Σύνοψη
- Οι Sentinel-2 και Sentinel-3 κατέγραψαν τις ελληνικές πυρκαγιές στις 2 Αυγούστου 2026.
- Η κοντινή λήψη από το Πόρτο Γερμενό δείχνει το ενεργό μέτωπο, καπνό και καμένες εκτάσεις.
- Η ευρύτερη εικόνα αποκαλύπτει το νέφος καπνού να εκτείνεται νότια πάνω από τη Μεσόγειο.
- Το Copernicus Emergency Management Service ενεργοποιήθηκε για την υποστήριξη των αρχών.
- Η Ελλάδα αναπτύσσει παράλληλα το Hellenic Fire System για δορυφορική θερμική παρακολούθηση ολόκληρης της χώρας.
- Η κοντινή εικόνα από το Πόρτο Γερμενό
- Η δεύτερη εικόνα δείχνει πόσο μακριά έφτασε ο καπνός
- Τι μπορούν να «δουν» οι δορυφόροι
- Περισσότερες από 30 ενεργοποιήσεις του CEMS από τον Μάιο
- Ένα καλοκαίρι ακραίας ζέστης στην Ευρώπη
- Η Ελλάδα αποκτά και δικά της «μάτια» για τις φωτιές από το διάστημα
- Τι πιστεύουμε
- Συχνές ερωτήσεις
Δύο εντυπωσιακές δορυφορικές εικόνες της ESA από τις πυρκαγιές βορειοδυτικά της Αθήνας αποτυπώνουν τόσο το ενεργό μέτωπο και τις καμένες εκτάσεις όσο και το νέφος καπνού που απλώθηκε προς τον Σαρωνικό και τη Μεσόγειο.
Η Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία συμπεριέλαβε τις εικόνες από την Ελλάδα στη συλλογή της για τις πυρκαγιές, την ξηρασία και την ακραία ζέστη του 2026. Οι δύο ελληνικές λήψεις έγιναν στις 2 Αυγούστου από τους Copernicus Sentinel-2 και Sentinel-3 και δίνουν δύο εντελώς διαφορετικές οπτικές του ίδιου φαινομένου: μία κοντινή εικόνα της περιοχής της φωτιάς και μία πολύ ευρύτερη εικόνα του καπνού.
Η αξία τους δεν περιορίζεται στο εντυπωσιακό θέαμα από το διάστημα. Οι δορυφορικές παρατηρήσεις χρησιμοποιούνται για την παρακολούθηση της εξάπλωσης των πυρκαγιών, των καμένων εκτάσεων και της μεταφοράς καπνού, ενώ τα δεδομένα του Copernicus Emergency Management Service υποστηρίζουν τις υπηρεσίες πολιτικής προστασίας κατά τη διάρκεια πραγματικών καταστάσεων έκτακτης ανάγκης.
Η κοντινή εικόνα από το Πόρτο Γερμενό
Η πιο λεπτομερής ελληνική εικόνα της ESA προέρχεται από τον Copernicus Sentinel-2 και καταγράφηκε στις 2 Αυγούστου 2026 κοντά στο Πόρτο Γερμενό, περίπου 70 χλμ. βορειοδυτικά της Αθήνας.
Η ESA επεξεργάστηκε τη λήψη συνδυάζοντας ζώνες φυσικού χρώματος με πληροφορίες από το υπέρυθρο μικρού μήκους κύματος, ώστε να γίνεται πιο ευδιάκριτο το ενεργό μέτωπο της πυρκαγιάς τη στιγμή που πέρασε ο δορυφόρος.
Στην εικόνα ξεχωρίζει το πυκνό νέφος καπνού που κινείται νοτιοανατολικά προς τον Σαρωνικό Κόλπο. Παράλληλα, οι καμένες περιοχές εμφανίζονται ως γκρίζες εκτάσεις, κυρίως κοντά στην ακτή του Κορινθιακού Κόλπου.
Η δεύτερη εικόνα δείχνει πόσο μακριά έφτασε ο καπνός
Την ίδια ημέρα ο Sentinel-3 κατέγραψε την περιοχή από πολύ μεγαλύτερη κλίμακα. Η συγκεκριμένη εικόνα δείχνει το νέφος καπνού από τις πυρκαγιές στην ευρύτερη περιοχή της Βοιωτίας, βορειοδυτικά της Αθήνας, να κινείται προς τα νότια και να εκτείνεται πάνω από μεγάλο τμήμα της Μεσογείου.
Οι δύο εικόνες λειτουργούν συμπληρωματικά. Ο Sentinel-2 επιτρέπει να διακρίνονται με μεγαλύτερη λεπτομέρεια το ενεργό μέτωπο και οι επιπτώσεις στο έδαφος, ενώ η ευρύτερη κάλυψη του Sentinel-3 αποκαλύπτει την κλίμακα της μεταφοράς του καπνού μακριά από την εστία της πυρκαγιάς.
Τι μπορούν να «δουν» οι δορυφόροι
Ο Sentinel-2 συλλέγει δεδομένα σε 13 φασματικές ζώνες. Εκτός από εικόνες που προσεγγίζουν αυτό που βλέπει το ανθρώπινο μάτι, μπορεί να αξιοποιεί υπέρυθρα δεδομένα για τη μελέτη της βλάστησης και περιοχών που σχετίζονται με έντονη θερμική δραστηριότητα.
Ο Sentinel-3 έχει διαφορετικό ρόλο και δυνατότητα ευρείας κάλυψης. Το όργανο OLCI παρατηρεί μία λωρίδα πλάτους 1.270 χλμ., ενώ το SLSTR πραγματοποιεί μετρήσεις θερμοκρασίας της επιφάνειας της ξηράς και της θάλασσας. Αυτός ο συνδυασμός είναι ιδιαίτερα χρήσιμος όταν χρειάζεται να αποτυπωθεί ένα συμβάν σε περιφερειακή κλίμακα.
Η ESA επισημαίνει επίσης τον Sentinel-5P, ο οποίος παρακολουθεί ιχνοαέρια και αερολύματα που εκπέμπονται σε μεγάλες ποσότητες από τις πυρκαγιές, καθώς και τον EarthCARE, του οποίου τα όργανα μπορούν να εντοπίζουν ενεργές πυρκαγιές και νέφη καπνού και να μελετούν τα χαρακτηριστικά των εκπομπών τους.
Περισσότερες από 30 ενεργοποιήσεις του CEMS από τον Μάιο
Από την 1η Μαΐου 2026, το Copernicus Emergency Management Service είχε ενεργοποιηθεί περισσότερες από 30 φορές για την παροχή δεδομένων και χαρτογράφησης σχετικά με πυρκαγιές σε χώρες μεταξύ των οποίων η Ελλάδα, η Γαλλία, η Ιταλία, η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Κροατία και η Γερμανία.
Στην περίπτωση των ελληνικών πυρκαγιών το σύστημα ενεργοποιήθηκε επίσης, αξιοποιώντας δορυφορικές παρατηρήσεις για την υποστήριξη των αρχών πολιτικής προστασίας.
Ένα καλοκαίρι ακραίας ζέστης στην Ευρώπη
Η ESA εντάσσει τις ελληνικές εικόνες σε ένα πολύ ευρύτερο αρχείο του 2026 με πυρκαγιές, ξηρασία και ακραίες θερμοκρασίες σε διάφορα σημεία του πλανήτη. Η υπηρεσία σημειώνει ότι η υψηλή θερμοκρασία, η έλλειψη βροχής και υγρασίας στο έδαφος και οι ισχυροί άνεμοι μπορούν να δημιουργήσουν ιδιαίτερα ευνοϊκές συνθήκες για την εξάπλωση των πυρκαγιών, ανεξάρτητα από το αν η αρχική ανάφλεξη οφείλεται σε ανθρώπινη ή φυσική αιτία.
Σύμφωνα με το Copernicus Climate Change Service, ο Ιούνιος του 2026 ήταν ο δεύτερος θερμότερος Ιούνιος παγκοσμίως στο σύνολο δεδομένων ERA5, ενώ η Δυτική Ευρώπη κατέγραψε τον θερμότερο Ιούνιο της συγκεκριμένης σειράς μετρήσεων.
Η Ελλάδα αποκτά και δικά της «μάτια» για τις φωτιές από το διάστημα
Οι εικόνες των ευρωπαϊκών Sentinel αποκτούν πρόσθετο ενδιαφέρον καθώς η Ελλάδα αναπτύσσει πλέον και δική της εθνική δυνατότητα δορυφορικής παρακολούθησης πυρκαγιών. Το Hellenic Fire System αποτελείται από τέσσερις CubeSats, καθένας από τους οποίους διαθέτει δύο υπέρυθρες κάμερες για την ανίχνευση ενεργών εστιών, θερμικών ανωμαλιών και της έντασης της ακτινοβολίας από τις πυρκαγιές.
Το σύστημα έστειλε την πρώτη θερμική εικόνα του πάνω από την Ελλάδα μετά από περίπου δύο εβδομάδες βαθμονόμησης. Όταν τεθεί πλήρως σε επιχειρησιακή λειτουργία, έχει σχεδιαστεί ώστε να σαρώνει ολόκληρη τη χώρα δύο φορές την ημέρα, με στόχο την ταχύτερη ανίχνευση πυρκαγιών και την υποστήριξη της αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών.
Τι πιστεύουμε
Οι εικόνες από το Πόρτο Γερμενό και την ευρύτερη περιοχή βορειοδυτικά της Αθήνας δείχνουν με ιδιαίτερα καθαρό τρόπο γιατί η δορυφορική παρατήρηση έχει πλέον πρακτική αξία στην αντιμετώπιση των πυρκαγιών. Δεν πρόκειται μόνο για εντυπωσιακές εικόνες από εκατοντάδες χιλιόμετρα ψηλά: διαφορετικοί αισθητήρες μπορούν να καταγράψουν το μέτωπο, τις καμένες εκτάσεις, τη θερμική δραστηριότητα και τη μεταφορά του καπνού, προσφέροντας πληροφορίες που συμπληρώνουν την εικόνα από το έδαφος.
Συχνές ερωτήσεις
Πότε τραβήχτηκαν οι δορυφορικές εικόνες από την Ελλάδα;
Και οι δύο λήψεις που δημοσίευσε η ESA, από τους Sentinel-2 και Sentinel-3, καταγράφηκαν στις 2 Αυγούστου 2026.
Τι δείχνει η εικόνα του Sentinel-2;
Δείχνει τις πυρκαγιές κοντά στο Πόρτο Γερμενό, το ενεργό μέτωπο, πυκνό καπνό που κινείται προς τον Σαρωνικό και καμένες εκτάσεις κοντά στον Κορινθιακό.
Τι προσθέτει η εικόνα του Sentinel-3;
Η ευρύτερη λήψη αποκαλύπτει την έκταση του νέφους καπνού, το οποίο κινήθηκε προς τα νότια και απλώθηκε πάνω από μεγάλο τμήμα της Μεσογείου.
Πώς βοηθούν αυτά τα δεδομένα στην αντιμετώπιση μιας πυρκαγιάς;
Οι δορυφορικές παρατηρήσεις χρησιμοποιούνται για την παρακολούθηση της εξάπλωσης της φωτιάς και του καπνού, ενώ το Copernicus Emergency Management Service παρέχει χαρτογραφικά δεδομένα για την υποστήριξη των αρμόδιων αρχών.
