Σύνοψη
- Η NASA δημοσίευσε νέες εικόνες από την ολική έκλειψη Ηλίου της 12ης Αυγούστου 2026
- Οι επίγειες λήψεις από την Ισπανία δείχνουν την εξέλιξη της έκλειψης, την κορώνα και ηλιακές προεξοχές, ενώ στο Μέιν καταγράφηκε η διάβαση του ISS
- Η Jessica Meir φωτογράφισε τη μερική έκλειψη από τον ISS σε ύψος περίπου 422 χιλιομέτρων
- Το WB-57F πέταξε περίπου στα 15 χιλιόμετρα και κατέγραψε την κορώνα σε ορατό και υπέρυθρο φως
- Η επόμενη ολική έκλειψη στις 2 Αυγούστου 2027 θα έχει μέγιστη ολικότητα περίπου 6 λεπτά και 23 δευτερόλεπτα
- Η έκλειψη μέσα από τον φακό του Bill Ingalls στην Ισπανία
- Ο ISS πέρασε μπροστά από τον Ήλιο όταν η έκλειψη ήταν μόνο μερική
- Η Jessica Meir φωτογράφισε την έκλειψη από τον ISS
- Το WB-57F ανέβηκε πάνω από τα σύννεφα
- Μπαλόνια κατέγραψαν τι συνέβη στην ατμόσφαιρα
- Η πρόβλεψη της κορώνας απέναντι στην πραγματική εικόνα
- Το επόμενο μεγάλο ραντεβού έρχεται το 2027
- Τι πιστεύουμε
- Συχνές ερωτήσεις
Η NASA δημοσίευσε νέες εικόνες και επιστημονικές παρατηρήσεις από την ολική έκλειψη Ηλίου της 12ης Αυγούστου 2026, συνδυάζοντας λήψεις από το έδαφος, τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, ένα ερευνητικό αεροσκάφος WB-57F και επιστημονικά μπαλόνια.
Η έκλειψη πέρασε από τη βόρεια Ρωσία, τη Γροιλανδία, την Ισλανδία, τον Βόρειο Ατλαντικό, την Ισπανία και ένα μικρό τμήμα της Πορτογαλίας. Στις 21 Αυγούστου η NASA συγκέντρωσε σε μία νέα δημοσίευση ορισμένες από τις πιο χαρακτηριστικές καταγραφές του φαινομένου, από τις φωτογραφίες του Bill Ingalls στην Ισπανία μέχρι τη διέλευση του ISS μπροστά από τον Ήλιο στο Μέιν.
Η αξία των εικόνων δεν είναι μόνο οπτική. Η ολικότητα αποκαλύπτει την αμυδρή εξωτερική ατμόσφαιρα του Ήλιου, την κορώνα, ενώ διαφορετικές πλατφόρμες παρατήρησης επιτρέπουν στους επιστήμονες να εξετάσουν ηλιακές προεξοχές, τη σχέση της κορώνας με τον ηλιακό άνεμο και τις αλλαγές που προκαλεί η απότομη απώλεια ηλιακού φωτός στη γήινη ατμόσφαιρα.
Η έκλειψη μέσα από τον φακό του Bill Ingalls στην Ισπανία
Ο φωτογράφος της NASA Bill Ingalls βρέθηκε στο San Millán de los Caballeros, περίπου 40 χιλιόμετρα νότια της León, και κατέγραψε ολόκληρη την εξέλιξη της έκλειψης καθώς ο Ήλιος πλησίαζε στον δυτικό ορίζοντα. Μία από τις πιο χαρακτηριστικές σύνθετες εικόνες τοποθετεί τις διαδοχικές φάσεις πάνω από ένα χωράφι με ηλιοτρόπια, ενώ άλλες λήψεις απομονώνουν την κορώνα και μια έντονη ηλιακή προεξοχή.
Η μέγιστη διάρκεια ολικότητας οπουδήποτε στη διαδρομή έφτασε περίπου τα 2 λεπτά και 18 δευτερόλεπτα, με τη ζώνη της ολικότητας να έχει μέγιστο πλάτος περίπου 294 χιλιόμετρα.
Για την Ελλάδα η εικόνα ήταν εντελώς διαφορετική: δεν υπήρξε ολικότητα και μόνο ένα πολύ μικρό τμήμα της μερικής έκλειψης έγινε ορατό για λίγα λεπτά στα δυτικά και βορειοδυτικά της χώρας. Το PTTL είχε καλύψει αναλυτικά την ορατότητα της έκλειψης από την Ελλάδα και τη ζωντανή μετάδοση της NASA.
Ο ISS πέρασε μπροστά από τον Ήλιο όταν η έκλειψη ήταν μόνο μερική
Στο Μέιν των ΗΠΑ η έκλειψη ήταν μόνο μερική, αλλά ο φωτογράφος της NASA Joel Kowsky πέτυχε μια πολύ διαφορετική εικόνα: τη σιλουέτα του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού να περνά μπροστά από τον ηλιακό δίσκο, ανάμεσα σε λεπτά σύννεφα και ορατές ηλιακές κηλίδες.
Η NASA αναφέρει ότι ο ISS κινούνταν με περίπου πέντε μίλια ανά δευτερόλεπτο, δηλαδή σχεδόν 8 χλμ./δευτ. Μια ακολουθία 12 καρέ κάνει ιδιαίτερα εμφανές πόσο σύντομο ήταν το παράθυρο για μια τέτοια λήψη.
Η Jessica Meir φωτογράφισε την έκλειψη από τον ISS
Η ίδια έκλειψη καταγράφηκε και από την αντίθετη οπτική γωνία. Η αστροναύτης της NASA Jessica Meir φωτογράφισε τη μερική έκλειψη από τον ISS ενώ ο σταθμός πετούσε περίπου 262 μίλια, δηλαδή 422 χιλιόμετρα, πάνω από το νότιο Québec του Καναδά.
Από τη συγκεκριμένη θέση η Σελήνη κάλυψε περίπου το 18% του ηλιακού δίσκου στο μέγιστο του φαινομένου. Έτσι, η NASA διαθέτει εικόνες όπου ο ISS εμφανίζεται μπροστά από τον Ήλιο αλλά και εικόνες της έκλειψης τραβηγμένες από τον ίδιο τον ISS.
Το WB-57F ανέβηκε πάνω από τα σύννεφα
Ένα από τα σημαντικότερα επιστημονικά πειράματα πραγματοποιήθηκε με το WB-57F της NASA, το οποίο πέταξε περίπου στα 50.000 πόδια, ή 15,2 χιλιόμετρα, ανοιχτά της Ισλανδίας. Οι κάμερες του αεροσκάφους κατέγραψαν την κορώνα και ηλιακές προεξοχές σε διαφορετικά μήκη κύματος του ορατού και του υπέρυθρου φωτός.
Η αποστολή είχε σχεδιαστεί ώστε το αεροσκάφος να κινηθεί μαζί με τη σκιά της Σελήνης με περίπου 460 μίλια/ώρα, σχεδόν 740 χλμ./ώρα, αυξάνοντας τον διαθέσιμο χρόνο παρατήρησης προς τα τρία λεπτά. Το μεγάλο ύψος τοποθέτησε επίσης τις κάμερες πάνω από τα σύννεφα και πάνω από μεγάλο μέρος της ατμόσφαιρας που απορροφά συγκεκριμένα υπέρυθρα μήκη κύματος.
Η NASA σημειώνει ότι η επιστημονική ομάδα με επικεφαλής το Southwest Research Institute θα αναλύσει τώρα τα δεδομένα για τις δυναμικές δομές της κορώνας και τις ηλιακές προεξοχές. Τα τελικά επιστημονικά αποτελέσματα δεν έχουν ακόμη παρουσιαστεί.
Μπαλόνια κατέγραψαν τι συνέβη στην ατμόσφαιρα
Στην Ισλανδία και την Ισπανία συμμετείχαν επίσης φοιτητικές ομάδες του NASA-funded Nationwide Eclipse Ballooning Project. Τα επιστημονικά μπαλόνια μετέφεραν κάμερες και όργανα με στόχο να καταγράψουν τη σκιά της Σελήνης και να εξετάσουν πώς η ξαφνική μείωση φωτός και θερμότητας επηρεάζει τα χαμηλότερα στρώματα της ατμόσφαιρας.
Στην Ισλανδία τα σύννεφα δυσκόλεψαν την παρατήρηση από το έδαφος, όχι όμως και τη συλλογή ατμοσφαιρικών δεδομένων από τα μπαλόνια. Στην Ισπανία, κάμερα σε επιστημονικό μπαλόνι κατέγραψε τη σκιά της Σελήνης να περνά πάνω από την ατμόσφαιρα.
Η πρόβλεψη της κορώνας απέναντι στην πραγματική εικόνα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η σύγκριση που δημοσίευσε η NASA ανάμεσα σε μια πρόβλεψη της Predictive Science Inc. για τη μορφή της ηλιακής κορώνας και σε μια πραγματική, επεξεργασμένη σύνθετη εικόνα από το DEB Initiative κοντά στη León.
Η προσομοίωση είχε δημιουργηθεί πριν από την έκλειψη με δεδομένα από διαστημικά και επίγεια ηλιακά παρατηρητήρια. Η αντιπαραβολή της με τις πραγματικές λήψεις επιτρέπει στους ερευνητές να ελέγξουν πόσο καλά τα μοντέλα αναπαράγουν τις μεγάλες δομές της κορώνας.
Το επόμενο μεγάλο ραντεβού έρχεται το 2027
Η επόμενη ολική έκλειψη Ηλίου θα συμβεί στις 2 Αυγούστου 2027 και θα περάσει από τη νότια Ισπανία, τη Βόρεια Αφρική, τη Σαουδική Αραβία και την Υεμένη. Οι υπολογισμοί του NASA GSFC δίνουν μέγιστη ολικότητα περίπου 6 λεπτών και 23 δευτερολέπτων, σχεδόν τριπλάσια από το μέγιστο του 2026.
Για δημιουργούς εικόνας πρόκειται για ένα ιδιαίτερα σημαντικό επόμενο γεγονός και το PTTL έχει ήδη παρουσιάσει τη φωτογραφική και βιντεοληπτική σημασία της ολικής έκλειψης του 2027.
Τι πιστεύουμε
Οι νέες εικόνες έχουν ιδιαίτερη αξία επειδή παρουσιάζουν το ίδιο φαινόμενο από εντελώς διαφορετικές πλατφόρμες. Η φωτογραφική καταγραφή από το έδαφος αποτυπώνει την εμπειρία της έκλειψης και την εντυπωσιακή δυναμική περιοχή της κορώνας, ενώ το WB-57F, τα μπαλόνια και ο ISS μετατρέπουν το ίδιο γεγονός σε επιστημονικό εργαστήριο. Το επόμενο ουσιαστικό βήμα θα είναι τα αποτελέσματα από την ανάλυση των δεδομένων, τα οποία η NASA αναμένει να παρουσιαστούν τους επόμενους μήνες.
Συχνές ερωτήσεις
Γιατί φαίνεται η ηλιακή κορώνα κατά την ολική έκλειψη;
Η φωτεινή επιφάνεια του Ήλιου κανονικά υπερκαλύπτει την πολύ πιο αμυδρή κορώνα. Όταν η Σελήνη καλύψει πλήρως τον ηλιακό δίσκο, η κορώνα γίνεται ορατή γύρω από το σκοτεινό περίγραμμα της Σελήνης.
Πόσο διήρκεσε η ολικότητα στις 12 Αυγούστου 2026;
Η μέγιστη διάρκεια ολικότητας στη διαδρομή της έκλειψης ήταν περίπου 2 λεπτά και 18 δευτερόλεπτα.
Τι πρόσφερε το WB-57F σε σχέση με μια επίγεια παρατήρηση;
Το αεροσκάφος πέταξε περίπου στα 15,2 χιλιόμετρα, πάνω από τα σύννεφα και μεγάλο μέρος της ατμόσφαιρας, επιτρέποντας καθαρότερη παρατήρηση και πρόσβαση σε υπέρυθρα μήκη κύματος που απορροφώνται χαμηλότερα.
Χρειάζεται ηλιακό φίλτρο για την παρατήρηση μιας έκλειψης;
Κατά τις μερικές φάσεις απαιτείται κατάλληλη προστασία για τα μάτια και κατάλληλο ηλιακό φίλτρο για άμεση παρατήρηση ή φωτογράφηση του Ήλιου. Χωρίς προστασία επιτρέπεται άμεση θέαση μόνο στη σύντομη πλήρη ολικότητα, όταν ο φωτεινός ηλιακός δίσκος καλύπτεται εντελώς.
Πότε είναι η επόμενη ολική έκλειψη Ηλίου;
Η επόμενη ολική έκλειψη θα γίνει στις 2 Αυγούστου 2027, με τη ζώνη ολικότητας να περνά από τη νότια Ισπανία, τη Βόρεια Αφρική και τμήματα της Μέσης Ανατολής.
