Προχθές βρέθηκα στην κινηματογραφική αίθουσα για να δω το «Το Τραγούδι του Δάσους» (Le Chant des forêts) του Vincent Munier και βγήκα με την αίσθηση ότι είχα περάσει πραγματικό χρόνο μέσα στο δάσος. Δεν πρόκειται για ένα γρήγορο, ντοκιμαντέρ. Είναι αργό —αρκετά αργό— αλλά με ουσία. Και αυτή ακριβώς η επιλογή του ρυθμού είναι που του προσδίδει βάρος.
[ads1]
Η κινηματογράφηση είναι εντυπωσιακή, χωρίς να προσπαθεί να επιδείξει τεχνική. Τα πλάνα είναι μελετημένα με υπομονή και σεβασμό στο φως και τη σιωπή. Ως κινηματογραφιστής και φωτογράφος άγριας ζωής, αναγνωρίζεις αμέσως την εμπειρία πίσω από την κάμερα. Δεν υπάρχει βιασύνη, δεν υπάρχει «κυνήγι» της εικόνας· υπάρχει αναμονή.
Κάθε εμφάνιση ζώου δεν λειτουργεί ως ένα εύκολο, εντυπωσιακό στιγμιότυπο. Αντιθέτως, αισθάνεσαι τον χρόνο που απαιτήθηκε για να καταγραφεί. Αυτή η αλήθεια μεταφέρεται στο κάδρο. Το δάσος δεν είναι σκηνικό, είναι ζωντανός οργανισμός.
Ο ήχος είναι, για μένα, από τα πιο δυνατά στοιχεία της ταινίας. Το δάσος ακούγεται. Ο αέρας, τα πουλιά, τα βήματα, οι μικρές κινήσεις των ζώων συνθέτουν μια εμπειρία εμβύθισης. Σε αρκετές στιγμές ένιωθα ότι αν έκλεινες τα μάτια, θα συνέχιζες να «βλέπεις» μέσα από τον ήχο. Η απουσία υπερβολικής μουσικής επένδυσης δίνει χώρο στη φύση να αναπνεύσει. Αυτό είναι σπάνιο και απαιτεί θάρρος σε μια εποχή που τα πάντα «ντύνονται» με μουσική για να καθοδηγήσουν το συναίσθημα.
Η σύνδεση ανάμεσα σε παππού, πατέρα και γιο είναι διακριτική αλλά ουσιαστική. Δεν παρουσιάζεται δραματουργικά· χτίζεται μέσα από μικρές συζητήσεις και ιστορίες, κοινές σιωπές, αναμονή και παρατήρηση. Αυτή η μετάδοση της αγάπης για τη φύση από γενιά σε γενιά είναι ίσως το πιο ανθρώπινο στοιχείο του έργου.
[ads2]
Ο ρυθμός μπορεί να κουράσει θεατές συνηθισμένους σε γρήγορες εναλλαγές πλάνων και συνεχείς κορυφώσεις. Όμως η βραδύτητα εδώ είναι μέρος της φιλοσοφίας. Το δάσος δεν βιάζεται — και το ντοκιμαντέρ σέβεται αυτόν τον ρυθμό.
Φωτογραφικά, τα κάδρα είναι εξαιρετικά ισορροπημένα. Ο Vincent Munier είναι πολύ γνωστός στον χώρο μας και δεν περίμενα τίποτα λιγότερο. Το φυσικό φως, οι ομίχλες και οι σκιές ανάμεσα στους κορμούς δημιουργούν εικόνες που θυμίζουν μια προσεκτικά δουλεμένη φωτογραφική δουλειά. Καμία σύνθεση δεν είναι τυχαία.
Για όσους αγαπούν τη φύση, το βουνό και τη φωτογραφία άγριας ζωής, αυτή η ταινία λειτουργεί σχεδόν θεραπευτικά. Δεν προσπαθεί να διδάξει, δεν κραυγάζει, δεν καταγγέλλει. Σε καλεί να σταθείς, να ακούσεις και να παρατηρήσεις.
Ως Βάιος Βήτος, κινηματογραφιστής και φωτογράφος άγριας ζωής, θα πω ότι τέτοιες ταινίες μάς θυμίζουν γιατί ξεκινήσαμε να βγαίνουμε στο πεδίο: για την αναμονή, τη σιωπή και για εκείνη τη στιγμή που το ζώο εμφανίζεται και ο χρόνος παγώνει.
[ads1]
Το «Το Τραγούδι του Δάσους» δεν απευθύνεται σε όσους αναζητούν γρήγορη κατανάλωση εικόνας. Είναι για εκείνους που αγαπούν πραγματικά τη φύση και είναι διατεθειμένοι να συγχρονιστούν μαζί της. Και ίσως αυτό είναι το πιο σημαντικό του μήνυμα: για να ακούσεις το δάσος, πρέπει πρώτα να σταματήσεις να μιλάς.
Αξίζει να το δείτε στη μεγάλη οθόνη.
