Σύνοψη
- Το Chandra παρατήρησε απρόσμενες μεταβολές φωτεινότητας σε υπολείμματα σουπερνόβα.
- Η μελέτη βασίζεται σε δεδομένα 14 ετών από τον γαλαξία M83.
- Περισσότερα από 20 αντικείμενα παρουσίασαν ασυνήθιστη συμπεριφορά.
- Οι επιστήμονες αναζητούν την αιτία των μεταβολών.
- Τα ευρήματα ενδέχεται να οδηγήσουν σε νέα μοντέλα για την εξέλιξη των σουπερνόβα.
Η NASA ανακοίνωσε μια απρόσμενη ανακάλυψη από το διαστημικό παρατηρητήριο ακτίνων Χ Chandra, η οποία αμφισβητεί όσα θεωρούσαν μέχρι σήμερα οι αστρονόμοι για την εξέλιξη των υπολειμμάτων σουπερνόβα.
Οι επιστήμονες που μελέτησαν τον γειτονικό γαλαξία Messier 83 (M83) εντόπισαν περισσότερα από 20 γνωστά υπολείμματα εκρήξεων άστρων να παρουσιάζουν σημαντικές μεταβολές στη φωτεινότητά τους στις ακτίνες Χ. Η συμπεριφορά αυτή θεωρείται ασυνήθιστη, καθώς τα υπολείμματα σουπερνόβα συνήθως εξασθενούν σταδιακά με την πάροδο του χρόνου.
Η ανακάλυψη βασίστηκε σε δεδομένα του Chandra που καλύπτουν χρονικό διάστημα 14 ετών, από το 2000 έως το 2014. Τα αποτελέσματα παρουσιάστηκαν στο συνέδριο της Αμερικανικής Αστρονομικής Εταιρείας στην Πασαντίνα και δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό The Astrophysical Journal.
Τι είδαν οι επιστήμονες
Τα υπολείμματα σουπερνόβα αποτελούν τα συντρίμμια που απομένουν μετά την καταστροφική έκρηξη ενός άστρου. Συνήθως δημιουργούν νέφη υπέρθερμου αερίου που εκπέμπουν ακτίνες Χ και σταδιακά χάνουν τη φωτεινότητά τους.
Ωστόσο, οι παρατηρήσεις του Chandra αποκάλυψαν ότι περίπου οι μισές από τις πηγές ακτίνων Χ που συνδέονται με υπολείμματα σουπερνόβα στον M83 μεταβάλλουν αισθητά τη φωτεινότητά τους, κάτι που δεν προβλέπεται από τα συμβατικά μοντέλα εξέλιξης αυτών των αντικειμένων.
Πιθανές εξηγήσεις
Οι ερευνητές εξετάζουν διάφορα σενάρια για να εξηγήσουν το φαινόμενο. Μία πιθανότητα είναι ότι τα υπολείμματα συγκρούονται με πυκνά νέφη αερίου στο περιβάλλον τους, προκαλώντας απότομες αλλαγές στην εκπομπή ακτίνων Χ.
Άλλο ενδεχόμενο είναι ορισμένα από τα αντικείμενα να φιλοξενούν αστρικά κατάλοιπα, όπως αστέρες νετρονίων ή μαύρες τρύπες, τα οποία επηρεάζουν την παρατηρούμενη ακτινοβολία. Οι επιστήμονες συνεχίζουν την ανάλυση των δεδομένων ώστε να προσδιορίσουν την ακριβή αιτία των μεταβολών.
Γιατί ο M83 είναι σημαντικός
Ο γαλαξίας M83 βρίσκεται περίπου 15 εκατομμύρια έτη φωτός από τη Γη και χαρακτηρίζεται από έντονο ρυθμό σχηματισμού νέων άστρων. Το περιβάλλον αυτό δημιουργεί μεγάλο αριθμό σουπερνόβα, προσφέροντας ένα ιδανικό εργαστήριο για τη μελέτη των συνεπειών των αστρικών εκρήξεων.
Η μακροχρόνια παρακολούθηση του γαλαξία από το Chandra επέτρεψε στους ερευνητές να εντοπίσουν φαινόμενα που θα ήταν αδύνατο να παρατηρηθούν σε μικρότερες χρονικές κλίμακες.
Τι πιστεύουμε
Η νέα μελέτη δείχνει ότι ακόμη και φαινόμενα που θεωρούνται καλά κατανοητά μπορούν να κρύβουν εκπλήξεις όταν παρακολουθούνται για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Τα ευρήματα του Chandra υπενθυμίζουν ότι η εξέλιξη των υπολειμμάτων σουπερνόβα είναι πιθανό να είναι πολύ πιο πολύπλοκη από ό,τι πίστευαν μέχρι σήμερα οι αστρονόμοι.
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι μια σουπερνόβα;
Πρόκειται για την εκρηκτική καταστροφή ενός άστρου, η οποία απελευθερώνει τεράστια ποσά ενέργειας και υλικού στο Διάστημα.
Τι είναι το Chandra;
Είναι το διαστημικό παρατηρητήριο ακτίνων Χ της NASA που μελετά μερικά από τα πιο ενεργητικά φαινόμενα στο Σύμπαν.
Πού βρίσκεται ο γαλαξίας M83;
Σε απόσταση περίπου 15 εκατομμυρίων ετών φωτός από τη Γη.
Γιατί είναι σημαντική η ανακάλυψη;
Επειδή δείχνει ότι τα υπολείμματα σουπερνόβα μπορεί να εξελίσσονται με τρόπους που δεν προβλέπονται από τα σημερινά θεωρητικά μοντέλα.
