Σύνοψη
- Περίπου 650 freelance φωτογράφοι αντιδρούν στο νέο συμβόλαιο της Wall Street Journal
- Οι όροι αλλάζουν το καθεστώς ιδιοκτησίας των εικόνων που δημιουργούνται κατόπιν ανάθεσης
- Η εφημερίδα αποκτά ευρεία δυνατότητα παραχώρησης φωτογραφιών σε τρίτους
- Οι φωτογράφοι φοβούνται πιθανή χρήση του υλικού για εκπαίδευση μοντέλων AI
- Η Wall Street Journal υποστηρίζει ότι οι αλλαγές προστατεύουν το ψηφιακό αρχείο της
- Επαγγελματικές ενώσεις ζητούν γραπτές εγγυήσεις, διαφάνεια και αποζημίωση των δημιουργών
Εκατοντάδες ανεξάρτητοι φωτογράφοι αρνούνται να υπογράψουν τη νέα σύμβαση συνεργασίας της Wall Street Journal, εκφράζοντας φόβους για τον έλεγχο και τη μελλοντική χρήση των εικόνων τους.
Περίπου 650 freelance φωτογράφοι που συνεργάζονται με τη Wall Street Journal έχουν συνταχθεί με οργανωμένη διαμαρτυρία κατά των νέων συμβατικών όρων της εφημερίδας, ενώ αρκετοί δηλώνουν ότι δεν θα αναλάβουν νέες αποστολές μέχρι να αλλάξει η συμφωνία.
Η υπόθεση έχει ιδιαίτερη σημασία για ολόκληρο τον φωτογραφικό κλάδο, καθώς αφορά όχι μόνο την ιδιοκτησία των φωτογραφιών, αλλά και τη δυνατότητα παραχώρησής τους σε τρίτους, ενδεχομένως ακόμη και σε εταιρείες που αναπτύσσουν συστήματα τεχνητής νοημοσύνης.
Τι αλλάζει στο νέο συμβόλαιο
Η Wall Street Journal ενημέρωσε τους ανεξάρτητους φωτορεπόρτερ για την αναθεώρηση της τυποποιημένης σύμβασης συνεργασίας της τον Νοέμβριο του 2025.
Οι μεγαλύτερες αντιδράσεις επικεντρώνονται σε δύο σημεία. Το πρώτο αφορά την ιδιοκτησία των εικόνων που δημιουργούνται στο πλαίσιο μιας ανάθεσης. Το δεύτερο δίνει στην εφημερίδα ευρεία δυνατότητα να παραχωρεί τις φωτογραφίες σε τρίτους χωρίς προηγούμενη έγκριση του δημιουργού.
Σύμφωνα με τους φωτογράφους, η διατύπωση δεν περιλαμβάνει σαφή εξαίρεση για εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης. Αυτό σημαίνει ότι οι εικόνες θα μπορούσαν θεωρητικά να συμπεριληφθούν σε συμφωνίες αδειοδότησης ή σε σύνολα δεδομένων για την εκπαίδευση μοντέλων AI.
Η κινητοποίηση των φωτογράφων
Τη διαμαρτυρία οργανώνει η συλλογικότητα Your Visual Colleagues, η οποία εκπροσωπεί ανεξάρτητους φωτογράφους και λειτουργεί χωρίς να δημοσιοποιεί τα ονόματα των μελών που τη διαχειρίζονται.
Μέσα σε περίπου έξι μήνες, 650 φωτογράφοι που έχουν συνεργαστεί με τη Wall Street Journal δήλωσαν τη στήριξή τους στην πρωτοβουλία.
Η αποχή από τις αναθέσεις αποτελεί δύσκολη απόφαση για τους επαγγελματίες, καθώς πολλοί εξαρτώνται οικονομικά από αυτές. Ωστόσο, υποστηρίζουν ότι η αποδοχή των όρων θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα επικίνδυνο προηγούμενο για ολόκληρη την αγορά.
Γιατί τα πνευματικά δικαιώματα είναι κρίσιμα
Οι freelance φωτογράφοι δεν διαθέτουν τη σταθερότητα, τις παροχές και την εργασιακή προστασία ενός μόνιμου υπαλλήλου. Ως αντάλλαγμα, διατηρούν συνήθως την κυριότητα του έργου τους και μπορούν να αξιοποιήσουν ξανά τις εικόνες τους μέσω νέων αδειών χρήσης.
Η εισαγωγή όρων που αντιμετωπίζουν τις φωτογραφίες ως έργα δημιουργημένα για λογαριασμό του εργοδότη μπορεί να μεταφέρει το copyright από τον φωτογράφο στον εκδότη.
Οι επαγγελματικές ενώσεις επισημαίνουν ότι η κοινή ή μεταγενέστερη παραχώρηση ορισμένων δικαιωμάτων στον δημιουργό δεν είναι πάντοτε ισοδύναμη με την αρχική και πλήρη κατοχή των πνευματικών δικαιωμάτων.
Η σχέση με την τεχνητή νοημοσύνη
Οι ανησυχίες ενισχύονται από τις συμφωνίες που συνάπτουν μεγάλοι εκδοτικοί όμιλοι με εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης.
Η News Corp, μητρική εταιρεία της Dow Jones και της Wall Street Journal, έχει ήδη συνάψει συμφωνία με την OpenAI για την πρόσβαση σε τρέχον και αρχειακό περιεχόμενο από μέσα ενημέρωσης του ομίλου.
Οι φωτογράφοι φοβούνται ότι ένα αρχείο εικόνων για το οποίο η εταιρεία διαθέτει απεριόριστο δικαίωμα υποαδειοδότησης μπορεί να αποκτήσει σημαντική εμπορική αξία, χωρίς οι αρχικοί δημιουργοί να ενημερώνονται, να συμμετέχουν στη διαπραγμάτευση ή να αποζημιώνονται.
Οι ενώσεις ASMP και NPPA δεν απορρίπτουν συνολικά τις συμφωνίες αδειοδότησης για την AI. Ζητούν, όμως, σαφείς όρους, διαφάνεια, συναίνεση των φωτογράφων και οικονομική συμμετοχή τους.
Η θέση της Wall Street Journal
Η Wall Street Journal υποστηρίζει ότι οι αλλαγές είναι απαραίτητες για την προστασία της ακεραιότητας του ψηφιακού αρχείου της και για τη διασφάλιση της μόνιμης διατήρησης των φωτογραφιών που αναθέτει.
Η εφημερίδα αναφέρει επίσης ότι οι φωτογράφοι θα μπορούν να αποκτούν κοινό copyright, ώστε να συμμετέχουν στην οικονομική αξιοποίηση του έργου τους.
Παράλληλα, φέρεται να αύξησε την ημερήσια αμοιβή των freelancers στα 600 δολάρια. Οι αντιδρώντες θεωρούν ότι η αύξηση δεν αντισταθμίζει την αξία των δικαιωμάτων που καλούνται να παραχωρήσουν.
Οι προφορικές διαβεβαιώσεις δεν αρκούν
Εκπρόσωποι των επαγγελματικών ενώσεων τονίζουν ότι οποιαδήποτε προστασία πρέπει να περιλαμβάνεται ρητά στο γραπτό συμβόλαιο.
Μια προφορική διαβεβαίωση ότι οι αδημοσίευτες εικόνες δεν θα χρησιμοποιηθούν για εκπαίδευση AI ή ότι το ευαίσθητο φωτογραφικό υλικό θα προστατεύεται δεν έχει την ίδια νομική ισχύ με έναν σαφή και δεσμευτικό όρο.
Η απαίτηση των φωτογράφων δεν περιορίζεται, επομένως, στις σημερινές πρακτικές της εφημερίδας. Αφορά το τι θα μπορεί να κάνει η εταιρεία στο μέλλον με βάση τα δικαιώματα που αποκτά.
Τι πιστεύουμε
Η σύγκρουση στη Wall Street Journal δείχνει ότι τα συμβόλαια των φωτογράφων πρέπει πλέον να εξετάζουν ρητά τη χρήση εικόνων από συστήματα τεχνητής νοημοσύνης. Η αύξηση μιας ημερήσιας αμοιβής δεν μπορεί από μόνη της να αντικαταστήσει τον μακροχρόνιο έλεγχο ενός δημιουργού πάνω στο έργο του. Οι ξεκάθαροι όροι, η ενημέρωση και η δίκαιη αποζημίωση αποτελούν τη μόνη βιώσιμη βάση συνεργασίας.
Συχνές ερωτήσεις
Γιατί αντιδρούν οι φωτογράφοι στο νέο συμβόλαιο;
Αντιδρούν επειδή οι νέοι όροι μεταβάλλουν το καθεστώς ιδιοκτησίας των φωτογραφιών και επιτρέπουν ευρεία παραχώρηση του υλικού σε τρίτους.
Μπορούν οι φωτογραφίες να χρησιμοποιηθούν για εκπαίδευση AI;
Το συμβόλαιο δεν αναφέρει ρητά την τεχνητή νοημοσύνη, αλλά η απουσία σχετικής εξαίρεσης δημιουργεί φόβους ότι οι εικόνες θα μπορούσαν να αδειοδοτηθούν σε εταιρείες AI.
Πόσοι φωτογράφοι συμμετέχουν στη διαμαρτυρία;
Περίπου 650 ανεξάρτητοι φωτογράφοι που συνεργάζονται ή έχουν συνεργαστεί με τη Wall Street Journal έχουν δηλώσει τη στήριξή τους.
Ποια είναι η θέση της Wall Street Journal;
Η εφημερίδα υποστηρίζει ότι οι αλλαγές προστατεύουν το ψηφιακό αρχείο της και διασφαλίζουν τη μακροχρόνια διατήρηση των φωτογραφιών που αναθέτει.
Τι ζητούν οι επαγγελματικές ενώσεις;
Ζητούν σαφείς και δεσμευτικούς όρους, διαβούλευση με τους δημιουργούς και αποζημίωση όταν οι εικόνες τους αδειοδοτούνται ή χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευση συστημάτων AI.
