• Τριήμερο προβολών «Αναρχειοθετώντας την αλλαγή» (12–14 Μαρτίου 2026, 17:30) στο ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΝ.
• Επιμέλεια Νάντιας Αργυροπούλου, σε συνομιλία Μπιενάλε 9 και Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης με θεματικό άξονα τα αρχεία.
• Προβολές και Q&A με δημιουργούς, με πρόγραμμα που συνδέει μνήμη, σιωπές του αρχείου και πολιτικές της αναπαράστασης.
Η 9η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης φέρνει ένα τριήμερο προβολών στο πλαίσιο του 28ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, με επίκεντρο την ιδέα του αρχείου.
Με τίτλο «Αναρχειοθετώντας την αλλαγή», το πρόγραμμα συνομιλεί με το φετινό θεματικό αφιέρωμα του Φεστιβάλ στα αρχεία και θα παρουσιαστεί στις 12, 13 και 14 Μαρτίου 2026, στις 17:30, στον κινηματογράφο ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΝ, σε επιμέλεια της Νάντιας Αργυροπούλου.
[ads1]
Η επιλογή συγκροτεί ένα ενδεικτικό σώμα ταινιών μικρού και μεσαίου μήκους από Έλληνες και διεθνείς δημιουργούς, ως συνέχεια της παρουσίας κινούμενης εικόνας στο πρελούδιο της Μπιενάλε 9 (Οκτώβριος – Νοέμβριος 2025) και ως γέφυρα προς την κύρια έκθεσή της (23 Μαΐου – 5 Ιουλίου 2026), στο συνολικό χρονικό πλαίσιο της διοργάνωσης (31 Οκτωβρίου 2025 – 5 Ιουλίου 2026).
Ο άξονας «αναρχειοθέτησης» εδώ δεν λειτουργεί ως ουδέτερη ταξινόμηση, αλλά ως λοξή ανάγνωση σε «αρχεία μέσα σε αρχεία»: τι μένει εκτός, τι διαγράφεται, τι δεν μπορεί να ειπωθεί, και πώς αυτό το κενό ανοίγει χώρο για μετατόπιση και μεταμόρφωση.
Το σκεπτικό συνδέεται με την «κριτική μυθοπλασία» της Saidiya Hartman και με την έννοια της άρνησης/απείθαρχης κίνησης ως στρατηγικής που διακόπτει την οργανωτική βία της εξουσίας. Το αρχείο, ως «νεκρό βιβλίο» βίας και σιωπής, γίνεται πεδίο πίεσης των ορίων του, ώστε να ανασυρθούν πιθανότητες που δεν χωρούν στην καταγραφή.
Την Πέμπτη 12 Μαρτίου (17:30) προβάλλονται τα Le Sibille (1977, 30’) της τρανς-φεμινιστικής κολεκτίβας Le Nemesiache και Witchhammer (1969, 105’) της Ester Krumbachová, με σύντομο πρόλογο της επιμελήτριας γύρω από την αναπαράσταση των μαγισσών στην τέχνη και την ιστορική/σύγχρονη καταδίωξή τους.
Στο Le Sibille, οι μορφές της Σίβυλλας σε μια «σεάνς» στα τοπία της Νάπολης αντιστέκονται στη γραμμική χρονικότητα, επαναφέροντας γνώσεις που χάθηκαν ή αγνοήθηκαν. Στο Witchhammer, η Krumbachová (σε σενάριο με τον Otakar Vávra, και με δική της συμβολή στον σχεδιασμό παραγωγής) αναβιώνει μια από τις τελευταίες δίκες μαγισσών του ευρωπαϊκού Μεσαίωνα, σε σύνδεση με τους μηχανισμούς καθεστωτικής προπαγάνδας και τις «δίκες-παρωδία».
Την Παρασκευή 13 Μαρτίου (17:30) προβάλλονται τα Η αρρώστια που δεν έχει γιατρειά. Πάνος Κουτρουμπούσης (2022, 22’34’’, σκηνοθεσία Γιώργου & Ηρακλή Μαυροειδή), Ακολουθήστε τες / Follow Them (2020, 25’, σκηνοθεσία Εύης Καλογηροπούλου) και Κουρσάλ (2006, 57’, Νίκος Θεοδοσίου), με πρόλογο και Q&A με τον σκηνοθέτη του Κουρσάλ.
Ο κοινός τόνος της ημέρας περνά από τις μνήμες και τη διαβατική ζωή δημιουργών της ελληνικής αντικουλτούρας, ως υλικό που επιστρέφει όχι για «μουσειοποίηση», αλλά ως ενεργή επίσκεψη σε ιστορίες ελεύθερης σκέψης και αισθητικής κοινωνικότητας. Στο Κουρσάλ, το ντοκιμαντέρ ακολουθεί την ιστορία του πρώτου πλωτού κινηματογράφου στη Θεσσαλονίκη του 1925 και, κυρίως, τους ανθρώπους που κουβάλησαν αυτή την εμπειρία.
[ads2]
Το Σάββατο 14 Μαρτίου (17:30) προβάλλονται τα Pacific Club (2022, 17’), Opera Omnia (2025, 10’) και Before She Forgets Heliopolis (2018, 23’) του εικαστικού και κινηματογραφιστή Valentin Noujaïm, με παρουσία του ίδιου και Q&A με την επιμελήτρια. Οι ταινίες του κινούνται στα όρια των κατηγοριών, εστιάζοντας σε ό,τι παραμένει ημιορατό, και χαρτογραφούν —μέσα από «χαμένα» και ανακτημένα αρχεία— τη σχέση κράτους, εξουσίας και μνήμης στην καθημερινότητα.
