Η έκλειψη από το Διάστημα αποκαλύπτει κάτι που δεν μπορούσαμε να δούμε από τη Γη

Σύνοψη

• Η ολική έκλειψη Ηλίου της 12ης Αυγούστου 2026 καταγράφηκε από τον Meteosat-12.
• Η κεντρική σκιά της Σελήνης είχε πλάτος περίπου 290 χιλιόμετρα και κινήθηκε πάνω από τον Ατλαντικό και την Ευρώπη.
• Η μέγιστη διάρκεια της ολικότητας έφτασε τα 2 λεπτά και 18 δευτερόλεπτα.
• Η επόμενη ολική έκλειψη Ηλίου θα πραγματοποιηθεί στις 2 Αυγούστου 2027.

Η ολική έκλειψη Ηλίου της 12ης Αυγούστου 2026 καταγράφηκε από δορυφόρους, προσφέροντας μια εντυπωσιακά διαφορετική εικόνα της τεράστιας σκιάς της Σελήνης καθώς κινούνταν πάνω από τον Ατλαντικό και την Ευρώπη.

Η έκλειψη ήταν ολική σε περιοχές της Γροιλανδίας, της Ισλανδίας, της Ισπανίας και ενός τμήματος της Πορτογαλίας, με τον Meteosat-12 της EUMETSAT να βρίσκεται σε ιδανική θέση για να καταγράψει την εξέλιξή της από γεωστατική τροχιά.

Η θέα από το Διάστημα δίνει μια εντελώς διαφορετική διάσταση στο φαινόμενο: αντί για τον σκοτεινιασμένο Ήλιο που βλέπει ένας παρατηρητής από το έδαφος, αποκαλύπτει την πραγματική κλίμακα της σεληνιακής σκιάς καθώς αυτή διασχίζει τεράστιες εκτάσεις της Γης.

Η έκλειψη από 35.786 χιλιόμετρα ψηλά

Ο Meteosat-12 χρησιμοποιείται από την EUMETSAT κυρίως για την παρακολούθηση του καιρού και του κλίματος, όμως στις 12 Αυγούστου είχε την ευκαιρία να καταγράψει ένα πολύ διαφορετικό φαινόμενο: τη σκιά της Σελήνης να κινείται πάνω από τη Γη κατά τη διάρκεια της ολικής έκλειψης.

Ο δορυφόρος βρίσκεται σε γεωστατική τροχιά, περίπου 35.786 χιλιόμετρα πάνω από τη Γη, και παρακολουθεί συνεχώς την Ευρώπη και τη βόρεια Αφρική. Αυτή η σταθερή οπτική τού επέτρεψε να αποτυπώσει την κίνηση της σκιάς σε κλίμακα που δεν μπορεί να αντιληφθεί ένας παρατηρητής από το έδαφος.

Μια σκοτεινή ζώνη περίπου 290 χιλιομέτρων

Καθώς η έκλειψη εξελισσόταν, η Σελήνη έριξε πάνω στη Γη μια τεράστια κινούμενη σκιά. Η σκοτεινότερη κεντρική περιοχή της, γνωστή ως umbra, είχε πλάτος περίπου 180 μίλια, δηλαδή 290 χιλιόμετρα.

Μόνο οι περιοχές που βρέθηκαν μέσα σε αυτή τη σχετικά στενή ζώνη είδαν τον Ήλιο να καλύπτεται πλήρως. Σε πολύ μεγαλύτερη έκταση γύρω από την umbra, η έκλειψη ήταν μερική.

Η διάρκεια της ολικότητας επίσης διέφερε σημαντικά ανάλογα με την τοποθεσία. Η μέγιστη διάρκεια έφτασε τα 2 λεπτά και 18 δευτερόλεπτα, ενώ στο Station Nord της Γροιλανδίας η πλήρης κάλυψη του Ήλιου κράτησε μόλις 16 δευτερόλεπτα.

Η επόμενη μεγάλη ευκαιρία έρχεται το 2027

Η επόμενη ολική έκλειψη Ηλίου θα πραγματοποιηθεί στις 2 Αυγούστου 2027. Η διαδρομή της ολικότητας θα περάσει ξανά από την Ισπανία και στη συνέχεια από περιοχές της βόρειας Αφρικής, της Σαουδικής Αραβίας και της Υεμένης.

Λόγω της θέσης του πάνω από την Ευρώπη και τη βόρεια Αφρική, ο Meteosat-12 αναμένεται να έχει και τότε ευνοϊκή οπτική για την καταγραφή τουλάχιστον μέρους του φαινομένου.

Τι πιστεύουμε

Οι εικόνες από το Διάστημα μετατρέπουν μια ολική έκλειψη από ένα τοπικό ουράνιο θέαμα σε ένα γεγονός πλανητικής κλίμακας. Οι επίγειες φωτογραφίες παραμένουν ασυναγώνιστες στην καταγραφή του στέμματος και των λεπτομερειών του Ήλιου, αλλά οι δορυφόροι προσφέρουν κάτι εντελώς διαφορετικό: τη δυνατότητα να δούμε τη σκιά της Σελήνης να ταξιδεύει πάνω στην ίδια τη Γη.

Συχνές ερωτήσεις

Πότε έγινε η ολική έκλειψη Ηλίου του 2026;

Η ολική έκλειψη πραγματοποιήθηκε στις 12 Αυγούστου 2026 και ήταν ορατή ως ολική από περιοχές της Γροιλανδίας, της Ισλανδίας, της Ισπανίας και της Πορτογαλίας.

Ποιος δορυφόρος κατέγραψε την έκλειψη;

Ο Meteosat-12 της EUMETSAT κατέγραψε τη σκιά της Σελήνης καθώς κινούνταν πάνω από τη Γη.

Πόσο μεγάλη ήταν η κεντρική σκιά της Σελήνης;

Η σκοτεινότερη περιοχή της σκιάς, η umbra, είχε πλάτος περίπου 290 χιλιόμετρα.

Πόσο διήρκεσε η ολικότητα;

Η μέγιστη διάρκεια της ολικότητας έφτασε τα 2 λεπτά και 18 δευτερόλεπτα, αν και σε ορισμένες περιοχές ήταν σημαντικά μικρότερη.

Πότε είναι η επόμενη ολική έκλειψη Ηλίου;

Η επόμενη ολική έκλειψη Ηλίου θα γίνει στις 2 Αυγούστου 2027, με τη διαδρομή της να περνά από την Ισπανία, τη βόρεια Αφρική, τη Σαουδική Αραβία και την Υεμένη.