Η νέα εικόνα της NASA γεμίζει τον ουρανό με πλανήτες και υποψήφιους νέους κόσμους

Summary

• Το TESS έδωσε την πιο πλήρη μέχρι σήμερα πανοραμική εικόνα του ουρανού
• Η σύνθεση βασίζεται σε 96 τομείς παρατήρησης από τον Απρίλιο του 2018 έως τον Σεπτέμβριο του 2025
• Η εικόνα περιλαμβάνει 679 επιβεβαιωμένους εξωπλανήτες και 5.165 υποψήφιους
• Στη σύνθεση φαίνονται επίσης το επίπεδο του Γαλαξία και τα Μαγγελανικά Νέφη
• Το TESS χρησιμοποιεί τέσσερις κάμερες και παρακολουθεί μεταβολές φωτεινότητας σε δεκάδες χιλιάδες άστρα
• Η αποστολή έχει συμβάλει σε ανακαλύψεις πλανητών κάθε μεγέθους, ακόμη και στην κατοικήσιμη ζώνη
• Πέρα από εξωπλανήτες, το TESS μελετά νεαρά άστρα, γαλαξιακή δυναμική και αστεροειδείς κοντά στη Γη
• Η NASA καλεί και πολίτες να συμμετάσχουν στην αναζήτηση νέων εξωπλανητών μέσω του Planet Hunters TESS

Η NASA έδωσε στη δημοσιότητα την πιο πλήρη μέχρι σήμερα πανοραμική θέα του έναστρου ουρανού από τον δορυφόρο TESS, αποκαλύπτοντας χιλιάδες γνωστούς και υποψήφιους εξωπλανήτες.

Η νέα σύνθεση προέρχεται από το TESS, το διαστημικό τηλεσκόπιο αναζήτησης εξωπλανητών της NASA, και καλύπτει τον ουρανό με πολύ μεγαλύτερη πληρότητα από προηγούμενες εκδόσεις. Στην εικόνα έχουν τοποθετηθεί σχεδόν 6.000 χρωματιστές κουκκίδες, που δείχνουν τις θέσεις επιβεβαιωμένων ή υποψήφιων εξωπλανητών τους οποίους είχε εντοπίσει η αποστολή έως τον Σεπτέμβριο του 2025, στο τέλος της δεύτερης παρατεταμένης φάσης της.

Η εξέλιξη έχει σημασία γιατί αποτυπώνει σε μία εικόνα οκτώ χρόνια συνεχούς παρατήρησης και δείχνει πόσο κεντρικό εργαλείο έχει γίνει το TESS στην έρευνα για κόσμους πέρα από το Ηλιακό μας Σύστημα. Παράλληλα, αναδεικνύει τόσο το εύρος των ανακαλύψεων όσο και το γεγονός ότι υπάρχουν ακόμα περιοχές του ουρανού που δεν έχουν απεικονιστεί.

Η πιο πλήρης χαρτογράφηση του TESS μέχρι σήμερα

Η σύνθεση ολόκληρου του ουρανού δημιουργήθηκε από 96 τομείς παρατήρησης, τους οποίους κατέγραψε το TESS από τον Απρίλιο του 2018, όταν ξεκίνησε την αποστολή του, έως τον Σεπτέμβριο του 2025. Η νέα έκδοση συμπληρώνει κενά που υπήρχαν σε προηγούμενες παρατηρήσεις και προσφέρει την πιο ολοκληρωμένη εικόνα του νυχτερινού ουρανού που έχει δώσει μέχρι σήμερα το πρόγραμμα.

Στην οβάλ προβολή της εικόνας, η φωτεινή λωρίδα που διασχίζει το κέντρο είναι το επίπεδο του Γαλαξία μας. Τα μαύρα τμήματα μέσα στο οβάλ αντιστοιχούν σε περιοχές που το TESS δεν έχει ακόμη απεικονίσει.

Τι δείχνουν οι μπλε και οι πορτοκαλί κουκκίδες

Οι μπλε κουκκίδες αντιστοιχούν σε 679 επιβεβαιωμένους εξωπλανήτες, όπως ήταν καταγεγραμμένοι έως τις 9 Σεπτεμβρίου. Οι πορτοκαλί κουκκίδες αντιπροσωπεύουν 5.165 υποψήφιους εξωπλανήτες που περιμένουν ακόμη επιβεβαίωση.

Το σύνολο αυτό αποτυπώνει τον όγκο των δεδομένων που έχει παράγει η αποστολή. Σύμφωνα με τη NASA, μέχρι σήμερα έχουν επιβεβαιωθεί περισσότεροι από 6.270 εξωπλανήτες συνολικά, με τη συμβολή αποστολών όπως το TESS, το πλέον αποσυρμένο διαστημικό τηλεσκόπιο Kepler και άλλων παρατηρητηρίων.

Πώς δουλεύει το TESS

Το TESS σαρώνει κάθε φορά ένα μεγάλο τμήμα του ουρανού, που αποκαλείται τομέας, για περίπου έναν μήνα, χρησιμοποιώντας τέσσερις κάμερες. Αυτές οι μακρές παρατηρήσεις επιτρέπουν στο σκάφος να παρακολουθεί τις μεταβολές στη φωτεινότητα δεκάδων χιλιάδων άστρων.

Οι επιστήμονες αναζητούν μικρές αλλαγές στο φως τους που μπορεί να προκαλούνται από πλανήτες σε τροχιά. Με αυτόν τον τρόπο, το TESS έχει εξελιχθεί σε μία από τις σημαντικότερες μηχανές παραγωγής δεδομένων για την αναζήτηση εξωπλανητών.

Από μικρούς βραχώδεις κόσμους μέχρι γίγαντες μεγαλύτερους από τον Δία

Η συνεργάτιδα επιστήμονας του προγράμματος TESS, Ρεμπέκα Χάνσελ, από το Πανεπιστήμιο του Μέριλαντ στην Κομητεία της Βαλτιμόρης και το Κέντρο Διαστημικών Πτήσεων Goddard της NASA, τόνισε ότι μέσα στα τελευταία οκτώ χρόνια η αποστολή έχει μετατραπεί σε πραγματικό χείμαρρο επιστημονικών δεδομένων για τους εξωπλανήτες.

Όπως ανέφερε, το TESS έχει βοηθήσει στην ανεύρεση πλανητών κάθε μεγέθους, από μικρούς κόσμους σαν τον Ερμή έως σώματα μεγαλύτερα από τον Δία. Ορισμένοι μάλιστα βρίσκονται στην κατοικήσιμη ζώνη των άστρων τους, όπου θα μπορούσε να υπάρχει υγρό νερό στην επιφάνεια, στοιχείο κρίσιμο στην αναζήτηση ζωής πέρα από τη Γη.

Οι πιο παράξενοι κόσμοι που έχει καταγράψει

Το «ζωολογικό πάρκο» των κόσμων που έχει εντοπίσει το TESS περιλαμβάνει πλανήτες που μπορεί να καλύπτονται από ηφαίστεια, άλλους που καταστρέφονται σταδιακά από τα ίδια τους τα άστρα, αλλά και πλανήτες που περιφέρονται γύρω από δύο ήλιους, ζώντας έτσι διπλές ανατολές και διπλά ηλιοβασιλέματα κάθε ημέρα.

Η νέα εικόνα δεν είναι απλώς μια όμορφη οπτικοποίηση. Λειτουργεί και ως χάρτης των πιο ακραίων και διαφορετικών πλανητικών συστημάτων που έχουν βρεθεί μέχρι σήμερα.

Ο Γαλαξίας, τα Μαγγελανικά Νέφη και το βάθος της εικόνας

Στη σύνθεση διακρίνεται επίσης έντονα το φωτεινό επίπεδο του Γαλαξία μας. Στο κάτω αριστερό μέρος της εικόνας φαίνονται δύο φωτεινά λευκά οβάλ, το Μεγάλο και το Μικρό Μαγγελανικό Νέφος.

Οι δύο αυτοί δορυφορικοί γαλαξίες βρίσκονται περίπου 160.000 και 200.000 έτη φωτός μακριά αντίστοιχα, προσθέτοντας κλίμακα και βάθος στη συνολική απεικόνιση του ουρανού που συνέθεσε η ομάδα του TESS.

Το TESS δεν βλέπει μόνο εξωπλανήτες

Η επιστήμονας του προγράμματος TESS στο Goddard, Άλισον Γιανγκμπλαντ, σημείωσε ότι όσο περισσότερο μελετάται το μεγάλο αρχείο δεδομένων της αποστολής, ιδιαίτερα με τη βοήθεια αυτοματοποιημένων αλγορίθμων, τόσο περισσότερες εκπλήξεις προκύπτουν.

Πέρα από τους εξωπλανήτες, το TESS έχει βοηθήσει τους επιστήμονες να μελετήσουν ρεύματα νεαρών άστρων, να παρακολουθήσουν δυναμικές συμπεριφορές μέσα στον Γαλαξία και να επιτηρήσουν αστεροειδείς κοντά στη Γη. Και καθώς συνεχίζει να συμπληρώνει τον χάρτη του νυχτερινού ουρανού, παραμένει ανοιχτό το τι άλλο μπορεί να αποκαλύψει.

Και οι πολίτες μπορούν να βοηθήσουν

Η NASA καλεί το κοινό να συμμετάσχει στο πρόγραμμα πολιτών επιστημόνων Planet Hunters TESS. Όσοι πάρουν μέρος μπορούν να μάθουν πώς διαβάζονται οι καμπύλες φωτός, δηλαδή τα διαγράμματα φωτεινότητας από μακρινά άστρα, ώστε να αναγνωρίζουν ενδείξεις για πλανήτες που τα περιφέρονται.

Με αυτόν τον τρόπο, η αναζήτηση του επόμενου εξωπλανήτη δεν είναι υπόθεση μόνο των επαγγελματιών ερευνητών, αλλά και των πολιτών που θέλουν να συμβάλουν πρακτικά στην επιστημονική ανακάλυψη.

Τι πιστεύουμε

Η νέα σύνθεση του TESS είναι ένα από εκείνα τα επιστημονικά αποτελέσματα που λειτουργούν ταυτόχρονα ως εργαλείο έρευνας και ως υπενθύμιση του πόσο γρήγορα μεγαλώνει ο χάρτης των γνωστών κόσμων έξω από το Ηλιακό μας Σύστημα. Το ουσιαστικό δεν είναι μόνο η εντυπωσιακή εικόνα, αλλά ότι πίσω από κάθε κουκκίδα υπάρχει μια πραγματική πιθανότητα για νέα γνώση, και ίσως κάποτε για την απάντηση στο αν η ζωή υπάρχει και αλλού.