Σύνοψη
- Το Hubble κατέγραψε το σφαιρωτό σμήνος NGC 6723
- Το σμήνος είναι γνωστό και ως Chandelier Cluster
- Βρίσκεται στον αστερισμό του Τοξότη, περίπου 27.000 έτη φωτός μακριά
- Τα σφαιρωτά σμήνη περιέχουν μερικά από τα παλαιότερα άστρα του Γαλαξία
- Οι παρατηρήσεις δείχνουν δύο περιόδους σχηματισμού άστρων στο NGC 6723
Το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble κατέγραψε το σφαιρωτό σμήνος NGC 6723, γνωστό και ως Chandelier Cluster, αποκαλύπτοντας ένα εντυπωσιακό σύνολο αρχαίων άστρων στον Γαλαξία μας.
Η NASA και η ESA παρουσίασαν νέα εικόνα του NGC 6723, ενός σφαιρωτού σμήνους στον αστερισμό του Τοξότη, το οποίο βρίσκεται περίπου 27.000 έτη φωτός από τη Γη και θυμίζει λαμπερό πολυέλαιο λόγω των χιλιάδων άστρων που το αποτελούν.
Η εικόνα έχει σημασία επειδή τα σφαιρωτά σμήνη θεωρούνται από τις αρχαιότερες δομές του Γαλαξία μας, με ηλικίες που συχνά ξεπερνούν τα 10 δισεκατομμύρια χρόνια, προσφέροντας πολύτιμα στοιχεία για το πώς σχηματίστηκαν τα πρώτα αστρικά συστήματα.
Ένα αρχαίο σμήνος στον Τοξότη
Το NGC 6723 είναι ένα σφαιρωτό σμήνος, δηλαδή μια πυκνή συγκέντρωση δεκάδων χιλιάδων έως και εκατομμυρίων άστρων που συγκρατούνται μεταξύ τους από τη βαρύτητα.
Στον Γαλαξία μας έχουν εντοπιστεί περισσότερα από 150 τέτοια σμήνη, ενώ ενδέχεται να υπάρχουν και άλλα που παραμένουν κρυμμένα πίσω από σκόνη ή σε ιδιαίτερα πυκνές περιοχές άστρων.
Το NGC 6723 έχει το προσωνύμιο Chandelier Cluster, καθώς η εικόνα του θυμίζει πολυέλαιο με αμέτρητα φωτεινά σημεία. Στην πραγματικότητα, κάθε «φως» της εικόνας είναι ένα ξεχωριστό άστρο.
Γιατί ενδιαφέρει τους αστρονόμους
Τα σφαιρωτά σμήνη όπως το NGC 6723 περιέχουν μερικά από τα παλαιότερα άστρα του Γαλαξία μας. Οι επιστήμονες θεωρούν ότι τέτοιες δομές σχηματίστηκαν πολύ νωρίς στην ιστορία του Γαλαξία, πιθανώς δισεκατομμύρια χρόνια πριν από τη δημιουργία του λεπτού δίσκου άστρων όπου βρίσκεται και ο Ήλιος.
Για μεγάλο διάστημα οι αστρονόμοι πίστευαν ότι όλα τα άστρα ενός σφαιρωτού σμήνους γεννήθηκαν σχεδόν ταυτόχρονα και είχαν παρόμοια χημική σύσταση. Οι παρατηρήσεις του Hubble όμως έδειξαν ότι η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη.
Τι έδειξαν οι παρατηρήσεις του Hubble
Το Hubble είχε παρατηρήσει αρχικά το NGC 6723 στο πλαίσιο μεγάλης έρευνας για τα σφαιρωτά σμήνη του Γαλαξία μας, με μελέτες σε ορατό και κοντινό υπέρυθρο φως.
Τα δεδομένα αυτά βοήθησαν τους ερευνητές να εξετάσουν τις ηλικίες των σμηνών, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο τα πιο μεγάλης μάζας άστρα τείνουν να κινούνται προς το κέντρο, ενώ τα μικρότερης μάζας άστρα μετακινούνται προς τις εξωτερικές περιοχές.
Σε μεταγενέστερο πρόγραμμα παρατήρησης, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν την ευαισθησία του Hubble στο υπεριώδες φως για να εντοπίσουν μικρές διαφορές στη χημική σύνθεση των άστρων και να μελετήσουν το εύρος ηλικιών μέσα στο ίδιο σμήνος.
Δύο περίοδοι σχηματισμού άστρων
Για το NGC 6723, οι ερευνητές βρήκαν ενδείξεις για δύο σχετικά κοντινές περιόδους σχηματισμού άστρων. Η δεύτερη φαίνεται να συνέβη μέσα σε διάστημα 634 εκατομμυρίων ετών από την πρώτη.
Αν και για την ανθρώπινη κλίμακα αυτό είναι τεράστιο χρονικό διάστημα, για ένα σφαιρωτό σμήνος ηλικίας άνω των 10 δισεκατομμυρίων ετών θεωρείται μικρό. Το εύρημα ενισχύει την εικόνα ότι τέτοια σμήνη δεν είναι απλές, ομοιόμορφες αστρικές ομάδες, αλλά συστήματα με πιο περίπλοκη εξελικτική ιστορία.
Τι πιστεύουμε
Η νέα εικόνα του Hubble δεν είναι μόνο εντυπωσιακή οπτικά, αλλά και επιστημονικά ουσιαστική. Το NGC 6723 δείχνει γιατί το Hubble παραμένει πολύτιμο εργαλείο για την αστρονομία, καθώς μπορεί ακόμη να αποκαλύπτει λεπτομέρειες για τη γέννηση και την εξέλιξη των αρχαιότερων δομών του Γαλαξία μας.
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι το NGC 6723;
Είναι ένα σφαιρωτό σμήνος άστρων στον αστερισμό του Τοξότη, περίπου 27.000 έτη φωτός μακριά από τη Γη.
Γιατί ονομάζεται Chandelier Cluster;
Το προσωνύμιο προέρχεται από την εμφάνισή του, καθώς τα πολλά φωτεινά άστρα του θυμίζουν έναν λαμπερό πολυέλαιο.
Πόσο παλιά είναι τέτοια σφαιρωτά σμήνη;
Πολλά σφαιρωτά σμήνη έχουν ηλικίες που ξεπερνούν τα 10 δισεκατομμύρια χρόνια και θεωρούνται από τις αρχαιότερες δομές του Γαλαξία μας.
Τι έδειξαν οι παρατηρήσεις του Hubble;
Έδειξαν ότι το NGC 6723 πιθανότατα είχε δύο περιόδους σχηματισμού άστρων, με τη δεύτερη να ακολουθεί την πρώτη μέσα σε περίπου 634 εκατομμύρια χρόνια.
