροφορίες για πρόσωπα, τόπους και γεγονότα.
Τα «λάθος» καρέ είναι μέρος της ιστορίας
Η βασική ιδέα της έκθεσης δεν είναι να παρουσιάσει μόνο τις εικόνες που θεωρήθηκαν επιτυχημένες. Δίπλα στις φωτογραφίες που τελικά δημοσιεύτηκαν εμφανίζονται γειτονικά καρέ από την ίδια ακολουθία: στιγμές λίγο πριν και λίγο μετά, λήψεις με προβλήματα εστίασης ή έκθεσης, επικαλύψεις, φθορές και ίχνη του χρόνου.
Ακόμη πιο αποκαλυπτικές είναι οι επεμβάσεις πάνω στα ίδια τα αρνητικά. Crop, ξύσιμο και masking δείχνουν ότι η τελική εικόνα μιας εφημερίδας δεν ήταν απλώς το αποτέλεσμα του πατήματος του κλείστρου, αλλά περνούσε από μια ολόκληρη εκδοτική διαδικασία πριν φτάσει στη σελίδα.
Τα αρνητικά άλλαζαν χέρια
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία του αρχείου είναι ότι οι φωτογράφοι αντάλλασσαν αρνητικά και οι ίδιες εικόνες μπορούσαν να εμφανιστούν σε διαφορετικές εκδόσεις. Σύμφωνα με το Pera Museum, αυτή η πρακτική αποκαλύπτει μια επαγγελματική κουλτούρα ανταλλαγής, συνεργασίας και αλληλεγγύης ανάμεσα στους ανθρώπους του πρώιμου φωτορεπορτάζ.
Για τον σημερινό φωτογράφο αυτό έχει ιδιαίτερη αξία: το αρχείο δεν δείχνει μόνο τι φωτογράφιζαν, αλλά και πώς κυκλοφορούσε μια εικόνα, πώς επιλεγόταν και πώς μετατρεπόταν σε δημοσιογραφικό υλικό.
Μια οπτική μνήμη πέρα από τις επίσημες εικόνες
Το υλικό στρέφει επίσης το βλέμμα σε ανθρώπους που συχνά έμεναν εκτός της επίσημης εικόνας της εποχής: φτωχούς, κρατούμενους και ανθρώπους του δρόμου. Οι επιμελητές δεν παρουσιάζουν την έκθεση ούτε ως νοσταλγική αναδρομή ούτε ως μία νέα, μοναδική «αντι-ιστορία», αλλά ως έναν τρόπο να γίνουν ορατές οι αντιφάσεις, οι εντάσεις και η πολλαπλότητα της καθημερινής ζωής.
Παράλληλα με την έκθεση κυκλοφορεί και κατάλογος που προσεγγίζει το αρχείο μέσα από την ιστορία της φωτογραφίας, την κουλτούρα του Τύπου, την αρχειακή πρακτική και την οπτική μνήμη.
Τι πιστεύουμε
Για τους φωτογράφους, η πιο δυνατή πλευρά αυτής της έκθεσης είναι ότι αποκαθιστά τη διαδικασία πίσω από το τελικό καρέ. Σε μια εποχή όπου βλέπουμε συνήθως μόνο την επιλεγμένη εικόνα, τα απορριφθέντα καρέ και τα ίχνη επεξεργασίας δείχνουν πόσο σημαντικές είναι η επιλογή, η ακολουθία και η εκδοτική απόφαση στη φωτογραφία ντοκουμέντου και στο φωτορεπορτάζ.
Συχνές ερωτήσεις
Πόσα αρνητικά περιλαμβάνει το αρχείο;
Το Press Photography Archive περιλαμβάνει 90.052 αρνητικά, τα περισσότερα από την Κωνσταντινούπολη.
Ποια περίοδο καλύπτει;
Το συνολικό αρχείο εκτείνεται περίπου από τη δεκαετία του 1910 έως τη δεκαετία του 1970, ενώ η έκθεση εστιάζει κυρίως στις δεκαετίες του 1920 έως τις αρχές του 1950.
Τι διαφορετικό παρουσιάζει η έκθεση;
Δεν περιορίζεται στις δημοσιευμένες ή τεχνικά «σωστές» φωτογραφίες. Δείχνει απορριφθέντα και φθαρμένα καρέ, γειτονικές λήψεις από τις ίδιες ακολουθίες και επεμβάσεις πάνω στα αρνητικά.
Πότε και πού παρουσιάζεται;
Η The Republic Behind the Scenes παρουσιάζεται στο Pera Museum από τις 29 Σεπτεμβρίου 2026 έως τις 28 Μαρτίου 2027.
