Sponsored
Cinema

FILMOGRAPHY: Η μεγάλη ψηφιακή χαρτογράφηση του ελληνικού σινεμά

Το filmography ως ψηφιακή βάση δεδομένων για ταινίες και συντελεστές του ελληνικού κινηματογράφου
Η νέα πλατφόρμα συγκεντρώνει στοιχεία τεκμηρίωσης και αρχειακό υλικό για χιλιάδες ελληνικές ταινίες.
Σύνοψη

• Το filmography ολοκληρώνεται ως ψηφιακή βάση για τεκμηρίωση, διάσωση και ανάδειξη του ελληνικού σινεμά, με πόρους «Ελλάδα 2.0».
• Ξεκινά με 2.016 ταινίες, 768 σκηνοθέτες, 416 πεδία τεκμηρίωσης συντελεστών και 7.730 φωτογραφίες.
• Κάθε ταινία συγκεντρώνει credits, παραγωγή/τεχνικά/διανομή, υλικό, φεστιβάλ, δικαιώματα και στοιχεία για εντοπισμό κοπιών.
• Περιλαμβάνει 30 πρωτότυπες συνεντεύξεις (Απρίλιος 2025 έως σήμερα) και επιπλέον 4 ήδη δημοσιευμένες συνεντεύξεις.

 

Το filmography μπαίνει στη φάση ολοκλήρωσης ως ψηφιακή βάση δεδομένων με στόχο την τεκμηρίωση, διάσωση και προώθηση του ελληνικού κινηματογράφου, με πόρους του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0».

Πρόκειται για πλατφόρμα που θα συγκεντρώνει πληροφορίες για ταινίες του ελληνικού σινεμά, καλύπτοντας από τις απαρχές του μέχρι σήμερα, με υλικό και δεδομένα που βοηθούν τόσο το κοινό όσο και σπουδαστές, ερευνητές και επαγγελματίες.

[ads1]

Τρεις κορυφαίοι φορείς του οπτικοακουστικού τομέα στην Ελλάδα ένωσαν δυνάμεις για τη δημιουργία της πλατφόρμας: το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου, Οπτικοακουστικών Μέσων και Δημιουργίας (ΕΚΚΟΜΕΔ), που εποπτεύονται από το Υπουργείο Πολιτισμού, καθώς και η Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου.

Στόχος είναι η πλατφόρμα να είναι διαθέσιμη για το κοινό μετά το Πάσχα του 2026. Σχεδιάζεται ως εύχρηστη, responsive και μοντέρνα, σε δύο γλώσσες (ελληνικά και αγγλικά), με συμμόρφωση στις απαιτήσεις προσβασιμότητας για άτομα με αναπηρία (ΑμεΑ), ώστε να ενισχύεται και η διεθνής προβολή του ελληνικού κινηματογράφου.

Με αφορμή και το μεγάλο αφιέρωμα του Φεστιβάλ στα αρχεία, θα γίνει μια πρώτη γνωριμία με το έργο την Παρασκευή 13 Μαρτίου, σε ημερίδα στο πλαίσιο του 28ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης. Παράλληλα, το συλλεκτικό περιοδικό του Φεστιβάλ «Πρώτο Πλάνο» θα είναι εξ ολοκλήρου αφιερωμένο στο filmography και θα διατίθεται στους χώρους του Φεστιβάλ.

Η βάση θα περιλαμβάνει πληροφορίες για περισσότερες από 2.000 ταινίες, αλλά και για συντελεστές, συμμετοχές σε φεστιβάλ, τόπους γυρισμάτων, βραβεία, καθώς και trivia, φωτογραφίες, αφίσες, flyer, τρέιλερ και σπάνια υλικά. Δεν θα προβάλλονται οι ίδιες οι ταινίες, αλλά η λογική είναι να υπάρχει πλήρης εικόνα για καθεμιά.

Το filmography σε αριθμούς και η πρώτη «έκδοση» περιεχομένου

Τον Μάρτιο του 2026 το filmography «συναντά» τον κόσμο, καλύπτοντας μεγάλο μέρος της ελληνικής κινηματογραφικής παραγωγής και παρουσιάζοντας: 2.016 ταινίες μικρού και μεγάλου μήκους, 1.564 μεγάλου μήκους, 451 μικρού μήκους, 768 σκηνοθέτες με βιογραφικά και φιλμογραφία, 416 πεδία τεκμηρίωσης συντελεστών και 7.730 φωτογραφίες.

Οι τρεις φορείς περιγράφουν αυτή τη φάση ως «μόνο την αρχή», με στόχο η πλατφόρμα να εμπλουτίζεται διαρκώς και να λειτουργεί ως δυναμικό αποθετήριο που ενθαρρύνει τον επισκέπτη να περιηγηθεί, να συγκρίνει και να επιστρέφει για νέες συνδέσεις.

Το filmography απευθύνεται σε όλο τον κόσμο: από όσους αγαπούν το ελληνικό σινεμά μέχρι μαθητές, σπουδαστές, ερευνητές και επαγγελματίες του κινηματογράφου.

[ads2]

Τι βρίσκεις σε κάθε ταινία και γιατί έχει πρακτική αξία

Έχουν ήδη τεκμηριωθεί περισσότερες από 2.000 ταινίες που καλύπτουν όλες τις περιόδους του ελληνικού σινεμά, όλες τις κατηγορίες (μυθοπλασία, ντοκιμαντέρ, πειραματικό, animation), όλες τις διάρκειες (μικρού, μεσαίου και μεγάλου μήκους) και τα κινηματογραφικά είδη (κωμωδία, δράμα, μιούζικαλ κ.ά.).

Κάθε ταινία συνοδεύεται από δομημένο σύνολο πληροφοριών: λίστα συντελεστών, στοιχεία παραγωγής, τεχνικά στοιχεία, στοιχεία διανομής, σύνοψη, λέξεις-κλειδιά (tags) στα αγγλικά, trivia, πηγές έρευνας και παραπομπές σε μέσα μαζικής ενημέρωσης, διαθέσιμα format της ταινίας, οπτικοακουστικό υλικό (φωτογραφίες, αφίσες, flyer, προωθητικά υλικά, τρέιλερ), συμμετοχές σε εγχώρια και διεθνή φεστιβάλ, καθώς και πληροφορίες επαφών για την εύρεση κάθε υπάρχουσας κόπιας.

Τα υλικά και οι πληροφορίες συγκεντρώθηκαν και τεκμηριώθηκαν ύστερα από εκτεταμένη έρευνα και παρέχονται όπου είναι διαθέσιμα, με στόχο όχι μόνο την ενημέρωση του κοινού αλλά και τη διάσωση πολύτιμου υλικού για τις επόμενες γενιές.

Για τους σκηνοθέτες προβλέπεται ξεχωριστή σελίδα στην πλατφόρμα, με φωτογραφικό υλικό, βιογραφικό σημείωμα και πλήρη φιλμογραφία. Παράλληλα, ιδιαίτερη έμφαση έχει δοθεί στην έρευνα και τεκμηρίωση των τοποθεσιών γυρισμάτων, που φωτίζει πτυχές του τρόπου εργασίας των δημιουργών και τις εικονογραφικές επιλογές τους.

Σημείο-κλειδί είναι και τα πεδία που αφορούν δικαιώματα και στοιχεία διανομής, καθώς δίνουν χρηστικές επαφές για να αναζητηθούν κόπιες και υλικά ανά ταινία από Ελλάδα και εξωτερικό, ενώ ταυτόχρονα αποτυπώνουν την εξέλιξη της πνευματικής ιδιοκτησίας στον ελληνικό οπτικοακουστικό τομέα μέσα στις δεκαετίες.

Διαθέσιμα είναι επίσης υλικά όπως σενάρια και λίστες διαλόγων/υποτίτλων, που δεν θα βρίσκονται σε κοινή χρήση λόγω πνευματικών δικαιωμάτων, αλλά είναι ταξινομημένα έτσι ώστε να υπάρχει πρόσβαση από ερευνητές και προγραμματιστές κινηματογραφικών φεστιβάλ και προβολών κατόπιν αιτήματος.

Οι συνεντεύξεις και τα credits ενός έργου τεκμηρίωσης

Ένα από τα σημαντικότερα κομμάτια του έργου είναι σειρά 30 πρωτότυπων συνεντεύξεων που πραγματοποιήθηκαν από τον Απρίλιο του 2025 έως σήμερα, με εμβληματικούς δημιουργούς και συντελεστές ταινιών. Ανάμεσά τους περιλαμβάνεται και η τελευταία συνέντευξη που έδωσε ο Θανάσης Ρεντζής τον Μάιο του 2025.

Οι συνεντεύξεις παρουσιάζονται ως εφ’ όλης της ύλης συνεντεύξεις/ντοκιμαντέρ, όπου οι συμμετέχοντες μοιράζονται σκέψεις, στιγμές, σχέσεις και ιστορίες, χαρτογραφώντας την ιστορία της ελληνικής κινηματογραφίας. Συνεντεύξεις έχουν παραχωρήσει οι: Δήμος Αβδελιώδης, Αντουανέττα Αγγελίδη, Βασίλης Βαφέας, Παντελής Βούλγαρης, Χρήστος Βούπουρας, Μαρία Γαβαλά, Μάνος Ζαχαρίας, Ανδρέας Θωμόπουλος, Φώτος Λαμπρινός, Τώνης Λυκουρέσης, Θόδωρος Μαραγκός, Θανάσης Ρεντζής, Γιάννης Σμαραγδής, Τάκης Σπετσιώτης, Γιώργος Σταμπουλόπουλος, Δημήτρης Σταύρακας, Γιώργος Τσεμπερόπουλος, Τάσος Ψαρράς (σκηνοθεσία), Πέτρος Μάρκαρης (σενάριο), Γιώργος Αρβανίτης, Αλέξης Γρίβας, Νίκος Καβουκίδης (διεύθυνση φωτογραφίας), Δέσποινα Μαρουλάκου, Γιάννης Τσιτσόπουλος (μοντάζ), Γιώργος Παπαλιός (παραγωγή), Αναστασία Αρσένη, Μαρί Λουίζ Βαρθολομαίου, Διονύσης Φωτόπουλος (σκηνογραφία και ενδυματολογία), Αργυρώ Κουρουπού (μακιγιάζ), Αχιλλέας Κυριακίδης (κριτική και σκηνοθεσία.

Επίσης, στην πλατφόρμα θα μπορεί να βρει κανείς τέσσερις συνεντεύξεις που έχουν ήδη δημοσιευτεί με τους: Νίκο Ζερβό (σκηνοθεσία), Γιώργο Πανουσόπουλο (σκηνοθεσία), Νίκο Περάκη (σκηνοθεσία και σκηνογραφία) και Κώστα Φέρρη (σκηνοθεσία). Οι συγκεκριμένες συνεντεύξεις βασίζονται σε ιδέα φοιτητών και φοιτητριών του Οπτικοακουστικού Εργαστηρίου του Τμήματος Επικοινωνίας και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, με στόχο στο μέλλον να πολλαπλασιαστούν και να αποτελέσουν παρακαταθήκη για τον ελληνικό κινηματογράφο.

Το έργο πραγματοποιήθηκε από τρεις ομάδες εργασίας, με περισσότερους από 20 ανθρώπους, και απαιτήθηκαν περισσότερες από 100.000 ώρες τεκμηρίωσης. Συμμετείχαν θεωρητικοί, πανεπιστημιακοί, ερευνητές, κριτικοί κινηματογράφου, σκηνοθέτες, προγραμματιστές και συντονιστές φεστιβάλ, δημοσιογράφοι, επιμελητές, μεταφραστές, γραφίστες, ψηφιοποιήτριες, προγραμματιστές, τεχνικοί Η/Υ, διαχειριστές συστημάτων, IT support, μοντέρ και ένας συνθέτης.

Οι ομάδες εργάστηκαν βάσει κοινών οδηγιών τεκμηρίωσης και συνεργάστηκαν με εξειδικευμένες ομάδες τεχνικής υποστήριξης (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και Uni Systems), ώστε να διαμορφωθεί κατάλληλο περιβάλλον εργασίας και να λειτουργήσει αποτελεσματικά η πλατφόρμα σύμφωνα με τα πρότυπα της Διεθνούς Ομοσπονδίας Κινηματογραφικών Αρχείων (FIAF).

Κάθε ψηφιοποιημένο τεκμήριο συνοδεύεται από αναλυτική επιστημονική τεκμηρίωση (περιγραφές, μεταδεδομένα, ταξινομήσεις και πληροφορίες δικαιωμάτων χρήσης), για να είναι αναζητήσιμο, αξιοποιήσιμο και προσβάσιμο. Το ψηφιακό περιεχόμενο οργανώνεται σε ολοκληρωμένο σύστημα ευρετηρίασης, απόθεσης και διαχείρισης συλλογών με την πλατφόρμα TMS Collections, ενώ η προβολή στο ευρύ κοινό παρέχεται μέσω του συστήματος εικονικού μουσείου eMuseum.

Μέρος του έργου αποτελούν και δύο νέες, πλήρως αναβαθμισμένες ιστοσελίδες: του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου, ως σύγχρονες ψηφιακές πύλες πολιτισμού με στόχο ανοιχτή πρόσβαση στο περιεχόμενο, υψηλή αισθητική ποιότητα και εμπειρία χρήστη.

Το μεγαλύτερο μέρος του υλικού παραχωρήθηκε από τους τρεις εταίρους της πλατφόρμας (ΕΚΚΟΜΕΔ, Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου). Υπάρχουν επίσης ευχαριστίες προς το Διεθνές Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας, την Ταινιοθήκη της Ελλάδος, τη Φίνος Φιλμ, την Καραγιάννης Καρατζόπουλος Α.Ε., το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης | Αρχεία Παραστατικών Τεχνών ΕΛΙΑ και το Εργαστήριο Μελέτης Ελληνικού Κινηματογράφου και Τηλεόρασης (ΕΜΕΚΤ) του Τμήματος Κινηματογράφου της Σχολής Καλών Τεχνών του Α.Π.Θ., καθώς και προς παραγωγούς, διανομείς, σκηνοθέτες και συλλέκτες που παραχώρησαν υλικά από τις συλλογές τους.

Η υλοποίηση του έργου πραγματοποιήθηκε με πόρους του «Ελλάδα 2.0», με αναδόχους την Ένωση Εταιρειών «ΟΤΕ & Uni Systems». Το πρακτικό αποτέλεσμα είναι ένα ενιαίο σημείο αναφοράς που συγκεντρώνει δεδομένα, υλικό και τεκμηρίωση για το ελληνικό σινεμά, με προοπτική συνεχούς εμπλουτισμού τα επόμενα χρόνια.

Comments

Leave a comment