Σύνοψη
- Το N44 βρίσκεται στο Μεγάλο Νέφος του Μαγγελάνου, περίπου 160.000 έτη φωτός μακριά.
- Η κεντρική υπερφυσαλίδα έχει διαστάσεις περίπου 210 επί 140 έτη φωτός.
- Το Hubble βοήθησε να καταλογογραφηθούν σχεδόν 500.000 άστρα στην περιοχή και στο προσκήνιό της.
- Σχεδόν 30.000 από τα καταγεγραμμένα αντικείμενα είναι άστρα πριν από την κύρια ακολουθία.
Το Hubble κατέγραψε το N44 στο Μεγάλο Νέφος του Μαγγελάνου, όπου μια γιγάντια υπερφυσαλίδα περιβάλλεται από πυκνά νέφη αερίου και χιλιάδες νεαρά άστρα.
Η NASA και η ESA έδωσαν στη δημοσιότητα μια νέα εικόνα του νεφελώματος LHA 120-N44, γνωστότερου ως N44. Η περιοχή βρίσκεται στον αστερισμό της Δοράδος, μέσα στο Μεγάλο Νέφος του Μαγγελάνου, σε απόσταση περίπου 160.000 ετών φωτός από τη Γη.
Το N44 αποτελεί πολύτιμο εργαστήριο για τη μελέτη της γέννησης των άστρων. Στο κέντρο του διακρίνεται μια τεράστια κοιλότητα, ενώ γύρω της το συμπιεσμένο αέριο σχηματίζει ένα πυκνό περίβλημα μέσα στο οποίο γεννιούνται νέα άστρα.
Μια υπερφυσαλίδα 210 επί 140 ετών φωτός
Η κεντρική υπερφυσαλίδα του N44 εκτείνεται σε περίπου 210 επί 140 έτη φωτός. Δημιουργήθηκε από τα λαμπρά άστρα που βρίσκονται στο εσωτερικό της: οι ισχυροί αστρικοί άνεμοι και οι εκρήξεις σουπερνόβα απομάκρυναν μεγάλο μέρος του αερίου από το οποίο είχαν σχηματιστεί.
Το υλικό αυτό δεν εξαφανίστηκε. Συγκεντρώθηκε και συμπιέστηκε γύρω από την κοιλότητα, σχηματίζοντας το πυκνό κέλυφος που φαίνεται στην εικόνα. Μέσα σε αυτό το αέριο βρίσκονται σε εξέλιξη νέα επεισόδια αστρικής δημιουργίας, επιτρέποντας στους αστρονόμους να παρακολουθήσουν τη διαδρομή από την κατάρρευση ενός ψυχρού νέφους έως την έναρξη της πυρηνικής σύντηξης στον πυρήνα ενός νεογέννητου άστρου.
Η υπεριώδης ακτινοβολία από άστρα μεγάλης μάζας διεγείρει το αέριο του κελύφους και το κάνει να λάμπει. Έτσι αναδεικνύονται οι διαφορετικές δομές του ευρύτερου συμπλέγματος N44, οι οποίες καταγράφηκαν συστηματικά από τον αστρονόμο Karl Henize τη δεκαετία του 1950.
Απογραφή σχεδόν 500.000 άστρων
Τα δεδομένα της εικόνας προέρχονται από το πρόγραμμα παρατήρησης 14689, με κύριο ερευνητή τον Δημήτρη Γουλιερμή. Με τη βοήθεια του Hubble καταλογογραφήθηκαν σχεδόν 500.000 άστρα στην περιοχή, μαζί με άστρα του προσκηνίου που βρίσκονται ανάμεσα στο τηλεσκόπιο και το N44.
Σχεδόν 30.000 από τα καταγεγραμμένα αντικείμενα είναι άστρα πριν από την κύρια ακολουθία. Πρόκειται για νεαρά άστρα που δεν έχουν ακόμη αρχίσει να μετατρέπουν υδρογόνο σε ήλιο στους πυρήνες τους. Η ευαισθησία και η υψηλή χωρική ανάλυση του Hubble επιτρέπουν τον διαχωρισμό αυτών των αμυδρών αντικειμένων ακόμη και μέσα σε ιδιαίτερα πυκνά αστρικά πεδία.
Οι παρατηρήσεις των άστρων μικρότερης μάζας στο N44 έχουν πρόσθετη αξία, επειδή το Μεγάλο Νέφος του Μαγγελάνου είναι φτωχότερο σε στοιχεία βαρύτερα από το ήλιο σε σχέση με τον Γαλαξία μας. Παρόμοιες συνθήκες επικρατούσαν στους γαλαξίες του πρώιμου Σύμπαντος, όταν τα βαρύτερα χημικά στοιχεία ήταν ακόμη λιγότερα.
Το N44 μέσα από το επίσημο βίντεο του Hubble
Στο νέο επεισόδιο της σειράς Space Sparks, η ομάδα ESA/Hubble παρουσιάζει τη δομή της υπερφυσαλίδας και τον τρόπο με τον οποίο οι αστρικοί άνεμοι και οι εκρήξεις σουπερνόβα διαμόρφωσαν το N44.
Η μικρότερη φυσαλίδα N44F
Στο επάνω δεξί τμήμα της εικόνας βρίσκεται το N44F, μια μικρότερη διαστρική φυσαλίδα. Σε αυτή την περίπτωση, η δομή έχει σχηματιστεί από τους έντονους ανέμους ενός και μόνο θερμού άστρου μεγάλης μάζας. Η ακτινοβολία και τα σωματίδια που εκπέμπει έχουν σμιλέψει το γύρω αέριο και έχουν δημιουργήσει πυλώνες κοσμικής σκόνης.
Η συνύπαρξη της μεγάλης υπερφυσαλίδας, του N44F και των περιοχών ενεργού αστρικής δημιουργίας δείχνει σε διαφορετικές κλίμακες πώς τα άστρα μεταμορφώνουν το περιβάλλον τους. Η ίδια ενέργεια που απομακρύνει το αέριο από μια περιοχή μπορεί να το συμπιέσει σε μια γειτονική θέση και να τροφοδοτήσει την επόμενη γενιά άστρων.
Τι πιστεύουμε
Η νέα εικόνα συνδέει την οπτική δύναμη του Hubble με ένα ασυνήθιστα μεγάλο σύνολο επιστημονικών δεδομένων. Η απογραφή των νεαρών άστρων δίνει στους ερευνητές τη δυνατότητα να εξετάσουν τη γέννηση άστρων διαφορετικής μάζας μέσα στο ίδιο περιβάλλον, ενώ η μορφή του αερίου καταγράφει τις συνέπειες των αστρικών ανέμων και των σουπερνόβα. Τρεις δεκαετίες μετά την έναρξη της αποστολής του, το Hubble εξακολουθεί να προσφέρει παρατηρήσεις που συνδυάζουν λεπτομέρεια, μεγάλο επιστημονικό εύρος και εικόνες με άμεση απήχηση.
Συχνές ερωτήσεις
Πού βρίσκεται το N44;
Το N44 βρίσκεται στο Μεγάλο Νέφος του Μαγγελάνου, έναν μικρό γαλαξία που περιφέρεται γύρω από τον Γαλαξία μας. Απέχει περίπου 160.000 έτη φωτός και παρατηρείται προς τον αστερισμό της Δοράδος.
Τι είναι μια υπερφυσαλίδα;
Είναι μια τεράστια κοιλότητα στο διαστρικό αέριο, η οποία δημιουργείται από τη συνδυασμένη δράση ισχυρών αστρικών ανέμων και εκρήξεων σουπερνόβα. Στο N44 η κοιλότητα έχει διαστάσεις περίπου 210 επί 140 έτη φωτός.
Πόσα άστρα καταγράφηκαν στο N44;
Το πρόγραμμα παρατήρησης καταλογογράφησε σχεδόν 500.000 άστρα στην περιοχή και στο προσκήνιό της. Σχεδόν 30.000 από αυτά βρίσκονται στο στάδιο πριν από την κύρια ακολουθία.
Γιατί το Μεγάλο Νέφος του Μαγγελάνου είναι σημαντικό για αυτή τη μελέτη;
Η μικρότερη περιεκτικότητά του σε στοιχεία βαρύτερα από το ήλιο προσφέρει ένα σχετικά κοντινό περιβάλλον για τη μελέτη της αστρικής δημιουργίας σε συνθήκες που θυμίζουν περισσότερο τους γαλαξίες του πρώιμου Σύμπαντος.
