25 χρόνια μετά την 11η Σεπτεμβρίου, επιστρέφουν οι γιγαντιαίες Polaroid του Ground Zero

Σύνοψη

• Ο Joe McNally δημιούργησε το Faces of Ground Zero τις εβδομάδες μετά την 11η Σεπτεμβρίου 2001
• Η Giant Polaroid Moby C είχε περίπου το μέγεθος ενός μικρού γκαράζ
• Οι Polaroid φωτογραφίες είχαν διαστάσεις περίπου 40 × 80 ίντσες και παρουσίαζαν τους ανθρώπους σχεδόν σε φυσικό μέγεθος
• Μια Mamiya RZ 6×7 Pro II κατέγραφε ταυτόχρονα και έγχρωμο slide 6×7
• Συνολικά φωτογραφήθηκαν 272 άνθρωποι και η πλήρης συλλογή περιλαμβάνει 246 εικόνες
• Δεκαοκτώ πορτρέτα παρουσιάζονται σήμερα στο 9/11 Memorial & Museum
• Η Adorama τίμησε την 25η επέτειο με ειδική παρουσίαση του Joe McNally στις 10 Σεπτεμβρίου 2026

Είκοσι πέντε χρόνια μετά την 11η Σεπτεμβρίου, το Faces of Ground Zero του Joe McNally επιστρέφει στο προσκήνιο, ένα φωτογραφικό έργο που δημιουργήθηκε με μια μοναδική Giant Polaroid στο μέγεθος μικρού γκαράζ.

Τις εβδομάδες μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, ο McNally κάλεσε διασώστες, εργαζομένους στις έρευνες, επιζώντες, συγγενείς θυμάτων και άλλους ανθρώπους που συνδέθηκαν άμεσα με την τραγωδία σε ένα στούντιο στην περιοχή Bowery του Μανχάταν. Εκεί δημιούργησε τη σειρά Faces of Ground Zero, η οποία σήμερα αποτελεί μέρος της συλλογής του 9/11 Memorial & Museum.

Το έργο ξεχωρίζει όχι μόνο για τα πρόσωπα που κατέγραψε αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο δημιουργήθηκαν οι εικόνες. Η Giant Polaroid Moby C ήταν ένα τεράστιο, σχεδόν χειροποίητο φωτογραφικό σύστημα που απαιτούσε από τον εικονιζόμενο να στέκεται ακίνητος, από τον φωτογράφο να δουλεύει μέσα στο σκοτάδι και από δύο τεχνικούς να βρίσκονται κυριολεκτικά μέσα στην κάμερα.

Η Polaroid που είχε μέγεθος μικρού γκαράζ

Η Moby C ήταν η μοναδική Giant Polaroid αυτού του τύπου στον κόσμο και, σύμφωνα με τον ίδιο τον McNally, είχε περίπου το μέγεθος ενός γκαράζ για ένα αυτοκίνητο. Δύο τεχνικοί εργάζονταν στο εσωτερικό της για την προετοιμασία του φωτογραφικού υλικού πριν από κάθε λήψη.

Η κάμερα είχε κατασκευαστεί κατόπιν πρωτοβουλίας του Edwin Land, δημιουργού της διαδικασίας Polaroid. Ο McNally αναφέρει επίσης ότι, σύμφωνα με την ιστορία που συνόδευε την κάμερα, ο τεράστιος φακός της προερχόταν από κατασκοπευτικό αεροσκάφος U-2. Το 9/11 Memorial & Museum αναφέρει επίσης αυτό το στοιχείο στην τεκμηρίωση της συλλογής.

Ο McNally γνώριζε ήδη την Moby C πριν από την 11η Σεπτεμβρίου. Το 2000 είχε κληθεί από το National Geographic να τη χρησιμοποιήσει για μια μικρή ιστορία που τελικά δεν δημοσιεύθηκε. Αυτή η εμπειρία ήταν που τον έκανε να τη σκεφτεί ξανά όταν αναζητούσε έναν διαφορετικό τρόπο να καταγράψει τους ανθρώπους που βρέθηκαν στο επίκεντρο των γεγονότων.

Μια εικόνα περίπου δύο μέτρων ύψους

Η Moby C παρήγαγε Polaroid φωτογραφίες περίπου 40 × 80 ιντσών, δηλαδή περίπου 102 × 203 εκατοστά. Όταν πλαισιώνονταν για έκθεση, μπορούσαν να φτάσουν περίπου τα 4 × 9 πόδια, μετατρέποντας κάθε πορτρέτο σε μια σχεδόν φυσικού μεγέθους παρουσία μπροστά στον θεατή.

Στη συλλογή του 9/11 Memorial & Museum υπάρχουν έργα με συνολικό μέγεθος περίπου 276,9 × 111,8 εκατοστά. Το ίδιο το μουσείο παρουσιάζει σήμερα τα επιλεγμένα πορτρέτα σε περίπου φυσικό μέγεθος.

Αυτό ήταν ουσιαστικό μέρος της ιδέας του McNally. Ο άνθρωπος που στεκόταν απέναντι από μια τέτοια φωτογραφία δεν έβλεπε ένα μικρό ντοκουμέντο στον τοίχο, αλλά βρισκόταν σχεδόν πρόσωπο με πρόσωπο με τον εικονιζόμενο.

Η φωτογράφιση γινόταν σχεδόν σαν τελετουργία

Η Moby C δεν λειτουργούσε όπως μια συμβατική φωτογραφική μηχανή. Ο McNally δεν μπορούσε απλώς να περιστρέψει έναν δακτύλιο εστίασης στον φακό. Στο f/45, το βάθος πεδίου ήταν ελάχιστο, περίπου μισή έως μία ίντσα (1,27 έως 2,54 εκατοστά) σύμφωνα με διαφορετικές περιγραφές του ίδιου του φωτογράφου, οπότε για να επιτευχθεί εστίαση μετακινούνταν ο ίδιος ο εικονιζόμενος μπροστά ή πίσω σε πολύ μικρά βήματα.

Η κάμερα δεν είχε συμβατικό κλείστρο. Αφού οι τεχνικοί ολοκλήρωναν την προετοιμασία, τα φώτα του στούντιο έσβηναν και ο McNally αφαιρούσε το καπάκι από τον τεράστιο φακό. Ο άνθρωπος μπροστά από την κάμερα έπρεπε να μείνει ακίνητος μέσα στο σκοτάδι μέχρι να πυροδοτηθεί το εξαιρετικά ισχυρό σύστημα flash.

Ο McNally έχει αναφέρει ισχύ περίπου 25.000 watt-second σε μία περιγραφή της διαδικασίας και περίπου 20.000 έως 30.000 watt-second σε μεταγενέστερη αναφορά του. Σε άλλη αφήγησή του μιλά για περίπου 35.000 watt-second, γεγονός που δείχνει ότι η ακριβής ισχύς μπορούσε να μεταβάλλεται ανάλογα με τη λήψη και τη ρύθμιση του φωτισμού.

Μαζί με τη Giant Polaroid τραβούσε και slide 6×7

Κάτω από τον φακό της Moby C, ο McNally είχε τοποθετήσει μια Mamiya RZ 6×7 Pro II με φιλμ 120. Η μηχανή ήταν ευθυγραμμισμένη ώστε να καταγράφει την ίδια στιγμή με τη Giant Polaroid και να χρησιμοποιεί το ίδιο flash.

Έτσι, κάθε επιτυχημένη λήψη μπορούσε να δώσει δύο αρχεία της ίδιας στιγμής: τη μοναδική γιγαντιαία θετική Polaroid φωτογραφία και ένα δεύτερο καρέ σε έγχρωμο slide 6×7. Το 9/11 Memorial & Museum επιβεβαιώνει ότι αρκετά από τα μεγάλα έργα της συλλογής προέρχονται από αυτά τα color transparencies της Mamiya.

Η δεύτερη λήψη είχε ιδιαίτερη σημασία, επειδή η αυθεντική Giant Polaroid ήταν μοναδικό αντικείμενο. Το slide 6×7 επέτρεπε να υπάρχει ένα παράλληλο φωτογραφικό πρωτότυπο της εικόνας σε πολύ πιο εύχρηστη μορφή.

Η Polaroid εμφανιζόταν μέσα στην ίδια την κάμερα

Μετά την έκθεση, το μεγάλο φύλλο απλωνόταν στο δάπεδο της κάμερας. Ο McNally περιγράφει ότι περίμεναν περίπου 90 δευτερόλεπτα και στη συνέχεια αφαιρούσαν το χημικό backing, ακολουθώντας στην ουσία την ίδια αρχή άμεσης εμφάνισης με μια κλασική Polaroid, αλλά σε τεράστια κλίμακα.

Κάθε φύλλο κόστιζε περίπου 300 δολάρια, γι’ αυτό και ο φωτογράφος δεν είχε την πολυτέλεια πολλών δοκιμαστικών λήψεων. Ο ίδιος έχει αναφέρει ότι περίπου το 90% των ανθρώπων φωτογραφήθηκε με μία μόνο έκθεση.

Εξαίρεση αποτέλεσε ο πυροσβέστης Jason Cascone, τον οποίο ο McNally χρειάστηκε να φωτογραφίσει τέσσερις φορές. Ο Cascone αιφνιδιαζόταν από την ξαφνική έκρηξη του flash μέσα στο σκοτεινό στούντιο. Η πρώτη ημέρα εργασίας του ως probationary firefighter ήταν η 11η Σεπτεμβρίου 2001.

Οι άνθρωποι μπροστά από τον φακό

Σε διάστημα περίπου τριών εβδομάδων, 272 άνθρωποι στάθηκαν μπροστά από τη Giant Polaroid. Ανάμεσά τους βρίσκονταν πυροσβέστες, διασώστες, παραϊατρικοί, εργαζόμενοι στις επιχειρήσεις αποκατάστασης, εθελοντές, επιζώντες και συγγενείς ανθρώπων που σκοτώθηκαν.

Ο αριθμός των ανθρώπων δεν ταυτίζεται με τον αριθμό των εικόνων. Το 9/11 Memorial & Museum αναφέρει ότι η πλήρης συλλογή αποτελείται από 246 φωτογραφίες, καθώς ορισμένες λήψεις περιλαμβάνουν περισσότερα από ένα πρόσωπα.

Ανάμεσα στα πορτρέτα βρίσκονται άνθρωποι όπως ο πυροσβέστης Harry Davis της FDNY Squad 18, ο Jason Cascone, η πυροσβέστρια Adrienne Walsh, η παραϊατρικός Juana Lomi, ο υπολοχαγός Jacob Chin και η εθελόντρια του American Red Cross Melissa van Wijk.

Ο McNally δεν είχε στόχο να δημιουργήσει ακόμη μία σειρά εικόνων από τα ερείπια των Δίδυμων Πύργων. Όπως έχει εξηγήσει, πολλοί φωτογράφοι είχαν ήδη καταγράψει την καταστροφή. Εκείνος αναζητούσε έναν τρόπο να αποτυπώσει τους ανθρώπους που βρέθηκαν μέσα στη διάσωση, την απώλεια και την αποκατάσταση.

Από το Bowery στο μουσείο

Οι φωτογραφίσεις έγιναν σε ειδικό στούντιο στην East 2nd Street, κοντά στο Bowery και όχι μακριά από το Ground Zero. Η σειρά εξελίχθηκε γρήγορα σε ένα από τα σημαντικότερα έργα της καριέρας του McNally.

Οι γιγαντιαίες φωτογραφίες παρουσιάστηκαν σε περιοδεύουσες εκθέσεις και επέστρεψαν στη Νέα Υόρκη για την πρώτη επέτειο της 11ης Σεπτεμβρίου, στο Rockefeller Center. Το project έγινε επίσης βιβλίο και συνέβαλε στη συγκέντρωση σχεδόν 2 εκατομμυρίων δολαρίων για δράσεις υποστήριξης μετά τις επιθέσεις.

Η σχέση του έργου με το 9/11 Memorial & Museum ενισχύθηκε σταδιακά. Το πρώτο πορτρέτο της σειράς που αποκτήθηκε από το μουσείο ήταν εκείνο της Adrienne Walsh, το 2006. Το 2017, το μουσείο ανέλαβε τη φύλαξη των υπόλοιπων Giant Polaroid έργων, στο πλαίσιο συμφωνίας που προβλέπει την ολοκλήρωση της δωρεάς της συλλογής έως το 2027.

Η έκθεση 25 χρόνια μετά

Η εγκατάσταση Faces of Ground Zero: Photographs by Joe McNally παρουσιάζεται στο North Tower Excavation του 9/11 Memorial & Museum και περιλαμβάνει 18 πορτρέτα από τη συνολική συλλογή των 246 εικόνων. Τα έργα εκτίθενται περίπου σε φυσικό μέγεθος.

Η 25η επέτειος συνοδεύτηκε και από την ειδική εκδήλωση Faces of Ground Zero: 25 Years Later στην Adorama της Νέας Υόρκης, στις 10 Σεπτεμβρίου 2026. Ο McNally παρουσίασε την ιστορία πίσω από το project και τα πορτρέτα των 272 ανθρώπων των οποίων οι ζωές συνδέθηκαν με την 11η Σεπτεμβρίου.

Η επέτειος αποκτά πρόσθετο φωτογραφικό ενδιαφέρον καθώς, παράλληλα, διαφορετικά ιδρύματα επανεξετάζουν το οπτικό αρχείο της 11ης Σεπτεμβρίου. Το PTTL έχει παρουσιάσει και την έκθεση «Witness to 9/11» του New York State Museum, με περισσότερες από 60 φωτογραφίες των Todd Maisel και David Handschuh από τις επιθέσεις και όσα ακολούθησαν. την κάλυψη του PTTL για το «Witness to 9/11»

Τι πιστεύουμε

Το Faces of Ground Zero δείχνει με ασυνήθιστα καθαρό τρόπο πώς η φωτογραφική τεχνολογία μπορεί να γίνει μέρος του ίδιου του νοήματος μιας εικόνας. Η Giant Polaroid δεν χρησιμοποιήθηκε απλώς επειδή ήταν εντυπωσιακή: το μέγεθος, η δυσκολία, η αργή προετοιμασία και η ανάγκη απόλυτης ακινησίας μετέτρεπαν κάθε λήψη σε μια συνειδητή συνάντηση ανάμεσα στον φωτογράφο και τον άνθρωπο που στεκόταν μπροστά στον φακό.

Είκοσι πέντε χρόνια μετά, η τεχνική ιδιαιτερότητα εξακολουθεί να εντυπωσιάζει, αλλά η πραγματική δύναμη του έργου βρίσκεται αλλού: στα πρόσωπα ανθρώπων που φωτογραφήθηκαν όταν τα γεγονότα της 11ης Σεπτεμβρίου δεν ήταν ακόμη ιστορία, αλλά μια πραγματικότητα μόλις λίγων εβδομάδων.

Συχνές ερωτήσεις

Ποια κάμερα χρησιμοποίησε ο Joe McNally;

Χρησιμοποίησε τη Giant Polaroid Moby C, μια μοναδική κάμερα μεγέθους περίπου όσο ένα γκαράζ για ένα αυτοκίνητο, με δύο τεχνικούς να εργάζονται στο εσωτερικό της.

Πόσο μεγάλες ήταν οι Polaroid φωτογραφίες;

Η ίδια η εικόνα είχε διαστάσεις περίπου 40 × 80 ίντσες, δηλαδή περίπου 102 × 203 εκατοστά. Πλαισιωμένα, τα έργα μπορούσαν να φτάσουν περίπου τα 4 × 9 πόδια.

Γιατί χρησιμοποιούσε και Mamiya 6×7;

Η Mamiya RZ 6×7 Pro II ήταν ευθυγραμμισμένη με τη Giant Polaroid και τραβούσε ταυτόχρονα ένα έγχρωμο slide 6×7, χρησιμοποιώντας το ίδιο flash. Έτσι υπήρχε δεύτερο φωτογραφικό πρωτότυπο της ίδιας στιγμής.

Πόσοι άνθρωποι φωτογραφήθηκαν;

Συνολικά 272 άνθρωποι στάθηκαν μπροστά από την κάμερα, ενώ η πλήρης συλλογή του μουσείου αριθμεί 246 εικόνες, καθώς υπάρχουν και ομαδικά πορτρέτα.

Πού παρουσιάζονται σήμερα τα έργα;

Δεκαοκτώ πορτρέτα παρουσιάζονται στην εγκατάσταση Faces of Ground Zero: Photographs by Joe McNally στο North Tower Excavation του 9/11 Memorial & Museum στη Νέα Υόρκη.