Σύνοψη
- Ο Tom Liggett έστειλε έγχρωμο αρνητικό 5x4 στη στρατόσφαιρα
- Το πείραμα έγινε χωρίς κάμερα ή φακό
- Το φιλμ εκτέθηκε σε UVC, μιόνια και σωματίδια υψηλής ενέργειας
- Το φορτίο έφτασε πάνω από τα 121.000 πόδια
- Το αποτέλεσμα ήταν μια αφηρημένη εικόνα με κοσμική προέλευση
- Η σακούλα τρυπήθηκε στην κάθοδο και δημιούργησε κίτρινη αλλοίωση στο καρέ
Ένας φοιτητής φωτογραφίας κατάφερε να αποτυπώσει κοσμική ακτινοβολία πάνω σε αναλογικό φιλμ, στέλνοντας ένα αρνητικό στη στρατόσφαιρα χωρίς κάμερα και χωρίς φακό.
Ο Tom Liggett, τριτοετής φοιτητής φωτογραφίας στο Arts University Bournemouth του Ηνωμένου Βασιλείου, έστειλε στις 19 Απριλίου ένα έγχρωμο αρνητικό 5×4 δεμένο σε μετεωρολογικό μπαλόνι, σε ύψος άνω των 121.000 ποδιών. Το αποτέλεσμα ήταν μια αφηρημένη, πολύχρωμη εικόνα που, σύμφωνα με την περιγραφή του πειράματος, προέκυψε από την έκθεση του φιλμ σε κοσμική ακτινοβολία και σωματίδια υψηλής ενέργειας.
Η δοκιμή έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για όσους ασχολούνται με την αναλογική φωτογραφία και τα πειραματικά μέσα, επειδή επιχειρεί να χρησιμοποιήσει το ίδιο το φιλμ ως επιφάνεια άμεσης καταγραφής φαινομένων του διαστήματος. Το πρότζεκτ, με την ονομασία HELIOS, δεν βασίστηκε σε οπτικό σύστημα λήψης, αλλά στην απευθείας αλληλεπίδραση του γαλακτώματος με το περιβάλλον σε μεγάλο υψόμετρο.
Πώς στήθηκε το πείραμα
Ο Liggett ταξίδεψε στην πολιτεία της Νέας Υόρκης και συνεργάστηκε με την ομάδα Filmed in Space, η οποία ειδικεύεται στην αποστολή αντικειμένων στη στρατόσφαιρα για φωτογραφικούς και βιντεοσκοπικούς σκοπούς. Το αρνητικό 5×4, μέγεθος που συνήθως χρησιμοποιείται σε μηχανές μεγάλου φορμά, τοποθετήθηκε μέσα σε σκούρα πλαστική σακούλα και στερεώθηκε με ταινία, ώστε να μη δεχθεί κανονικό φως αλλά να εκτεθεί μόνο σε υπεριώδη ακτινοβολία UVC, μιόνια και άλλα σωματίδια υψηλής ενέργειας.
Ο ίδιος είχε δηλώσει ότι η αρχική του προσδοκία ήταν πολύ χαμηλή και ότι θα ήταν ικανοποιημένος ακόμη και με μια ελάχιστη αλλοίωση πάνω στο φιλμ. Αντί γι’ αυτό, το αρνητικό επέστρεψε με ένα αποτέλεσμα που θύμιζε καλειδοσκόπιο, γεμάτο υφές, χρώματα και σχήματα που αποδόθηκαν σε ενέργειες προερχόμενες από το μακρινό σύμπαν.
Γιατί η διάρκεια της πτήσης έπαιξε ρόλο
Σύμφωνα με την περιγραφή του Liggett, κρίσιμο στοιχείο δεν ήταν μόνο το τελικό υψόμετρο αλλά και η διάρκεια της πτήσης. Καθώς το μπαλόνι ανέβαινε, το φιλμ εκτιθόταν συνεχώς όχι μέσω φακού, αλλά μέσω της επαφής του με το αραιότερο στρώμα της ατμόσφαιρας, την αυξανόμενη ακτινοβολία και τις συνθήκες μεγάλου υψομέτρου.
Το μπαλόνι έσκασε λίγο πάνω από τα 100.000 πόδια και τότε ξεκίνησε η κάθοδος του φορτίου. Ο Liggett εξήγησε ότι σε αυτό το ύψος το γαλάκτωμα του φιλμ υφίσταται έντονη επίδραση από κοσμική ακτινοβολία και σωματίδια υψηλής ενέργειας, καταγράφοντας όχι μια κλασική φωτογραφία αλλά μια συσσώρευση αλληλεπιδράσεων μέσα στον χρόνο.
Τι πιστεύει ότι κατέγραψε
Όπως ανέφερε και στο BBC, ο φοιτητής εκτιμά ότι ένα τμήμα της εικόνας προήλθε από ακτινοβολία UVC, η οποία υπάρχει πάνω από το στρώμα του όζοντος. Για το υπόλοιπο αποτέλεσμα, υποστήριξε ότι περιλαμβάνει κοσμική ακτινοβολία και μιόνια που συνδέονται με φαινόμενα του μακρινού σύμπαντος.
Ο ίδιος δήλωσε ακόμη ότι θεωρεί το τελικό αποτέλεσμα «πιο ακριβή αναπαράσταση του διαστήματος» από μια συμβατική φωτογραφία, επειδή, όπως είπε, δεν αποδίδει απλώς μια οπτική σκηνή αλλά αποτυπώνει την πραγματική φυσική επίδραση του περιβάλλοντος του διαστήματος πάνω στο υλικό. Το αρνητικό εμφανίστηκε αργότερα στο εργαστήριο του πανεπιστημίου του.
Η προσγείωση δεν πήγε ακριβώς όπως είχε σχεδιαστεί
Το φορτίο με το εκτεθειμένο φιλμ προσγειώθηκε περίπου 50 μίλια μακριά από το σημείο εκτόξευσης και μάλιστα σε ιδιωτική έκταση στο Κονέκτικατ, με αποτέλεσμα η ομάδα να χρειαστεί άδεια από τον ιδιοκτήτη για να το αναζητήσει. Κατά την κάθοδο, η σακούλα τρυπήθηκε από δέντρο, κάτι που προκάλεσε την έντονη κίτρινη έκρηξη χρώματος στο πάνω μέρος του καρέ. Παρότι επρόκειτο για τυχαία αλλοίωση, έγινε τελικά μέρος της τελικής εικόνας.
Τι πιστεύουμε
Το συγκεκριμένο πείραμα έχει αξία όχι μόνο ως εντυπωσιακή ιστορία, αλλά και ως υπενθύμιση ότι η αναλογική φωτογραφία παραμένει πεδίο ανοιχτό σε πραγματικό πειραματισμό. Το ενδιαφέρον εδώ δεν είναι απλώς η αισθητική της εικόνας, αλλά η ιδέα ότι ένα κομμάτι φιλμ μπορεί να λειτουργήσει ως ίχνος φυσικών φαινομένων που δεν βλέπει το ανθρώπινο μάτι.
Συχνές ερωτήσεις
Χρησιμοποιήθηκε κάμερα για τη λήψη;
Όχι. Το φιλμ στάλθηκε χωρίς κάμερα και χωρίς φακό, μέσα σε σκούρα σακούλα.
Σε τι ύψος έφτασε το πείραμα;
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το αρνητικό ανέβηκε σε ύψος άνω των 121.000 ποδιών.
Τι είδους φιλμ χρησιμοποιήθηκε;
Χρησιμοποιήθηκε έγχρωμο αρνητικό 5×4, τύπος που συναντάται συνήθως σε μηχανές μεγάλου φορμά.
Γιατί υπάρχει κίτρινο σημάδι στην κορυφή της εικόνας;
Προκλήθηκε όταν η σακούλα τρυπήθηκε από δέντρο κατά την κάθοδο του φορτίου.
