Σύνοψη
- Οι Yuval Abraham και Rachel Szor εξηγούν πώς δημιουργήθηκε το «NAZA» και γιατί οι ανώνυμες συνεντεύξεις γυρίστηκαν νύχτα σε ταράτσες του Τελ Αβίβ.
- Η ταινία περιλαμβάνει 24 ανώνυμες μαρτυρίες και εξετάζει συστήματα επιτήρησης και επιλογής στόχων.
- Η ευρύτερη έρευνα της ομάδας βασίστηκε σε συνομιλίες με περισσότερες από 100 πηγές.
- Το ντοκιμαντέρ κέρδισε το Special Jury Prize στη Βενετία και έχει προκαλέσει έντονες πολιτικές αντιδράσεις στο Ισραήλ.
Οι Yuval Abraham και Rachel Szor μιλούν αναλυτικά για το «NAZA», το βραβευμένο ντοκιμαντέρ που βασίζεται σε μαρτυρίες 24 ανώνυμων Ισραηλινών στρατιωτών και στελεχών στρατιωτικών υπηρεσιών πληροφοριών και εξετάζει συστήματα επιτήρησης και επιλογής στόχων που χρησιμοποιήθηκαν στον πόλεμο στη Γάζα.
Στη νέα συνέντευξή τους στο Stateside with Kai and Carter, οι δύο δημιουργοί εξηγούν τόσο όσα αποκαλύπτει η ταινία όσο και τον τρόπο με τον οποίο προσέγγισαν κινηματογραφικά τις ανώνυμες μαρτυρίες. Το «NAZA» είναι παραγωγή του Guardian και της JW Films, έχει διάρκεια 80 λεπτά και κέρδισε το Special Jury Prize στο 83ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας.
Από την τεχνητή νοημοσύνη στην επιλογή στόχων
Η συζήτηση περνά από τα συστήματα μαζικής επιτήρησης και ανάλυσης δεδομένων στις διαδικασίες με τις οποίες εντοπίζονται και παρακολουθούνται πιθανοί στόχοι. Στο «NAZA» οι μαρτυρίες περιγράφουν, μεταξύ άλλων, τη χρήση του συστήματος Lavender και διαδικασιών παρακολούθησης τηλεφώνων, παρουσιάζοντας έναν μηχανισμό στον οποίο η τεχνολογία παρεμβάλλεται ανάμεσα στον χειριστή και τις συνέπειες ενός πλήγματος.
Οι ισχυρισμοί αυτοί αποτελούν κεντρικό μέρος της έρευνας του ντοκιμαντέρ. Οι Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις έχουν απορρίψει κατηγορίες που διατυπώνονται στην ταινία, έχουν αμφισβητήσει τη χρήση ανώνυμων μαρτυριών και υποστηρίζουν ότι εφαρμόζουν διαδικασίες για τον περιορισμό των απωλειών αμάχων.
Γιατί οι μαρτυρίες γυρίστηκαν τη νύχτα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους δημιουργούς εικόνας έχει ο τρόπος με τον οποίο οι Abraham και Szor επέλεξαν να κινηματογραφήσουν τις πηγές τους. Το «NAZA» γυρίστηκε τη νύχτα, σε ταράτσες του Τελ Αβίβ, με τους στρατιωτικούς και τα στελέχη πληροφοριών να παραμένουν ανώνυμα.
Η Rachel Szor έχει εξηγήσει ότι οι ταράτσες τη νύχτα λειτουργούσαν ως χώρος που ευνοούσε την περισυλλογή και βοηθούσε τους ανθρώπους να μιλήσουν πιο ελεύθερα. Η επιλογή αυτή δεν λειτουργεί μόνο ως μέσο προστασίας της ταυτότητας των πηγών: καθορίζει και την οπτική γλώσσα ολόκληρου του ντοκιμαντέρ, με το σκοτάδι, τις σιλουέτες και τη φωτισμένη πόλη να γίνονται μέρος της αφήγησης.
24 ανώνυμες μαρτυρίες και περισσότερες από 100 πηγές
Στην τελική ταινία εμφανίζονται 24 ανώνυμοι Ισραηλινοί στρατιώτες και στελέχη στρατιωτικών υπηρεσιών πληροφοριών. Η ομάδα του «NAZA» έχει διευκρινίσει ότι, στο πλαίσιο της συνολικής έρευνας, μίλησε με περισσότερες από 100 πηγές με γνώση των στρατιωτικών συστημάτων και των διαδικασιών στόχευσης.
Οι δημιουργοί υποστηρίζουν ότι η αξιολόγηση των μαρτυριών έγινε με διασταύρωση πληροφοριών και πρόσθετο ερευνητικό υλικό. Το ντοκιμαντέρ αποτελεί συνέχεια πολυετούς δημοσιογραφικής έρευνας που προηγήθηκε της κινηματογραφικής παραγωγής.
Η αντίδραση στο Ισραήλ
Μετά την προβολή της ταινίας, η πολιτική αντίδραση στο Ισραήλ υπήρξε έντονη. Οι δύο δημιουργοί έχουν βρεθεί αντιμέτωποι με δημόσιες απειλές και πολιτικές πρωτοβουλίες που αφορούν ακόμη και τη δυνατότητα αφαίρεσης της ισραηλινής υπηκοότητάς τους. Στη συνέντευξη συζητούν αυτή την πίεση, αλλά επιμένουν ότι το βασικό ζήτημα παραμένουν όσα καταγράφουν οι μαρτυρίες και οι μηχανισμοί που επιχειρεί να αποκαλύψει η ταινία.
Τι πιστεύουμε
Για έναν κινηματογραφιστή, το «NAZA» έχει ενδιαφέρον και πέρα από το εξαιρετικά βαρύ πολιτικό και δημοσιογραφικό του θέμα. Η επιλογή να μετατραπεί η ανάγκη ανωνυμίας σε βασικό στοιχείο της φωτογραφίας και της σκηνοθεσίας δείχνει πώς ένας πραγματικός περιορισμός παραγωγής μπορεί να γίνει μέρος της ίδιας της κινηματογραφικής γλώσσας.
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι το «NAZA»;
Είναι ντοκιμαντέρ 80 λεπτών των Yuval Abraham και Rachel Szor, παραγωγής Guardian και JW Films, που εξετάζει συστήματα επιτήρησης και επιλογής στόχων στον πόλεμο στη Γάζα μέσα από ανώνυμες μαρτυρίες.
Πόσοι άνθρωποι εμφανίζονται ως ανώνυμες πηγές;
Στην ταινία περιλαμβάνονται μαρτυρίες 24 Ισραηλινών στρατιωτών και στελεχών στρατιωτικών υπηρεσιών πληροφοριών, ενώ η συνολική έρευνα περιέλαβε συνομιλίες με περισσότερες από 100 πηγές.
Πώς κινηματογραφήθηκαν οι συνεντεύξεις;
Οι συνεντεύξεις γυρίστηκαν τη νύχτα σε ταράτσες του Τελ Αβίβ, με οπτικές επιλογές που προστατεύουν την ταυτότητα των πηγών και ταυτόχρονα διαμορφώνουν την αισθητική της ταινίας.
Έχει βραβευτεί το «NAZA»;
Ναι. Κέρδισε το Special Jury Prize στο 83ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας.
