Σύνοψη
- Η NASA παρουσίασε ένα circumhorizontal arc που φωτογραφήθηκε στη Δυτική Βιρτζίνια
- Η εικόνα καταγράφηκε το 2021 κοντά στο North Fork Mountain από τη Christa Harbig
- Το φαινόμενο δημιουργείται από τη διάθλαση του φωτός σε εξαγωνικούς παγοκρυστάλλους
- Ο Ήλιος πρέπει να βρίσκεται τουλάχιστον 58 μοίρες πάνω από τον ορίζοντα
- Η λήψη επιλέχθηκε ως Astronomy Picture of the Day για τις 2 Αυγούστου 2026
Ένα εντυπωσιακό ατμοσφαιρικό φαινόμενο πάνω από τη Δυτική Βιρτζίνια επέλεξε η NASA ως Astronomy Picture of the Day για τις 2 Αυγούστου 2026.
Η εικόνα παρουσιάζει ένα circumhorizontal arc, γνωστό ανεπίσημα ως «πύρινο ουράνιο τόξο», το οποίο σχηματίστηκε μέσα σε λεπτά νέφη cirrus και εμφανίζεται σχεδόν παράλληλα προς τον ορίζοντα. Η φωτογραφία τραβήχτηκε το 2021 κοντά στο North Fork Mountain της Δυτικής Βιρτζίνια, με τη NASA να αποδίδει τη λήψη στη Christa Harbig.
Το φαινόμενο έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή δεν πρόκειται για κανονικό ουράνιο τόξο, αλλά για ένα οπτικό αποτέλεσμα που απαιτεί πολύ συγκεκριμένη θέση του Ήλιου, κατάλληλα νέφη και οριζόντια ευθυγραμμισμένους παγοκρυστάλλους.
Τι είναι το «πύρινο ουράνιο τόξο»
Η ονομασία «πύρινο ουράνιο τόξο» χρησιμοποιείται λόγω της εμφάνισης του φαινομένου, καθώς οι πολύχρωμες ζώνες μοιάζουν με φλόγες που διατρέχουν το σύννεφο. Δεν σχετίζεται, ωστόσο, ούτε με φωτιά ούτε με το κλασικό ουράνιο τόξο που δημιουργείται από σταγονίδια νερού.
Η επιστημονική ονομασία του είναι circumhorizontal arc. Πρόκειται για ένα έγχρωμο οπτικό τόξο που εμφανίζεται παράλληλα προς τον ορίζοντα, όταν το ηλιακό φως διαθλάται μέσα από παγοκρυστάλλους σε νέφη μεγάλου ύψους.
Ο ρόλος των παγοκρυστάλλων
Σύμφωνα με την εξήγηση της NASA, οι παγοκρύσταλλοι του μακρινού νέφους cirrus λειτουργούν σαν μικροσκοπικά αιωρούμενα πρίσματα. Για να δημιουργηθεί το πολύχρωμο αποτέλεσμα, πρέπει να είναι επίπεδοι, εξαγωνικοί και προσανατολισμένοι σχεδόν οριζόντια.
Όταν πολλοί τέτοιοι κρύσταλλοι έχουν παρόμοια ευθυγράμμιση, διαθλούν το ηλιακό φως με αντίστοιχο τρόπο. Τα διαφορετικά μήκη κύματος εκτρέπονται σε διαφορετικές γωνίες, με αποτέλεσμα να διαχωρίζονται τα χρώματα και να σχηματίζεται η χαρακτηριστική φωτεινή ζώνη.
Οι συνθήκες που απαιτούνται
Η θέση του Ήλιου αποτελεί κρίσιμο παράγοντα. Για να γίνει ορατό ένα circumhorizontal arc, ο Ήλιος πρέπει να βρίσκεται σε ύψος τουλάχιστον 58 μοιρών πάνω από τον ορίζοντα.
Παράλληλα, χρειάζονται νέφη cirrus σε κατάλληλη θέση. Στη συγκεκριμένη περίπτωση επρόκειτο για cirrus fibratus, δηλαδή λεπτά και ινώδη νέφη που αποτελούνται από παγοκρυστάλλους. Η ταυτόχρονη παρουσία όλων αυτών των συνθηκών εξηγεί γιατί το φαινόμενο δεν παρατηρείται συχνά.
Η φωτογραφία στη Δυτική Βιρτζίνια
Η φωτογραφία που παρουσίασε η NASA καταγράφηκε το 2021 κοντά στο North Fork Mountain, στη Δυτική Βιρτζίνια των Ηνωμένων Πολιτειών. Στην εικόνα, το έγχρωμο τόξο διατρέχει ένα λεπτό νέφος, ενώ ο γαλάζιος ουρανός και οι σκοτεινές κορυφές των δέντρων ενισχύουν την αντίθεση.
Η λήψη της Christa Harbig επιλέχθηκε ως Astronomy Picture of the Day για τις 2 Αυγούστου 2026. Την επεξήγηση της δημοσίευσης υπογράφει η συντακτική ομάδα του APOD, στην οποία αναφέρονται οι Robert Nemiroff, Jerry Bonnell, Cecilia Chirenti και Keighley Rockcliffe.
Τι πιστεύουμε
Η συγκεκριμένη εικόνα αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο απλά φυσικά υλικά, όπως ο πάγος και το ηλιακό φως, μπορούν να δημιουργήσουν ένα ιδιαίτερα σύνθετο οπτικό αποτέλεσμα. Παράλληλα, η επιστημονική εξήγηση πίσω από τον εντυπωσιακό όρο «πύρινο ουράνιο τόξο» βοηθά να αποφεύγονται λανθασμένες εντυπώσεις για τη φύση του φαινομένου.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι πραγματικό ουράνιο τόξο;
Όχι. Το circumhorizontal arc δημιουργείται από τη διάθλαση του φωτός σε εξαγωνικούς παγοκρυστάλλους, ενώ το συνηθισμένο ουράνιο τόξο σχηματίζεται από σταγονίδια νερού.
Γιατί ονομάζεται «πύρινο ουράνιο τόξο»;
Η ανεπίσημη ονομασία προέρχεται από τα έντονα χρώματα και τη μορφή τους, τα οποία μπορεί να θυμίζουν φλόγες μέσα στο σύννεφο.
Πόσο ψηλά πρέπει να βρίσκεται ο Ήλιος;
Ο Ήλιος πρέπει να βρίσκεται τουλάχιστον 58 μοίρες πάνω από τον ορίζοντα, ώστε το φως να εισέλθει στους κατάλληλα προσανατολισμένους παγοκρυστάλλους με την απαιτούμενη γωνία.
Πού και πότε τραβήχτηκε η φωτογραφία;
Η φωτογραφία τραβήχτηκε το 2021 κοντά στο North Fork Mountain, στη Δυτική Βιρτζίνια των Ηνωμένων Πολιτειών.
