Σύνοψη
- Ο Απόστολος Κυριαζής μιλά για τη σχέση της αρχιτεκτονικής με τη φωτογραφία και την αστροφωτογραφία.
- Περιγράφει τη δημιουργία μιας βραβευμένης εικόνας ολικής έκλειψης Σελήνης και τα πανοράματά του στην έρημο.
- Εξηγεί τις τεχνικές λήψης, τα όρια της επεξεργασίας και τις επιπτώσεις της φωτορύπανσης.
- Μοιράζεται προσωπικές στιγμές και συμβουλές για νέους φωτογράφους.
Ο Απόστολος Κυριαζής κινείται ανάμεσα στην αρχιτεκτονική και τον νυχτερινό ουρανό, φωτογραφίζοντας από την αραβική έρημο μέχρι τα ελληνικά βουνά.
Με αφορμή τη διάκρισή του στον διαγωνισμό αστροφωτογραφίας του Astronomy Magazine για το 2026, μιλά στο PTTL για τη δημιουργία των πανοραμάτων του, μια ολική έκλειψη Σελήνης και όσα αναζητά στις νυχτερινές φωτογραφικές εξορμήσεις του.
Η συνέντευξη
Απόστολε, ας ξεκινήσουμε γνωρίζοντάς σε καλύτερα. Είσαι αρχιτέκτονας και πανεπιστημιακός, με έδρα το Άμπου Ντάμπι. Πώς μπήκε η φωτογραφία στη ζωή σου και πότε άρχισε να αποκτά τόσο σημαντική θέση σε αυτήν;
Η πρώτη μου επαφή με τη φωτογραφία ήταν με μια μηχανή Agfamatic Pocket Camera! Ο πατέρας μου, Δημήτρης, μου έμαθε τα βασικά. Ήταν αρκετά δραστήριος ερασιτέχνης. Έχει δύο παλιές Minolta και εμφανίζαμε μαζί στον σκοτεινό θάλαμο του σπιτιού μας. Τα ταξίδια που πηγαίναμε οικογενειακά φαντάζομαι συνέβαλαν και αυτά. Τότε (στο Λύκειο) μπήκα και στον χώρο της αστρονομίας – μέσα από τα μαγικά ντοκιμαντέρ Κόσμος του Carl Sagan – και απόκτησα ένα παλιό Ρώσικο κατοπτρικό τηλεσκόπιο για τις πρώτες μου παρατηρήσεις. Έκτοτε, είμαι ιδρυτικό μέλος δύο ερασιτεχνικών Συλλόγων αστρονομίας στην Ελλάδα, στον Βόλο και τη Θεσσαλονίκη.
Η φωτογραφία πάντα συνόδευε την αρχιτεκτονική μου. Όταν ξαναμπήκα στον ακαδημαϊκό χώρο το 2015, άρχισα να την εξασκώ για τις διαλέξεις μου, αλλά και για αστροφωτογραφία. Έκτοτε, έχω εμβαθύνει στην αρχιτεκτονική φωτογραφία περισσότερο ως επάγγελμα, για την έρευνά μου, και στην αστροφωτογραφία, ως χόμπι. Έχω ήδη 2 δικά μου βιβλία με αρχιτεκτονική φωτογραφία, 5 συμμετοχές σε άλλα βιβλία με υλικό μου, αρκετές επιστημονικές ανακοινώσεις σε συνέδρια, συμμετοχή σε πολλές ομαδικές εκθέσεις και – τελευταία – ένα μάθημα Αρχιτεκτονικής Φωτογραφίας που διδάσκω, στο Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής στη Σχολή μου. Είχα την τιμή μάλιστα να έχω καλέσει για διαλέξεις πολλούς διάσημους (και Έλληνες) φωτογράφους.
Η αστρονομία μου αναπτύχθηκε με όλο τον απαραίτητο εξοπλισμό. Είμαι ιδρυτικό μέλος σε εναν ακόμα συλλογο (UAE astronomy group) με δικό μας παρατηρητήριο 100χλμ νότια της πόλης. Έχω αρκετές διακρίσεις με τις αστροφωτογραφίες μου, αλλά τίποτα από αυτά δεν αξίζει όσο ένα βράδυ χαμένος στους αμμόλοφους.
Πώς επηρεάζει η αρχιτεκτονική σου παιδεία τον τρόπο που βλέπεις και συνθέτεις μια φωτογραφία; Υπάρχουν κοινές αρχές ανάμεσα στον σχεδιασμό ενός χώρου και τη δημιουργία μιας φωτογραφικής εικόνας;
Αυτό είναι το βασικό θέμα στο μάθημά μου Αρχιτεκτονική Φωτογραφία! Το ότι ως αρχιτέκτονες, έχουμε εκπαιδευτεί όχι μόνο στο αισθητικό κομμάτι αλλά κυρίως στη σύνθεση, στις κύριες γραμμές, στην προοπτική, στη θεωρία χρωμάτων, στις μορφές, ακόμα και στο κοινωνικό σκέλος, με τον σχεδιασμό δημόσιων χώρων και πόλεων. Αυτό μας δίνει ένα μικρό πλεονέκτημα ειδικά στην αρχιτεκτονική φωτογραφία και στο πώς θα διαβάσουμε τον χώρο, το φως, τις μορφές, τις αναλογίες, κενά και πλήρη, συμμετρίες κλπ.
Δυστυχώς ωστόσο θα πρέπει να αναφέρω ότι έχω αρχίσει να παρατηρώ και το ανάποδο: αρχιτέκτονες, οι οποίοι σχεδιάζουν κτίρια με τέτοιο τρόπο ώστε να δημιουργούν “instagrammable” θεάσεις. Ένα τεράστιο σφάλμα, ένας συμψηφισμός της ουσίας με τη δημοφιλία μιας εικόνας.
Προσωπικά μου αρέσει να έχω ελάχιστη επεξεργασία στις εικόνες μου, να έχω μια ηθική, να φανερώνω το συγκείμενο (την κατάσταση των διπλανών κτιρίων) ενός κτιρίου μέσα από τις πανοραμικές εικόνες που μου αρέσει να τραβάω και όχι να το απομονώνω-εξιδανικεύω.
Μου αρέσει επίσης να φωτογραφίζω τον δημόσιο χώρο με – ελαφρώς – μακρά έκθεση, ώστε να γεμίζω τον χώρο με ανθρώπινες φιγούρες επικεντρώνοντας στην κίνηση, τη ροή, τη συμπεριφορά. Έχω έρευνα σε αυτό με βιβλίο για τον δημόσιο χώρο της πόλης που ζω.
Kyriazis A., Chaveneau C., Dubucs H. (2021), Abu Dhabi public spaces: Urban encounters, social diversity and (in)formality. Abu Dhabi: Motivate ISBN : 978-1-86063-525-0 https://booksarabia.com/abu-dhabi-public-spaces.html
Όσον αφορά στις κοινές αρχές ανάμεσα στην αρχιτεκτονική και τη φωτογραφία, θα αναφέρω δύο.
Πρώτον, ο άνθρωπος.
Δεύτερον, το φως. Δύο τεράστιες μορφές, ο Lοuis Kahn και ο Jean Nouvel έχουν δηλώσει το φως ως το πιο βασικό δομικό συστατικό της αρχιτεκτονικής. Η σχεση της με τη φωτογραφία είναι μια σχέση υπαρξιακή.
Τι ήταν αυτό που σε τράβηξε στην αστροφωτογραφία; Θυμάσαι κάποια συγκεκριμένη νύχτα ή φωτογραφία που σε έκανε να ασχοληθείς πιο συστηματικά με τον νυχτερινό ουρανό;
Όπως ανέφερα και πριν, μπήκα στον χώρο της αστρονομίας στα τέλη του Γυμνασίου – αρχές Λυκείου, μέσα από τα μαγικά ντοκιμαντέρ Κόσμος του Carl Sagan, και απόκτησα ένα παλιό Ρώσικο κατοπτρικό τηλεσκόπιο για τις πρώτες μου παρατηρήσεις. Ανέβαινα είτε στην ταράτσα της πολυκατοικίας μου στον Βόλο είτε στο χιονοδρομικό κέντρο Πηλίου με άλλους ερασιτέχνες. Στη δευτέρα Λυκείου, βγήκα δεύτερος για την Ελλάδα σε έναν πανευρωπαϊκό διαγωνισμό του ESO (European South Observatory). Ο πρώτος νικητής πήγε ταξίδι στην έρημο Ατακάμα στη Χιλή, στα μεγάλα τηλεσκόπια. Εγώ κέρδισα μια μπλούζα και ένα ντοκιμαντέρ για το δεύτερο πιο διάσημο supernova στον ουρανό μας. Το οποίο και με ενθουσίασε περισσότερο.
Όταν ήρθα στα Εμιράτα, θυμάμαι το πρώτο βράδυ που πήγα στην έρημο με δυο καλούς φίλους-συναδέλφους από τη Συρία και την Αίγυπτο. Τότε, υπό τον ήχο βιολιού και κιθάρας (των φίλων μου) σε τραγούδια της Umm Kalthoum, έβγαλα την πρώτη μου φωτογραφία του γαλαξία, με μια μικρή APS-C Canon 100D.
Στον διαγωνισμό αστροφωτογραφίας του Astronomy Magazine για το 2026 διακρίθηκες ως Runner-up στην κατηγορία Nightscapes, με μια φωτογραφία ολικής έκλειψης Σελήνης πάνω από τους αμμόλοφους νότια του Άμπου Ντάμπι. Ποια είναι η ιστορία πίσω από αυτή την εικόνα;
Στην αστροφωτογραφία, τα “κανάλια”, ιδρύματα ή εταιρείες που διοργανώνουν διαγωνισμούς είναι συγκεκριμένα, και ο ανταγωνισμός τεράστιος. Όταν είδα την ανάρτηση του περιοδικού Astronomy Magazine εξεπλάγην, κυρίως επειδή ήταν το περιοδικό που αγόραζα μηνιαίως όταν ήμουν στο Λύκειο, και μάθαινα να προσανατολίζομαι στον ουρανό. Οπότε, αφού υπήρξε τέτοια συναισθηματική σύνδεση, έπρεπε να δηλώσω μέρος.
Έστειλα τρεις εικόνες. Έλαβα απάντηση για τη συγκεκριμένη και πραγματικά το χάρηκα γιατί ήταν διαφορετική.
Πώς προετοιμάστηκες για τη συγκεκριμένη φωτογράφιση της έκλειψης; Πόσο σημαντικά ήταν η επιλογή τοποθεσίας, ο σχεδιασμός του κάδρου και ο χρονισμός, δεδομένου ότι ένα τέτοιο αστρονομικό φαινόμενο δεν αφήνει πολλά περιθώρια για δεύτερες προσπάθειες;
Οι αστρονόμοι μισούν το Φεγγάρι, γιατί το έντονο φως του κρύβει τα υπόλοιπα αστέρια και καταστρέφει τις φωτογραφίες νεφελωμάτων. Αλλά εκείνες τις ημέρες το είχα βάλει στόχο, αφού γνώριζα για την έκλειψη.
Προσωπικά δεν χρησιμοποιώ apps που προβάλλουν ουρανιους στόχους πάνω στο τοπιο που βρίσκεσαι. Γνωρίζα πολύ καλά τον ουρανό μου. Ήξερα πού θα ανέτελε η Πανσέληνος, τι ώρα και πώς θα κινούνταν στον ουρανό. Ήξερα ότι είχα περίπου μία ώρα ακόμα διαθέσιμη μέχρι να αρχίζει η πρώτη φάση της έκλειψης, να δοκιμάσω πράγματα. Πήγα σε ένα αγαπημένο μου σημείο στην έρημο, περπάτησα 300μ στους αμμόλοφους μέχρι το δέντρο που βλέπετε (που το είχα ξαναφωτογραφίσει και έτσι το γνώριζα), και άφησα δύο μηχανές να “γράφουν” για όλο το βράδυ. Επέλεξα να κοιτάω το δέντρο από χαμηλά, αφ’ ενός για να πιάσω το φεγγάρι σε όλη του την κίνηση και αφ’ετέρου για να πιάσω την υφή της άμμου, χαμηλά.
Είδα το πρώτο καρέ, έκανα τις ρυθμίσεις για τη φωτεινότητα και το κάδρο, και πριν φύγω για το αυτοκίνητο, απλά σιγουρεύτηκα ότι το τηλεχειριστήριο ήταν “κλειδωμένο” και λειτουργούσε.
Ποιες ήταν οι μεγαλύτερες τεχνικές δυσκολίες στη φωτογράφιση της έκλειψης και τι εξοπλισμό χρησιμοποίησες; Μπορείς να μας περιγράψεις και τη διαδικασία επεξεργασίας μέχρι την τελική εικόνα;
Η διαφορά στην ένταση της φωτεινότητας ανάμεσα στην Πανσέληνο και στο κρυμμένο φεγγάρι ήταν τόσο μεγάλη που παρατρίχα να μου καταστρέψει τη φωτογράφηση (δεν είχα διαθέσιμο αυτόματο φωτορυθμιστή, παρά ένα απλό remote control). Κατάφερα τελικά να βγάλω ολόκληρη την έκλειψη, περίπου 400 λήψεις 3 δευτερολέπτων έκαστη με ενδιάμεσα κενά 30 δευτερολεπτων (εξ’ ου και η σειρά από τελίτσες στις τροχιές των άστρων), σε διάφραγμα 7.1 και iso800.
Χρησιμοποίησα μια Canon Eos Ra (τροποποιημένη για πλήρες οπτικό φάσμα) και τον Sigma Art 14mm EF f/1.8, με τον απαραίτητο EF/RF αντάπτορα και ένα φίλτρο Hot Mirror (για να άρω το πλήρες φάσμα).
Για την εικόνα αυτή, τελικά χρησιμοποίησα 388 από τα καρέ, μετά από επεξεργασία στο Lightroom, με το ωραίο δωρεάν προγραμματάκι starstax.
Όταν η έκλειψη ήταν σε πλήρη εξέλιξη, το πρώτο πλάνο (δέντρο και έρημος) δεν διακρίνονται καθόλου. Σκοτάδι. Αλλά το πρόγραμμα ήδη είχε διαβάσει τα πιο φωτεινά κάδρα. Στο τέλος, επεξεργάστηκα ελάχιστα την εικόνα, προσθέτοντας το πρώτο πλάνο από το πρώτο, δοκιμαστικό καρέ (με τη σκιά του δέντρου να το επιβεβαιώνει).
Παράλληλα, το 2026 απέσπασες διακρίσεις Silver και Bronze στα Epson International Pano Awards. Ποιες φωτογραφίες διακρίθηκαν, πού δημιουργήθηκαν και τι ξεχωρίζει για σένα στην καθεμία;
Συμμετεχω κάθε χρόνο στα βραβεία αυτά, τα οποία και θεωρώ εξαιρετικά σε ποιότητα και πολύ ανταγωνιστικά.
Και μου ταιριάζουν, αφού είναι αφιερωμένα σε πανοραμικές εικόνες.
Φέτος, συμμετείχα με εφτά εικόνες, και απέσπασα 4 διακρίσεις: Μία αργυρή και τρεις χάλκινες.
Οι τρεις ήταν αστροφωτογραφίες τοπίου. Οι δύο εξ’ αυτών στην έρημο του Rub Al Khali, νότια του Άμπου Ντάμπι και η τρίτη στην Πίνδο, στο χωριό μου, το Τυφλοσέλι Τρικάλων. Η τέταρτη ήταν αρχιτεκτονική φωτογραφία, από το νέο Εθνικό Μουσείο των ΗΑΕ στο Άμπου Ντάμπι, σχεδιασμένο από τον Norman Foster.
Οι τρεις αστροφωτογραφίες είναι πραγματικά ιδιαίτερες για μένα γιατί συνδυάστηκαν με υπέροχες, μοναδικές νύχτες. Σε μία από αυτές, περπάτησα 2 χιλιόμετρα στους αμμόλοφους κατά τη δύση του ήλιου μέχρι να βρω μια συστάδα 7 δέντρων (που είχα διακρίνει από δορυφορική φωτογραφία) στη μέση πραγματικά του πουθενά.
Μία από τις φωτογραφίες που μας έστειλες παρουσιάζει τον Γαλαξία και κόκκινα νεφελώματα πάνω από την έρημο. Πώς δημιουργήθηκε αυτή η εικόνα και ποιες τεχνικές χρειάστηκαν για να αποτυπώσεις τόσο πλούσια λεπτομέρεια στον ουρανό;
Πρόκειται για ένα πανόραμα 360 μοιρών, με την τεχνική blending.
Είχα την Canon Ra και τον Sigma Art 14mm EF f/1.8 σε έναν τρίποδα Sirui, και περπάτησα 100 μέτρα από το αυτοκίνητο για την αναζήτηση ενός ωραίου αμμόλοφου, χωρίς πατημασιές, χωρίς ίχνη αυτοκινήτων και με ωραίες γεωμετρίες. Όταν βρήκα ένα τέτοιο σημείο, έστησα τον τρίποδα, έβαλα την κάμερα σε κατακόρυφη θέση με τη βοήθεια ενός μεταλλικού πλαισίου για τριπόδι σχήματος L, και φωτογράφισα δύο οριζόντιες σειρές των 8 καρέ η καθε μία (με απλή περιστροφή της κεφαλής του τρίποδα) ώστε να καλύψω έναν πλήρη κύκλο γύρω μου. Πρώτα την πάνω σειρά, για να εστιάσω στα άστρα (θεωρητικά στο άπειρο): 80% ουρανός και 20% έδαφος. Μετά η κάτω σειρά.
Μετά έφυγα, γύρισα στο αυτοκίνητο που είχα και το τηλεσκόπιό μου, και έστησα την ίδια μηχανή/φακό σε τριπόδι και ειδικό μοτέρ ισημερινής στήριξης (έχω το iOptron Sky-guider Pro), το οποίο περιστρέφει την κάμερα ανάποδα από την κίνηση της Γης, επιτρέποντάς σου έτσι να φωτογραφίσεις ουράνιους στόχους με όση έκθεση θέλεις. Έκανα την απαραίτητη ευθυγράμμιση με το πολικό αστέρι (μου παίρνει 1-2 λεπτά). Και μετά με την κάμερα στην ίδια κατακόρυφη θέση, έβγαλα 8 ακόμα καρέ αποκλειστικά τον ουρανό.
Για τον ουρανό, οι ρυθμίσεις είναι διαφορετικές. Τα νεφελώματα αυτά είναι αόρατα στο γυμνό μάτι και χρειάζονται αρκετή ώρα έκθεσης για να μας αποκαλυφθούν.
Canon Ra (με πλήρες φάσμα), Sigma Art 14mm EF f/1.8.
Έκθεση 180 δευτερολέπτων, f/2, iso6400 με φίλτρο IDAS NBZ-II DRE για ιονισμένο υδρογόνο και οξυγόνο.
Αφού έβγαλα όλα τα καρέ που χρειαζόμουν, τα μετέτρεψα σε tiff μέσα από το Lightroom, τα συγκόλλησα μέσα από το PtGui και τα επεξεργάστηκα στο Photoshop!
Στην εικόνα διακρίνονται (από αριστερά προς δεξιά): Ο γαλαξίας της Ανδρομέδας, ο Περσέας, οι Πλειάδες στην κορυφή, ο Ορίωνας με την κόκκινη μπέρτα του, ο μπλε Σείριος από κάτω και τέλος το τεράστιο νεφέλωμα Gum 1 στον νότιο αστερισμό των πανιών της Αργούς. Στο κέντρο, κάτω από τον γαλαξία μας, δεσπόζει ο πλανήτης Δίας, ενώ μια διαγώνια δέσμη φωτός είναι το περίφημο ζωδιακό φως.
Στις βραβευμένες εικόνες σου βλέπουμε τόσο αστροφωτογραφία και φυσικά τοπία όσο και ασπρόμαυρη αρχιτεκτονική φωτογραφία. Τι σε ελκύει σε αυτά τα διαφορετικά είδη και τι πιστεύεις ότι τα συνδέει μέσα στο προσωπικό σου φωτογραφικό ύφος;
Μπορεί να συνδέονται, μπορεί και όχι.
Ο συγκεκριμένος διαγωνισμός είχε διακριτές κατηγορίες, οπότε…
Αλλά είναι και τα δύο μέρη του χαρακτήρα μου.
Στην αρχιτεκτονική φωτογραφία, δίνω έμφαση στην αντίθεση στο ασπρόμαυρο, για να αναδείξει τις φόρμες των κτιρίων, τις δυναμικές γραμμές, και τις δομές στα σύννεφά. Σα νεφελώματα…
Πιστεύω ότι τα δύο αυτά είδη συνδέονται μέσα από την ανθρώπινη κλίμακα, την ανθρώπινη ματαιοδοξία. Ο ουρανός σε διδασκει ταπεινότητα και υπομονή. Σου δείχνει πόσο μικρός είσαι. Η αρχιτεκτονική σου δείχνει πώς να το εκφράζεις αυτό, πάνω στη γη.
Η πανοραμική φωτογραφία απαιτεί συχνά ιδιαίτερο σχεδιασμό και αρκετή δουλειά στην επεξεργασία. Πώς προσεγγίζεις μια τέτοια λήψη, από την επιλογή του σημείου και του εξοπλισμού μέχρι τη συρραφή των φωτογραφιών;
Είναι αλήθεια ότι πλέον υπάρχει τεράστια τεχνική εξέλιξη. Κάποτε, τύπωνα φωτογραφίες στο τυπικό 10×15εκ και τις έκανα κολλάζ. Πλέον, με τα διαθέσιμα λογισμικά, φροντίζεις να έχεις μια καλή επικάλυψη ανάμεσα σε διπλανά καρέ (περίπου το 1/5 του πλάτους της εικόνας), παρόμοιες ρυθμίσεις και….φαντασία.
Κοιτάω τον χώρο γύρω μου. Και φαντάζομαι να γυρνώ ο ίδιος μαζί με την κάμερα, σα να χορεύω. Εκμεταλλεύομαι τη γεωμετρία του χώρου. Κάποιο βασικό κτίριο, ένα δέντρο, θα πάνε στο κέντρο.
Μετά προσέχω να έχω τον τρίποδα/μηχανή σε κατακόρυφη ή οριζόντια θέση. Αν είναι υπό γωνία, θα χάσω αρκετό μέρος της εικόνας κατά τη συρραφή.
Ζώντας στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχεις πρόσβαση σε εντυπωσιακά τοπία της ερήμου. Τι σου προσφέρει φωτογραφικά αυτό το περιβάλλον και ποιες δυσκολίες αντιμετωπίζεις όταν φωτογραφίζεις εκεί τη νύχτα;
Πρόκειται για το Rub Al Khali (ή το “άδειο διαμέρισμα” – empty quarter), τη μεγαλύτερη συνεχή αμμώδη έρημο στον κόσμο.
Και ειδικά η περιοχή της Liwa είναι η περιοχή με τους δεύτερους πιο ψηλούς αμμόλοφους στον κόσμο (μετά τη Ναμίμπια). Μεγάλα κομμάτια του Star Wars και του Dune έχουν γυριστεί εδώ.
Όσο κι αν μοιάζει μονότονη, είναι το εντελώς αντίθετο. Αλλάζει συνεχώς. Κινείται.
Ψάχνω για μεμονωμένα δέντρα, ζωντανά ή ηλιοκαμμένα. Ψάχνω για όμορφες, απάτητες καμπύλες.
Κίνδυνοι: Η ζέστη. Το καλοκαίρι δεν πλησιάζεις. Οριακά τη νύχτα, όταν η θερμοκρασία σπάνια πέφτει κάτω από τους 40’C και οι μηχανές υποφέρουν με αρκετό θερμικό θόρυβο. Ο χειμώνας (σε εισαγωγικά) είναι μαγεία.
Η πανίδα. Κρυμμένη. Αλλά είναι εκεί. Και πέρα από τις καμήλες, είναι νυχτόβια.
Αλεπούδες Fennec, γαζέλες, λευκοί λαγοί, ποντικάκια.
Και οχιές, σαύρες, camel spiders, και φυσικά κίτρινοι, αόρατοι σκορπιοί.
Ως τώρα, τα έχω συναντήσει όλα, εκτός από τις οχιές.
Έχεις φωτογραφίσει τον νυχτερινό ουρανό και στην Ελλάδα. Ποιες ελληνικές τοποθεσίες θεωρείς ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες για αστροφωτογραφία και πώς συγκρίνονται οι συνθήκες με εκείνες της αραβικής ερήμου;
Τα Ελληνικά βουνά είναι καταπληκτικά. Μαγικά. Όπως και η ακτογραμμή.
Το Ελληνικό τοπίο είναι ανεπανάληπτο λόγω της κλίμακάς του.
Έρχομαι στην Ελλάδα κάθε καλοκαίρι και φωτογραφίζω από το Πήλιο, τον Ασπροπόταμο στην Πίνδο και τον Κίσσαβο.
Μου αρέσει ο θεσσαλικός κάμπος. Έχει πολλά θέματα άξια φωτογράφισης.
Φέτος ήμουν και λίγες μέρες στη Λήμνο. Το τοπίο της μας μάγεψε.
Δύο είναι οι βασικές διαφορές με τα ΗΑΕ.
Πρώτον, οι διαθέσιμοι δρόμοι. Στην Ελλάδα, οι δασικοί δρόμοι σου δίνουν άπειρη πρόσβαση σε καταπληκτικά τοπία. Στα ΗΑΕ, δεν υπάρχει αυτή η ευχέρεια, ούτε καν στα δικά της βουνά.
Δεύτερον, η ατμόσφαιρα. Ο αέρας. Στα ΗΑΕ, ο αέρας είναι γεμάτος άμμο, σκόνη και υγρασία. Όταν φυσάει στην έρημο, απλά γυρνάς στο σπίτι σου. Και λόγω έλλειψης τοπογραφίας, τα φώτα των μεγάλων πόλεων φτάνουν μακριά. Στην Ελλάδα ο αέρας είναι πιο διαυγής, καθαρός και με λιγότερη φωτορύπανση.
Ωστόσο, τα ΗΑΕ βρίσκονται πιο νότια, στον τροπικό του Καρκίνου. Κάτι που μου επιτρέπει να δω και αστερισμούς που δεν φαίνονται από την Ελλάδα.
Ποιον φωτογραφικό εξοπλισμό χρησιμοποιείς σήμερα για τις αστροφωτογραφίες και τα πανοράματά σου; Υπάρχουν συγκεκριμένες κάμερες, φακοί, αστροστάτες ή άλλα εργαλεία που θεωρείς ιδιαίτερα σημαντικά για τη δουλειά σου;
Τα ανέφερα και προηγουμένως:
Canon Ra (τροποποιημένη για πλήρες φάσμα),
H μαγική σειρά Sigma Art EF 14mm f/1.8, 50mm f/1.4 kai 135mm f/1.8
Αντάπτορας EF/RF με θέση για φίλτρο.
Φίλτρα hot mirror (για κανονική θέαση) και Ha, Oiii για τα νεφελώματα.
Τριπόδι και κεφαλή Sirui για πανάρισμα στα απλά πανοράματα.
Μοτεράκι για ισημερινή οδήγηση iOptron για μακρύτερες εκθέσεις για νεφελώματα. Στα ταξιδια μου, χρησιμοποιώ ένα ακόμη μικρότερο μοτεράκι, το MSM Nomad, που το συνιστώ.
Τηλεχειριστήριο
Πόσο καθοριστική είναι η επεξεργασία στην αστροφωτογραφία; Πού τοποθετείς προσωπικά το όριο ανάμεσα στην ανάδειξη των πραγματικών δεδομένων μιας λήψης και στην υπερβολική επεξεργασία που μπορεί να αλλοιώσει την εικόνα;
Δύσκολη ερώτηση.
Η επεξεργασία είναι το παν.
Το θέμα είναι και υποκειμενικό (πολλοί υπερβάλλουν στον τονισμό κάποιων χρωμάτων ή χαρακτηριστικών) και αντικειμενικό.
Προσωπικά προτιμώ να χάσω εκεί και να κερδίσω σε μια άψογη εικόνα χωρίς θόρυβο.
Και φυσικά, προτιμώ την ηθική στάση και διαφάνεια του φωτογράφου.
Πολλές φορές οι φωτογράφοι παρουσιάζουν εικόνες συνδυάζοντας ουρανούς και…γαίες από διαφορετικά σημεία, διαφορετικές μέρες, διαφορετικό προσανατολισμό.
Το ΑΙ έχει και αυτό αλλοιώσει το πεδίο. Στο σημείο να κυκλοφορούν προφίλ με προφανώς πλαστές εικόνες του ουρανού που λόγω άγνοιας συγκεντρώνει τεράστιους αριθμούς επικροτητών! Με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη πιστότητα της εικόνας και της αλήθειας.
Η φωτορύπανση αποτελεί ολοένα μεγαλύτερο πρόβλημα για όσους φωτογραφίζουν τον νυχτερινό ουρανό. Πόσο έχει επηρεάσει τις δικές σου φωτογραφικές εξορμήσεις και τι πιστεύεις ότι πρέπει να αλλάξει στον τρόπο που φωτίζουμε τις πόλεις και τους δημόσιους χώρους;
Η φωτορύπανση με έχει επηρεάσει αρκετά, αφού πρέπει να οδηγώ όλο και πιο μακριά για να βρω κάτι τόσο βασικό.
Δεν είναι λίγες οι φορές που μια πολύ καλή νύχτα χάνει λόγω ενος πολύ φωτεινού ορίζοντα ή λόγω ομαδών από τουρίστες που έρχονται με προβολείς να κάνουν barbeque σε οικιακές συνθήκες!
Η φωτορύπανση επηρεάζει και τα τηλεσκόπιά μας (αφού για τον ίδιο στόχο χρειαζόμαστε περισσότερη ώρα έκθεσης), αλλά και την πανίδα της περιοχής.
Στις πόλεις, η φωτορύπανση επηρεάζει φυσικά και τους ανθρώπους. Τον βιορυθμο τους και κατ’ επέκταση και τη φυσική και ψυχική τους υγεία. Υπάρχει μεγάλο σώμα έρευνας για τα φώτα LED πρώτης γενιάς και τη ζημιά που έκαναν στην πανίδα. Θεωρώ ότι η παιδεία είναι το κλειδί για να σταματήσουμε τη δαιμονοποίηση της νύχτας.
Έχεις συμμετάσχει σε διεθνείς φωτογραφικούς διαγωνισμούς επί σειρά ετών. Τι σημαίνουν για σένα οι διακρίσεις και πόσο σημαντική θεωρείς τη συμμετοχή σε τέτοιες διοργανώσεις για την εξέλιξη ενός φωτογράφου;
Χωρίς να ακουστώ υπερφίαλος, είναι μια ωραία αίσθηση. Είναι μια ελάχιστη ανταμοιβή.
Αλλά πολύ μικρότερη από άλλες ανταμοιβές, της στιγμής που είσαι στο πεδίο, της παρέας με φίλους στο βουνό, μιας περιπέτειας που έχεις περάσει και διηγείσαι.
Για μένα, είναι πολύ πιο σημαντική η παρουσία σε μια έκθεση ή σε ένα βιβλίο, λόγω της αλληλεπίδρασης με τον κόσμο και των συναισθημάτων που γεννιούνται στον θεατή.
Ως πανεπιστημιακός έχεις καθημερινή επαφή με νέους ανθρώπους. Χρησιμοποιείς τη φωτογραφία στη διδασκαλία σου και θεωρείς ότι η φωτογραφική ματιά μπορεί να βοηθήσει έναν νέο αρχιτέκτονα να κατανοήσει καλύτερα τον χώρο και το περιβάλλον;
Ναι, χρησιμοποιώ τις φωτογραφίες μου στις διαλέξεις μου κατά κόρον και κατά συρροή! Τόσο για την περιγραφή ενός τοπίου, ενός κτιρίου, ενός δημόσιου χώρου, όσο και για τη μνήμη που περιέχουν. Η “φωτογραφική μνήμη” μου μάλιστα μου επιτρέπει να θυμάμαι ανά πάσα στιγμή το ακριβές σημείο και συνθήκες της οποιαδήποτε φωτογραφίας μου.
Η φωτογραφία και ο κινηματογράφος έχουν βοηθήσει πάρα πολύ τόσο τους αρχιτέκτονες στη δουλειά τους όσο και το κοινωνικό περβάλλον μας. Η φωτογραφία μπορεί να διδάξει πολλά για το φως, το σκοτάδι, για την τύχη, τον χρόνο, τις ανθρώπινες σχέσεις, τα υλικά και την υφή τους. Οπότε, μπορεί να συμβάλλει στην αρχιτεκτονική ματιά.
Είμαι περήφανος που το μάθημά μου Αρχιτεκτονική Φωτογραφία στο Πρόγραμμα BA Αρχιτεκτονικής στο πανεπιστήμιό μου είχε αποσπάσει διθυραμβικά σχόλια από τη RIBA (Royal Institute of British Architects), τον θεσμό που έχει επικυρώσει το πρόγραμμά μας, ως ένα μάθημα που δίνει χαρακτήρα σε όλη την υπόλοιπη σχολή! Είναι το αγαπημένο μάθημα των τελειόφοιτων!
Η αστροφωτογραφία έχει γίνει πολύ πιο προσιτή χάρη στις σύγχρονες ψηφιακές κάμερες, τα έξυπνα τηλεσκόπια και το λογισμικό επεξεργασίας. Πώς βλέπεις αυτή την εξέλιξη και τι θεωρείς ότι εξακολουθεί να ξεχωρίζει μια πραγματικά καλή φωτογραφία από μια απλώς εντυπωσιακή τεχνικά εικόνα;
Η γνώση του τοπίου, του ουρανού, της στιγμής, της νύχτας.
Αν δεν μπορείς να μεταδώσεις αυτή τη μαγεία, είτε μέσα από την εικόνα είτε μέσα από τα λόγια σου, είσαι απλά τεχνικά σωστός.
Γνωρίζω κόσμο ο οποίος φωτογραφίζει με το αυτοματοποιημένο τηλεσκόπιό του και διαδικτυακό έλεγχο από χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, τέλειες εικόνες νεφελωμάτων. Αλλά όταν κοιτάζει τον ουρανό, δεν μπορεί να ξεχωρίσει την ανατολή από τη δύση.
Η υπομονή. Η αστροφωτογραφία θέλει πολύ χρόνο, πολλά ξενύχτια, πολλά χιλιόμετρα. Αλλά σε ανταμοίβει.
Και φυσικά η τύχη.
Δεν είμαι πολύ τυχερός, ειδικά με τις βροχές διάττοντων αστέρων.
Τι θα συμβούλευες έναν φωτογράφο που θέλει να ξεκινήσει σήμερα την αστροφωτογραφία χωρίς μεγάλο προϋπολογισμό; Με ποιον εξοπλισμό θα μπορούσε να κάνει τα πρώτα του βήματα και ποια λάθη θα ήταν καλό να αποφύγει;
Ένα κανονικό, τυπικό σώμα, με έναν πολύ καλό, “γρήγορο” φακό, και ένα τριπόδι είναι αρκετά για αρχή.
Χωρίς βιασύνη. Χωρίς εξτρά εξοπλισμό.
Τα βασικά. Να φωτογραφίσει και να καταλάβει τον ουρανό. Να καταλάβει τί βλέπει, πώς αλλάζει με τις εποχές. Να αγαπήσει τη Γη και να τη σκεφτεί ως ένα μεγάλο διαστημόπλοιο.
Κοιτάζοντας τη φωτογραφική σου πορεία μέχρι σήμερα, υπάρχει κάποια εικόνα που έχει ιδιαίτερη προσωπική σημασία για σένα, ανεξάρτητα από το αν έχει βραβευτεί; Τι την κάνει ξεχωριστή;
Ωραία ερώτηση.
Από βραβευμένες θα έλεγα μια ασπρόμαυρη φωτογραφία από το αραβικό κάστρο Qasr Al Muwaiji, στην πόλη του Αλ Αΐν, στα ΗΑΕ.
Από απλές φωτογραφίες….πολλές. Οι περισσότερες με πορτραίτα ανθρώπων που αγαπώ.
Θα αναφέρω δύο από αυτές.
Η πρώτη είναι από τη Σρι Λάνκα, με δύο υπέροχους ανθρώπους που ήρθανε και τους φωτογράφισα στις γραμμές του τρένου.
Όπως επίσης και φωτογραφίες που έχω βγάλει στις φαβέλες και τα slums που έχω βρεθεί (π.χ. στα καμπουνγκ της Τζακάρτα).
Η δεύτερη είναι με τον πατέρα μου να κρατάει αγκαλιά την εγγονή του και να της δείχνει τον Δία και την Αφροδίτη πάνω από τον Βόλο, όπως έκανα κι εγώ. Έβγαλα αυτή τη φωτογραφία χωρίς τρίποδα, πολύ βιαστικά για να προλάβω τη σκηνή.
Μετά τις φετινές διεθνείς διακρίσεις, ποιοι είναι οι επόμενοι φωτογραφικοί σου στόχοι; Υπάρχει κάποιο μέρος, αστρονομικό φαινόμενο ή προσωπικό project που ονειρεύεσαι να φωτογραφίσεις;
Έχω ήδη αρκετά projects σε εξέλιξη. Πολύ απαιτητικά.
Ένα από αυτά είναι η επικείμενη έκδοση ενός μεγάλου βιβλίου-μονογραφίας για την αρχιτεκτονική του Άμπου Ντάμπι, με αρκετή αρχιτεκτονική φωτογραφία καταγραφής και αποτύπωσης. Κάτι που θα ανακοινώσω σύντομα.
Θα ήθελα να είμαι παρών στην ολική έκλειψη Ηλίου στην Αίγυπτο το καλοκαίρι. Είναι μια εμπειρία ζωής, που είχα την τύχη να τη πραγματοποιήσω το 1999 στο Βουκουρέστι, με εκείνη την απλή Minolta του πατέρα μου. Έτρεμα. Από το καρούλι των 36, μπόρεσα και έβγαλα μία φωτογραφία!
Το ταξίδι είναι ο σκοπός. Η φωτογραφία ακολουθεί.
Βιογραφικό — Απόστολος Κυριαζής
Ο Απόστολος Κυριαζής γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη και κατάγεται από τον Βόλο. Σπούδασε Αρχιτεκτονική στο ΑΠΘ, Πολεοδομία και Χωροταξία στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και έκανε διδακτορικό στην αρχιτεκτονική στο ΑΠΘ. Από το 2014–2015 ζει στο Άμπου Ντάμπι, όπου εργάζεται ως αρχιτέκτονας και αναπληρωτής καθηγητής Αρχιτεκτονικής στο Abu Dhabi University.
Προσωπική ιστοσελίδα: apostoloskyriazis.com.
LinkedIn: Προφίλ.
https://www.facebook.com/apostolos.kyriazis.1
https://www.instagram.com/akyriaz/
Τι πιστεύουμε
Και η συμβουλή του προς όσους ξεκινούν είναι πρακτική: πρώτα μάθε τι βλέπεις στον ουρανό με μια μηχανή, έναν φωτεινό φακό και ένα τρίποδο. Ο εξοπλισμός μπορεί να εξελιχθεί αργότερα· η παρατήρηση και η υπομονή χρειάζονται από την πρώτη νύχτα.
